Ομόφωνα εγκρίθηκε από το Περιφερειακό Συμβούλιο στην τελευταία του συνεδρίαση την Τετάρτη 16 Οκτωβρίου, η έγκριση υποβολής πρότασης στο ΕΑΠ 2012-2016 για τις «Προκαταρτικές μελέτες αρδευτικού Βόρειας Ζώνης Πολυφύτου με άρδευση από τους ταμιευτήρες Πολυφύτου και Ιλαρίωνα»
Πρόκειται, για ένα έργο που όταν ολοκληρωθεί, η αρδευόμενη έκταση του θα είναι 38.000 χιλιάδες στρέμματα και περιλαμβάνει τα αγροκτήματα του Δήμου Κοζάνης, Δήμου Σερβίων και του Δήμου Βελβεντού, κατά μήκος της βόρειας – δυτικής πλευράς της λίμνης Πολυφύτου.
Το ποσό για τις μελέτες, θα αναλάβει η Αναπτυξιακή Δυτικής Μακεδονίας Α.Ε. (ΑΝΚΟ) και θα ανέρχεται στις 187.000 ευρώ.
Ο Αντιπεριφερειάρχης της ΠΕ Κοζάνης Γρηγόρης Τσιούμαρης, στην εισήγηση του στο Περιφερειακό Συμβούλιο, αναφέρει τα παρακάτω:
Στο τμήμα του ποταμού Αλιάκμονα που διασχίζει τις νότιες περιοχές του Ν. Κοζάνης, κατασκευάστηκαν από τη ΔΕΗ, με κύριο σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, δύο μεγάλοι ταμιευτήρες, ο ταμιευτήρας Πολυφύτου, που λειτουργεί από το 1973 και ο ταμιευτήρας Ιλαρίωνα, η πλήρωση του οποίου ολοκληρώθηκε το 2013. Με την αξιοποίησή τους δίνεται η παράλληλη δυνατότητα άρδευσης από τους ταμιευτήρες των περιοχών γύρω από αυτούς.
Ήδη λειτουργούν στην περιοχή, αντλώντας νερό από τον ταμιευτήρα Πολυφύτου, το αρδευτικό δίκτυο Βελβεντού από το 1975, που εξυπηρετεί 13000 στρ, το αρδευτικό δίκτυο της νότιας ζώνης ταμιευτήρα Πολυφύτου (Σερβίων) από το 1989, που εξυπηρετεί περιοχή 23000 στρ, καθώς και το αρδευτικό Ιμέρων από το 1998, που εξυπηρετεί περιοχή 2500 στρ.
Με την παρούσα παρατίθενται συνοπτικά τα δεδομένα σχεδιασμού για την άρδευση της βόρειας ζώνης ταμιευτήρα Πολυφύτου, όπως αυτά προέκυψαν κατόπιν αξιολόγησης των δυνατοτήτων.
Η προβλεπόμενη στον σχεδιασμό αυτό αρδευόμενη έκταση, για την πλήρη κάλυψη της βόρειας ζώνης Πολυφύτου, ανέρχεται συνολικά σε 38.000 στρέμματα και εκτείνεται στα αγροκτήματα των Δήμων Κοζάνης και Σερβίων – Βελβεντού, κατά μήκος της βόρειας – δυτικής πλευράς της λίμνης Πολυφύτου, όπως φαίνεται και στον συνημμένο χάρτη (Ζώνη 1 και Ζώνη 2).
Για την περιοχή αυτή προσφέρονται δύο διαφορετικές παράλληλες δυνατότητες άρδευσης:
α. Με άντληση, από την τεχνητή λίμνη Πολυφύτου, και
β. Με μεταφορά με βαρύτητα, από την τεχνητή λίμνη Ιλαρίωνα.
Αξιολογώντας προκαταρκτικά τις διαφορετικές δυνατότητες άρδευσης με κριτήρια κόστους – οφέλους, προτείνεται ο διαχωρισμός της συνολικής έκτασης σε δύο ζώνες:
-
Στη Ζώνη 1, συνολικής έκτασης 14000 στρ, που θα αρδεύεται με μεταφορά νερού με φυσική ροή, από την τεχνητή λίμνη Ιλαρίωνα,
-
Στη Ζώνη 2, συνολικής έκτασης 24000 στρ, που θα αρδεύεται με άντληση νερού από την τεχνητή λίμνη Πολυφύτου. Επισημαίνεται ότι για την έκταση αυτή υπάρχει ήδη οριστική μελέτη και περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Η κάλυψη του συνόλου της έκτασης, δηλαδή Ζώνες 1 και 2, με μεταφορά νερού με φυσική ροή από την τεχνητή λίμνη Ιλαρίωνα κρίνεται καταρχήν μη σκόπιμη, εξαιτίας των μεγάλων αποστάσεων μεταφοράς του νερού που θα απαιτήσουν και ενδιάμεση ανύψωση της πίεσης.
Ο συνολικός προεκτιμώμενος προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 79Μ€, συμπεριλαμβανομένων ΕΟ, απροβλέπτων, αναθεωρήσεων και ΦΠΑ και επιμερίζεται σε 32Μ€ για τη Ζώνη 1 και 47Μ€ για τη Ζώνη 2.
Στον παραπάνω προϋπολογισμό συμπεριλαμβάνονται η απαιτούμενη αγροτική οδοποιία, τα δίκτυα διανομής, οι τροφοδοτικές δεξαμενές, τα αντλιοστάσια και οι τροφοδοτικοί αγωγοί.
ΑΡΔΕΥΤΙΚΗ ΖΩΝΗ 1 – ΑΡΔΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΑ ΙΛΑΡΙΩΝΑ
Σύμφωνα με την Κοινή Υπουργική Απόφαση Δ6/Φ1/3600 – 3/3/2003 των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης, με την οποία εγκρίνεται η επιχορήγηση της ΔΕΗ Α.Ε. για την κατασκευή του φράγματος και του ΥΗΣ Ιλαρίωνα, προβλέπεται ότι ο συγκεκριμένος ταμιευτήρας θα εξυπηρετεί και ανάγκες άρδευσης της Βόρειας Ζώνης Πολυφύτου και περιοχών των Νομών Γρεβενών και Κοζάνης.
Σε ότι αφορά στην άρδευση της βόρειας ζώνης Πολυφύτου από τον ταμιευτήρα Ιλαρίωνα (αρδευτικό έργο 1 βόρειας ζώνης Πολυφύτου με τροφοδοσία από ταμιευτήρα Ιλαρίωνα), παρουσιάζονται στη συνέχεια συνοπτικά τα δεδομένα σχεδιασμού για την άρδευση της Βόρειας Ζώνης Πολυφύτου, που βρίσκεται κατάντη του φράγματος Ιλαρίωνα και πιο συγκεκριμένα, εντός των ορίων των αγροκτημάτων των οικισμών Αιανής, Καισαρειάς, Σπάρτου, Σταυρωτής, Πύργου και Κοντοβουνίου.
Ο προκαταρκτικός σχεδιασμός του έργου έγινε από την ΑΝΚΟ κατόπιν σχετικού αιτήματος της (τότε) ΝΑ Κοζάνης και του (τότε) Δήμου Αιανής.
Η προβλεπόμενη στον αρχικό αυτό σχεδιασμό αρδευόμενη έκταση ανέρχεται σε 14.000 στρέμματα και εκτείνεται στα προαναφερόμενα αγροκτήματα, όπως φαίνεται και στον συνημμένο χάρτη.
Η συνολική διάταξη και το εκτιμώμενο μέγεθος των έργων υποδομής για μεταφορά του νερού στις συγκεκριμένες περιοχές από το φράγμα Ιλαρίωνα, άντλησής του, όπου απαιτείται, καθώς και διανομής του στα αγροκτήματα, παρουσιάζεται στο συνημμένο σκαρίφημα.
Η προς άρδευση προτεινόμενη έκταση εκτείνεται μεταξύ της ισοϋψούς καμπύλης των 300μ, που αποτελεί και το όριο απαλλοτρίωσης της τεχνητής λίμνης Πολυφύτου, καθώς και της ισοϋψούς καμπύλης των 385m. Επειδή η κατώτερη λειτουργική στάθμη του ταμιευτήρα Ιλαρίωνα είναι 366m, είναι προφανές ότι δεν είναι δυνατή η άρδευση της προτεινόμενης έκτασης της Βόρειας Ζώνης Πολυφύτου αποκλειστικά με βαρύτητα. Ετσι έχει γίνει διαχωρισμός της έκτασης στις δύο παρακάτω ζώνες:
-
Χαμηλή ζώνη, η οποία εκτείνεται μεταξύ των ισοϋψών των 300m και 340m, ώστε να εξασφαλίζεται η ελάχιστη πίεση λειτουργίας του αρδευτικού, των 2bar, για άρδευση με μικροκαταιονητήρες (στάγδην άρδευση). Η έκταση της χαμηλής ζώνης ανέρχεται σε 6.000 στρέμματα. Εφόσον η στάθμη του ταμιευτήρα Ιλαρίωνα δεν υποβιβάζεται ιδιαίτερα, είναι εφικτή και η άρδευση με μεγαλύτερη πίεση. Εναλλακτικά θα μπορούσε να κατασκευαστεί διάταξη in–line ανύψωσης πίεσης για τις περιπτώσεις που η στάθμη του ταμιευτήρα είναι ιδιαίτερα χαμηλή.
-
Υψηλή ζώνη, η οποία εκτείνεται μεταξύ των ισοϋψών των 340m και 380m. Η έκταση της υψηλής ζώνης ανέρχεται σε 8.000 στρέμματα.
Για την άρδευση της συγκεκριμένης έκτασης από τον ταμιευτήρα Ιλαρίωνα, με διαχωρισμό σε δύο ζώνες άρδευσης προτείνεται, κατ’ αρχήν και για τις ανάγκες ενός αδρομερούς σχεδιασμού, η κατασκευή των παρακάτω έργων τα οποία φαίνονται στο συνημμένο σκαρίφημα και χάρτη:
-
Κατασκευή τροφοδοτικού αγωγού από το φράγμα του Ιλαρίωνα, ο οποίος με φυσική ροή θα τροφοδοτεί την συνολικά απαιτούμενη ποσότητα νερού.
-
Κατασκευή δικτύου άρδευσης χαμηλής ζώνης, ελάχιστης εξασφαλισμένης πίεσης 2bar, το οποίο θα αποτελεί συνέχεια του τροφοδοτικού αγωγού, με αντλιοστάσιο in–line ανύψωσης πίεσης (option).
-
Κατασκευή αντλιοστασίου τροφοδοσίας υψηλής ζώνης, το οποίο θα αναρροφά από τον τροφοδοτικό αγωγό, για την πλήρωση της δεξαμενής κεφαλής της υψηλής ζώνης (in–line άντληση).
-
Κατασκευή καταθλιπτικού αγωγού, που θα συνδέει το αντλιοστάσιο με τη δεξαμενή κεφαλής της υψηλής ζώνης.
-
Κατασκευή δεξαμενής κεφαλής της υψηλής ζώνης, σε υψόμετρο 410m, εκτιμούμενης χωρητικότητας 8.000m3, για την ενδιάμεση αποθήκευση νερού, με 24ωρη τροφοδότηση από το αντλιοστάσιο και 18ωρη άρδευση.
ΑΡΔΕΥΤΙΚΗ ΖΩΝΗ 2 – ΑΡΔΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΑ ΠΟΛΥΦΥΤΟΥ
Η αρδευτική ζώνη 2 (αρδευτικό έργο 2 με τροφοδοσία από ταμιευτήρα Πολυφύτου) καταλαμβάνει έκταση 24000 στρεμμάτων και εκτείνεται από νοτιοδυτικά προς βορειοανατολικά από τους οικισμούς Κοντοβούνι και Σταυρωτή μέχρι και τον οικισμό Ροδίτη, καταλαμβάνοντας μέρος των αγροκτημάτων Σταυρωτής, Πύργων, Βαθυλάκου, Μεσιανής, Ροδίτη.
Για το συγκεκριμένο αρδευτικό υπάρχει οριστική μελέτη που είχε εκπονηθεί από το (νυν) υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης το 1987, επικαιροποιήθηκε το 1997, οπότε και εκδόθηκε από το ΥΠΕΧΩΔΕ η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων. Η μελέτη αυτή χρήζει αναμόρφωσης – επικαιροποίησης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του έργου, προβλέπεται η κατασκευή παρόχθιου αντλιοστασίου επί της βορειοδυτικής ακτής της λίμνης Πολυφύτου, νότια του οικισμού Βαθυλάκου, ενώ η δεξαμενή κεφαλής του αρδευτικού χωροθετείται επί της νοτιοανατολικής πλαγιάς του λόφου που βρίσκεται δυτικά του οικισμού Βαθυλάκου, σε κατάλληλο υψόμετρο.
Το έργο περιλαμβάνει:
-
Κατασκευή παρόχθιου αντλιοστασίου,
-
Κατασκευή τροφοδοτικού καταθλιπτικού αγωγού,
-
Κατασκευή δεξαμενής κεφαλής του αρδευτικού,
-
Κατασκευή δικτύου άρδευσης
Η προς άρδευση προτεινόμενη έκταση εκτείνεται μεταξύ της ισοϋψούς καμπύλης των 300μ, που αποτελεί και το όριο απαλλοτρίωσης της τεχνητής λίμνης Πολυφύτου, μέχρι και το υψόμετρο των 400μ, περίπου.
Πρόκειται για έργο με σχεδιασμό όμοιο με το αντίστοιχο έργο του αρδευτικού Σερβίων, στην νότια ζώνη της λίμνης Πολυφύτου.
Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με την προμελέτη του έργου, η έκταση του συγκεκριμένου αρδευτικού επικαλύπτει το αρδευτικό δίκτυο Λευκάρων, ενώ δεν επικαλύπτει το αρδευτικό δίκτυο Μεσιανής, ανάντι του οικισμού.
