Στη Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Κοζάνης πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026, ημερίδα με θέμα: : «Συνταγματάρχης Παναγιώτης Γαρδίκας. Διοικητής της ΙΧ Μεραρχίας, στο καθήκον»
Ο Διοικητής της 9ης Μηχανοποιημένης Ταξιαρχίας, Ταξίαρχος Αναστάσιος Βασιλείου, που είχε την έμπνευση να οργανώσει την ημερίδα, καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους κάνοντας μια σύντομη εισαγωγή και αμέσως μετά ο Δημοσιογράφος της ΕΣΗΕΜΘ και Διευθυντής της Δημοτικής Επιχείρησης Πληροφόρησης, θεάματος, Επικοινωνίας Ξάνθης, Τηλέμαχος Αρναούτογλου που συντόνιζε την εκδήλωση έδωσε τον λόγο στον Ταγματάρχη (ΔΒ), Νικόλαο Αραβανή, ο οποίος μίλησε με θέμα: «Γενικά στοιχεία περί της ΙΧης Μεραρχίας υπό τον Συνταγματάρχη Παναγιώτη Γαρδίκα».
Ο Καθηγητής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης κ. Ιωάννης Μπακιρτζής, που «ανακάλυψε» το μνήμα του Συνταγματάρχη Παναγιώτη Γαρδίκα στα κοιμητήρια της Ξάνθης, ανέλυσε την Έκθεση που υπέβαλε στο Γενικό Επιτελείο Στρατού ο Συνταγματάρχης Γαρδίκας με τίτλο: «Ήττα και ραγδαία κατάρρευσις του Μετώπου».
Ο Συνταγματάρχης Παναγιώτης Γαρδίκας, πολέμησε στη διάρκεια της τελευταίας φάσεως της Μικρασιατικής Εκστρατείας ως διοικητής της IXης Μεραρχίας Πεζικού, που ανήκε στο Β’ Σώμα Στρατού.
Ο Γαρδίκας αμέσως μετά την τελική τουρκική επίθεση επί της τοποθεσίας Αφιόν Καραχισάρ, συμπτύχθηκε με απόλυτη τάξη με την ΙΧ Μεραρχία που διοικούσε προς το χωριό Ευρέτ και εν συνεχεία προς το χωριό Ουλουτζάκ, όπου έφτασε την νύχτα της 15ης Αυγούστου.
Στη διάρκεια της πορείας της, μεταξύ των δύο χωριών, δέχτηκε αιφνιδιαστική επίθεση από την 2α Μεραρχία Ιππικού του τουρκικού Vου Σώματος Στρατού την οποία αντιμετώπισε με γενναιότητα, χάρη στην προσωπική επέμβαση στη μάχη του Γαρδίκα και των Μοιρών Πυροβολικού της Μεραρχίας.
Η τουρκική Μεραρχία Ιππικού υπέστη τέτοιες απώλειες, που δεν χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια των επιχειρήσεων από το Vο Σώμα Στρατού, παρά μόνον ως εφεδρεία.
Ο Γαρδίκας μετά την εγκατάλειψη της κύριας αμυντικής γραμμής της Στρατιάς, διέγνωσε εγκαίρως ότι η μοναδική τοποθεσία επί της οποίας θα μπορούσε να αντιταχθεί άμυνα, ήταν αυτή επί του Τουμλού Μπουνάρ.
Το απόγευμα της 15ης Αυγούστου εισηγήθηκε στον διοικητή του Α’ Σώματος Στρατού Αντιστράτηγο Τρικούπη, την άμεση σύμπτυξη της ολόκληρης της Ομάδας επί αυτής της τοποθεσίας, πρόταση που δεν έγινε δεκτή από τον Τρικούπη.
Το πρωί της 16ης Αυγούστου, η ΙΧ Μεραρχία ενεργούσα ως εμπροσθοφυλακή της Ομάδας Τρικούπη, η οποία προσπαθούσε καθυστερημένα να συμπτυχθεί προς την τοποθεσία Τουμλού Μπουνάρ, ενεπλάκη σ’ ένα τιτάνιο αγώνα αποκρούοντας επιθέσεις που δεχόταν από νότο και ανατολή, από τις δυνάμεις δυο τουρκικών Σωμάτων Στρατού, του Ιου και του IVου, ενώ ταυτόχρονα πιεζόταν από βορρά και από δυνάμεις του τουρκικού ιππικού. Σε αυτόν τον αγώνα η ΙΧη Μεραρχία έμεινε αβοήθητη λόγω της αδυναμίας του επιτελείου του Τρικούπη, να διευθύνει επιχειρήσεις.
Η ΙΧη Μεραρχία πολέμησε γενναία επίσης την 17η Αυγούστου στην μάχη του Αλή Βεράν, μετά τη λήξη της οποίας κατάφερε, αν και όχι με συγκροτημένο τρόπο, υποχωρώντας προς τον Έρμο ποταμό, να διασωθεί από την αιχμαλωσία, η οποία περίμενε την υπόλοιπη Ομάδα Τρικούπη.
Ο ΤΑΓΜΑΤΑΡΧΗΣ ΔΙΑΒΙΒΑΣΕΩΝ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΡΑΒΑΝΗΣ
Ο Ταγματάρχης Διαβιβάσεων και Ηλεκτρονικού Πολέμου Νικόλαος Αραβανής απεφοίτησε από τη Στρατιωτική Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών τον Ιούνιο του 1994.
Στο πλαίσιο της σταδιοδρομίας του υπηρέτησε για περισσότερο από δεκαοκτώ έτη σε Μονάδες του όπλου των Διαβιβάσεων σε παραμεθόριες περιοχές, στην 29η Μηχανοποιημένη Ταξιαρχία, στην ΧΧΙ Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία και στο Δ΄ Σώμα Στρατού.
Το 1996 τοποθετήθηκε στην πολυεθνική δύναμη του ΝΑΤΟ στη Βοσνία Ερζεγοβίνη.
Είναι απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας, του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και συνεχίζει τις σπουδές του στο ίδιο τμήμα ως Μεταπτυχιακός Φοιτητής στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Σπουδές στην Τοπική Ιστορία – Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις».
Σήμερα υπηρετεί στη Διοίκηση Διαβιβάσεων Ηλεκτρονικού Πολέμου της Ανωτάτης Στρατιωτικής Διοίκησης Θράκης
Είναι έγγαμος και πατέρας δύο παιδιών.
Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΟΥ Δ.Π.Θ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΠΑΚΙΡΤΖΗΣ
Ο Ιωάννης Μπακιρτζής υπηρετεί ως Τακτικός Καθηγητής στο Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δ.Π.Θ., στο γνωστικό αντικείμενο: «Ύστερη Οθωμανική αυτοκρατορία και σύγχρονο Τουρκικό κράτος–Ιστορία και κοινωνία».
Κατά την ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Θράκης (Edirne) ως Επίκουρος Καθηγητής της Ελληνικής Γλώσσας–Φιλολογίας, Τμήμα Μετάφρασης και Διερμηνείας.
Επίσης, δίδαξε στo Τμήμα Ιστορίας & Εθνολογίας ως Επίκουρος, Αναπληρωτής και Τακτικός Καθηγητής.
Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται κυρίως στον 19ο αιώνα και 20ό αιώνες και την καθημερινή ζωή στα υπό οθωμανική κυριαρχία Βαλκάνια, ιδίως στην επαρχία της Θράκης, τα δημογραφικά, κοινωνικά και οικονομικά δεδομένα που προκύπτουν από τις Οθωμανικές Επετηρίδες (Salname), τα Γεωγραφικά Λεξικά, τα Πρακτικά των Ιεροδικείων (Kadı Sicilleri), τους Προϋπολογισμούς και την Εκπαίδευση στην Οθωμανική αυτοκρατορία, κατά την εν λόγω περίοδο.
Η εισήγηση του Ταγματάρχη Διαβιβάσεων Νικόλαου Αραβανή
«Μετά την υποχώρηση του Σεπτεμβρίου του 1921, δηλαδή το τέλος της προς Άγκυρα εκστρατείας, η Στρατιά Μικράς Ασίας μετέπεσε σε αμυντική αποστολή, δηλαδή την κάλυψη του μετώπου εναντίον εχθρικής επιθέσεως. Εκτιμάται ότι ο σκοπός της προαναφερθείσας επιχείρησης προς την κεμαλική πρωτεύουσα δεν ήταν η κατάκτηση και διατήρηση αυτής και της ευρύτερης περιοχής της, αλλά ο εγκλωβισμός και η καταστροφή των κεμαλικών δυνάμεων, καθώς και η αποδιοργάνωση του εφοδιασμού και των συγκοινωνιών τους. Με αυτά τα δεδομένα, η εκστρατεία του 1921 επιζητούσε την διεξαγωγή μιας «αποφασιστικής» μάχης που θα κατέστρεφε ή θα επέφερε ανήκεστη βλάβη στον αντίπαλο.
Κατά το πλείστον, μια τέτοια στρατηγική είναι ένδειξη αδυναμίας, αν όχι και απόγνωσης: σημαίνει ότι αυτός που την επιχειρεί, επιδιώκει να αναστρέψει έναν συσχετισμό δυνάμεων ο οποίος καθίσταται ολοένα και πιο δυσμενής.
Με άλλα λόγια, η Στρατιά αποσκοπούσε να εξουδετερώσει στρατιωτικά τον Κεμάλ, με ένα συντριπτικό πλήγμα. Ωστόσο, παράλληλα με αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη και ο πολιτικός στόχος ο οποίος αφορούσε την διεθνή θέση της Ελλάδας και τα συμμαχικά της ερείσματα. Οι μετανοεμβριανές κυβερνήσεις, στις αρχές του 1921, δεν μπορούσαν να διατηρήσουν την διεθνή νομιμοποιητική υποστήριξη για την ελληνική παρουσία στην δυτική Μικρά Ασία, ενώ, εκ του αντιθέτου, η διεθνής ανοχή στρεφόταν προς τον Κεμάλ, εκ παραλλήλου με την σοβιετική υποστήριξη. Εν τέλει, η γραμμή του μετώπου, που διαμορθώθηκε από το φθινόπωρο του 1921, έφθανε σε συνολικό μήκος 713 χιλιομέτρων. Το βόρειο άκρο της στηριζόταν στην Προποντίδα και κάλυπτε την Κίο. Από εκεί, έφθανε ως την περιοχή του Εσκί Σεχίρ.
Περνώντας ανατολικά από αυτό, κατερχόταν προς τα νότια, και, αφού κάλυπτε το Αφιόν Καρά Χισάρ, καμπτόταν προς τα δυτικά, διερχόταν από τον ορεινό όγκο του Ακάρ Νταγ, έφθανε ώς τον άνω ρου του ποταμού Μαιάνδρου, από όπου ακολουθώντας τη δεξιά όχθη του, κατέληγε στις εκβολές του. Η ζώνη κατοχής είχε έκταση 80.700 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Η Στρατιά είχε αναθέσει την κάλυψη του βορείου τμήματος του μετώπου, από τη Προποντίδα ώς το Ακ Ιν, στο Γ’ Σώμα στρατού και του νότιου τμήματος, ώς την περιοχή της Ορτάντζας, στα Α’ και Β’ Σώματα. Η κάλυψη του υπολοίπου τμήματος του μετώπου, ώς τις εκβολές του Μαιάνδρου, είχε ανατεθεί στην Ανωτέρα Γενική Στρατιωτική Διοίκηση.
Το Γ’ Σώμα Στρατού είχε την έδρα του στο Εσκί Σεχίρ. Οι τέσσερις μεραρχίες του κάλυπταν τους τομείς του ανατεθειμένου σε αυτό τμήματος του μετώπου με την ακόλουθη σειρά από βορρά προς νότο: Η 11η μεραρχία (διοικητής ο υποστράτηγος Νικόλαος Κλαδάς) τον τομέα από τον κόλπο της Κίου ώς τα όρια του τομέα Μπιλετζίκ, συνολικού μήκους 60 χιλιομέτρων. Η 3η μεραρχία (διοικητής ο συνταγματάρχης πεζικού Γεώργιος Γκορτζάς) τον τομέα Μποζ Νταγ-Πουρσάκ, μήκους 50 χιλιομέτρων. Η 10η μεραρχία (διοικητής ο συνταγματάρχης πεζικού Δημήτριος Παπανικολάου) τον τομέα Καρά Τοκάτ, μήκους 50 χιλιομέτρων. Η Ανεξάρτητη Μεραρχία (διοικητής ο συνταγματάρχης πεζικού Δημήτριος Θεοτόκης) τον τομέα Σεϊντί Γαζί, μήκους 30 χιλιομέτρων. Τον τομέα Μπιλετζίκ, μεταξύ των τομέων της 11ης και 3ης, μεραρχιών, κάλυπτε το 16ο σύνταγμα πεζικού της 11ης μεραρχίας, υπαγόμενο απευθείας στο Γ’ Σώμα Στρατού. Οι δυνάμεις του βορείου τμήματος του μετώπου εν συνόλω λειτουργούσαν ως Βόρειο συγκρότημα.
Το Α’ Σώμα Στρατού είχε την έδρα του στο Αφιόν Καρά Χισάρ. Κάλυπτε την «εξέχουσα» του Αφιόν Καρά Χισάρ, δηλαδή την πόλη, όπου συνέβαλαν οι σιδηροδρομικές γραμμές από Σμύρνη και Εσκί Σεχίρ σε μία με κατεύθυνση προς Ικόνιο. Οι τέσσερις μεραρχίες του το Α’ Σώματος τάσσονταν, οι δύο βόρεια του ποταμού Ακάρ και οι άλλες δύο νότια. Το Σώμα είχε σε προκάλυψη και τις τέσσερις μεραχίες του, σε μέτωπο συνολικού μήκους 180 χιλιομέτρων, τηρώντας ως εφεδρεία στο Ερικμάν, δυτικά του Αφιόν Κρά Χισάρ, ένα μόνο Σύνταγμα, το 5/42 Ευζώνων, και μία μοίρα ορειβατιού πυροβολικού της 13ης μεραχίας, ενώ υπήρχαν και δύο επικίνδυνα κενά, σε κρίσιμους τομείς, το κενό Καγιάν Ντιμπί μεταξύ ΙV και I μεραρχιών και το κενό Τσάι Χισάρ στο δεξιό του τομέως της Ι.
Το Β’ Σώμα Στρατού είχε την έδρα του στο Καζλί Γκιολ Χαμάμ, βορειοδυτικά του Αφιόν Καρά Χισάρ. Το μεγαλύτερο μέρος των δυνάμεών του ήταν συγκεντρωμένο στην περιοχή Εϋρέτ-Ντουγκέρ, ως εφεδρεία της Στρατιάς. Το υπόλοιπο είχε διατεθεί για κάλυψη τμημάτων του μετώπου βόρεια και δυτικά της «εξέχουσας» του Αφιόν Καρά Χισάρ. Είχαν διατεθεί τέσσερα τάγματα των μεραρχιών 9ης και 13ης και τρεις ημιλαρχίες για την κάλυψη ζώνης συνολικού μήκους 42 χιλιομέτρων, μεταξύ του βόρειου ορίου των τομέων του Α’ Σώματος και του νότιου ορίου των τομέων του Γ’ Σώματος, και ολόκληρη η 12η μεραχία για την κάλυψη μεγάλης εκτάσεως του νοτίου μετώπου προς τα δυτικά των τομέων του Α’ Σώματος.
Έτσι, από τις μεραρχίες του Β’ Σώματος, στο συζητούμενο θέμα μαςς, η 9η με διοικητή τον Συνταγματάρχη πεζικού Παναγιώτη Γαρδίκα και επιτελάρχη τον ταγματάρχη Παναγιώτη Μπασακίδη, κάλυπτε με δύο τάγματά της το κενό του Σαριτζέ Νταγ, μήκους 32 χιλιομέτρων, και τηρούσε το υπόλοιπο της δυνάμεώς της σε εφεδρεία γύρω από το Ντουγκέρ. Η 13η, με διοικητή τον Συνταγματάρχη πεζικού Μιλτιάδη Καϊμπαλή και επιτελάρχη τον ταγματάρχη πεζικού Δρομάζο, κάλυπτε με ένα Σύνταγμα τον υποτομέα Ντεμιρλέρ, μήκους 10 χιλιομέτρων, περίπου, είχε διαθέσει το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων και τη 14η Μοίρα Ορειβατικού Πυροβολικού στο Α’ Σώμα Στρατού και κρατούσε την υπόλοιπη δύναμή της σε εφεδρεία κοντά στο Ισχανιέ. Η 7η μεραρχία με διοικητή τον συνταγματάρχη πεζικού Βασίλειο Κουρουσόπουλο, επιτελάρχη τον αντισυνταγματάρχη πεζικού Μιλτιάδη Κοιμήση, παρέμενε ως εφεδρεία στην περιοχή του Εϋρέτ. Η 2η μεραρχία με διοικητή τον συνταγματάρχη πεζικού Στυλιανό Γονατά, επιτελάρχη τον αντισυνταγματάρχη πεζικού Χασαπίδη, με έδρα το Ουσάκ και ενισχυμένη με πέντε τάγματα, κατείχε εκτεταμένο μέτωπο από την Ορτάντζα ώς το Μπανάζ, συνολικού αναπτύγματος 170 περίπου χιλιομέτρων. Η Στρατιωτική Διοίκηση Κιουταχείας εξασφάλιζε τις συγκοινωνίες της περιοχής με τέσσερα τάγματα, του 32ου Συντάγματος ασφαλείας Σιδηροδρόμων.
Η Μεραρχία Ιππικού, που ήταν υπό τις άμεσες διαταγές της Στρατιάς, συνεργαζόταν με τη 2η μεραρχία για την εξασφάλιση της ζώνης Ουσάκ. Η Ανωτέρα Γενική Στρατιωτική Διοίκηση, με έδρα τη Σμύρνη, κάλυπτε με την Στρατιωτική Διοίκηση Οδεμησίου τον τομέα Μαιάνδρου, ως τις εκβολές του ποταμού, και εξασφάλιζε από τις επιδρομές Τούρκων ατάκτων τις συγκοινωνίες και την ενδοχώρα.
Στο σημείο αυτό εστιαζόμαστε στην ΙΧ Μεραρχία υπό τον Συνταγματάρχη Παναγιώτη Γαρδίκα, ο οποίος, τον Αύγουστο του 1922, ηγείτο του σχηματισμού, αναπληρώνοντας τον Μέραρχο, Συνταγματάρχη Πεζικού Ιωάννη Δέδε που βρισκόταν σε άδεια. Ο Γαρδίκας ασκούσε παράλληλα την διοίκηση του 3/40 Συντάγματος Ευζώνων.
Θεωρούμε ουσιώδες, στο σημείο αυτό, να αναφέρουμε ονομαστικά και όλα τα στελέχη που ήταν επικεφαλής των γραφείων, των κλιμακίων και των μονάδων, ως μνημόσυνο, καθώς η συνολική επιτυχής αποστολή δεν είναι αποτέλεσμα μόνο των αποφάσεων του ηγήτορα αλλά και της πειθαρχίας, της αποφασιστικότητας και της επαγγελματικής επάρκειας και των υφισταμένων.
Συμπληρώνουμε, λοιπόν ότι, στην ΙΧ Μεραρχία καθήκοντα Επιτελάρχη ασκούσε ο Ταγματάρχης Πεζικού Παναγιώτης Μπασακίδης. Διευθυντές επιτελικών γραφείων ήταν: του 1ου ο Ταγματάρχης Πεζικού Σαλβάνος Γεώργιος, του 2ου, ο Λοχαγός Πυροβολικού Παπαδημητρίου Σπυρίδων και του 3ου, ο Λοχαγός Πεζικού Βάρας Νικόλαος. Διοικητής Πεζικού ήταν ο ίδιος ο Μέραρχος Παναγιώτης Γαρδίκας. Το πεζικό του σχηματισμού ήταν μείον το 3ο Τάγμα που είχε αποσπασθεί στην ανατολική Θράκη, ώστε να συμμετάσχει στην ουδέποτε πραγματοποιηθείσα επιχείρηση κατάληψης της Κωνσταντινούπολης.
Εξ απόψεως οργανικών κλιμακίων, Διοικητής Πυροβολικού ήταν ο Αντισυνταγματάρχης Πυροβολικού Κατσαρός Γεώργιος, ενώ δεν υπήρχε Διοικητής Μηχανικού. Διευθυντής Επιμελητείας ήταν ο Ταγματάρχης Τσιγκούνης Κωνσταντίνος και Διευθυντής Υγειονομικής Υπηρεσίας ο Αρχίατρος Μπάϊζος Παναγιώτης. Η συγκρότηση εξ απόψεως μονάδων συνίστατο ως εξής: 1) Πεζικό: 25ο και 26ο Συντάγματα Πεζικού και 3/40 Σύνταγμα Ευζώνων. 2) Πυροβολικό: ΙΧα Μοίρα Ορειβατικού Πυροβολικού υπό τον Λοχαγό Σπυρόπουλο, ΙΧβ Μοίρα Ορειβατικού Πυροβολικού υπό τον Ταγματάρχη Φιλικό Γεώργιο και ΙΙ/Β Μοίρα Μέσου Πυροβολικού υπό τον Λοχαγό Παπαδόπουλο. Το Μηχανικό διέθετε την IXη Διλοχία Μηχανικού και οι Διαβιβάσεις το IΧο Απόσπασμα Τηλεγραφητών. Το Ιππικό διέθετε την IXη και VIIη Ημιλαρχίες.
Οι Σταθμοί Διοίκησης της Μεραρχίας, από την έναρξη της της τουρκικής επίθεσης της 13/08/1922, μέχρι την αποχώρηση από το μικρασιατικό έδαφος, μετακινήθηκαν ως εξής:
Καρά Μπουνάρ μέχρι 14-8-22
Εϋρέτ 14-8- 22
Αυχένας Ολουτζάκ 15-8-22
Υψώματα Χαμούρκιοϊ 16-8-22
Κοιλάδα Αλή Βεράν 17-8-22
Βορείως Αϊνέ Χαν 18-8-22
Βορειοανατολικά του Τακμάκ 21-8-22
Μαρτυρική κωμόπολη Κασαμπά 23-8-22
Άγιος Γεώργιος 27-8-22
Βορειοδυτικά στενωπού Ντερμπέντ 28-8-22
Χερσόνησος του Τσεσμέ 31-8-22, από όπου η επιβίβαση προς την Ελλάδα
Άφιξη στην Χίο την 1-9-22
Με αυτήν την σύνθεση διοίκησης και υπό την εκ των γεγονότων άξια ηγεσία του τότε Συνταγματάρχη και αργότερα Αντιστρατήγου Παναγιώτη Γαρδίκα, η ΙΧ Μεραρχία διέρρηξε, διέφυγε και διασώθηκε από τον ασφυκτικό κλοιό των υπέρτερων τουρκικών δυνάμεων, μετά από τις φονικές μάχες του Αλή Βεράν και του Χαμούρκιοϊ–Ιλμπουλάκ, του Αυγούστου 1922.
Ο Στρατηγός Παναγιώτης Γαρδίκας, μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα έλαβε μέρος στο κίνημα των Πλαστήρα, Γονατά και Φωκά, που εκδηλώθηκε στην Χίο, ανατρέποντας την βασιλική κυβέρνηση, και, κατόπιν, φαίνεται πως υπηρέτησε, άγνωστο σε ποία θέση, πιθανώς και πάλι μέραρχος της ΙΧης στην Στρατιά της Θράκης, που συγκρότησε ο στρατηγός Θεόδωρος Πάγκαλος, ώστε ο Ελευθέριος Βενιζέλος να διαθέτει στην διαπραγματευτική τράπεζα της Λωζάννης το πλεονέκτημα να επισείει την απειλή επανάληψης των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτο και αποδεικτικό του ήθους και της συνείδησης του Στρατηγού είναι ότι δεν ενεπλάκη–συμμετείχε σε καμμία από τις συνεχείς επεμβάσεις του στρατού στην μεσοπολεμική ελληνική πολιτική σκηνή, δηλαδή ήταν αυστηρά προσηλωμένος στις υπηρεσιακές του υποχρεώσεις. Η οικογένειά του στην Ξάνθη, η αφοσιωμένη σύζυγός του Κορνηλία Χασιρτζόγλου, ήταν, ώς φαίνεται, το τελευταίο του καταφύγιο, μέχρι να εκδημήσει και να ταφεί στην φιλόξενη γη της προσφυγούπολης Ξάνθης, πλήρης ημερών, αφού πρώτα, εν ζωή, είχε συμμετάσχει στην μεγαλειώδη εθνική προσπάθεια στην μικρασιατική γη. Όμως και οι γηγενείς Ξανθιώτες του οφείλουν πολλά, αφού συγκαταλεγόταν στο δυναμικό των αξιωματικών του Στρατού της Εθνικής Άμυνας που απελευθέρωσε την Θράκη»
