Το καλοκαιράκι έφτασε και μαζί του –δυστυχώς, και τα ενοχλητικά κουνούπια.
Γιατί όμως κάποιους ανθρώπους τους προτιμούν περισσότερο από κάποιους άλλους και γιατί αυτά τα «αιμοβόρα» έντομα κάνουν το ενοχλητικό βουητό γύρω από τα αφτιά μας;
«Το βουητό στα αφτιά είναι κυρίως μια παράπλευρη επίπτωση της κίνησης των φτερών τους» εξηγεί o Μάικλ Ριέλε καθηγητής Εντομολογίας του Πανεπιστημίου της Αριζόνα. «(ο ήχος) δεν έχει μεγάλο εύρος συνεπώς τον ακούμε κυρίως όταν πετούν γύρω από τα αφτιά μας».
Στο «μενού» μόνο για τα θηλυκά κουνούπια
Το βουητό που συχνά ακούμε στα αφτιά μας είναι το πιθανότερο από θηλυκό κουνούπι. Κι αυτό γιατί τα αρσενικά και τα θηλυκά έχουν εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Τα αρσενικά αρέσκονται στο νέκταρ από τα άνθη των φυτών και δεν ενδιαφέρονται για τους ανθρώπους. Αντίθετα τα θηλικά χρειάζονται ένα γεύμα με αίμα μετά το ζευγάρωμα προκειμένου να εξασφαλίσουν την ενέργεια που απαιτείται για τα αβγά τους. Στην πραγματικότητα τα θηλυκά κουνούπια είναι εξοπλισμένα με μοναδικά εργαλεία για να μπορούν να βρίσκουν το επόμενο γεύμα τους.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, τα θηλυκά κουνούπια προσελκύονται από το διοξείδιο του άνθρακα που εκπνέουν οι άνθρωποι από μια απόσταση. Το διοξείδιο του άνθρακα τα διεγείρει και τα θηλυκά κουνούπια ξεκινούν πετώντας μπρος πίσω να αναζητούν την πηγή του.
Με άλλα λόγια, το βουητό των κουνουπιών γύρω από τα κεφάλια μας οφείλεται στο ότι από εκεί αποβάλλουμε το περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα.
Πώς διαλέγουν όμως ποιόν θα δαγκώσουν;
Αφού πλησιάσει αρκετά το θηλυκό κουνούπι προσγειώνεται πάνω στο θύμα του και χρησιμοποιεί τους αισθητήρες γεύσης που έχει στα πόδια του για να καθορίσει εάν ο άνθρωπος ή το όποιο ζώο σκοπεύει να τσιμπήσει είναι το σωστό για να γίνει το επόμενο γεύμα του.
Κάποιες έρευνες εκτιμούν ότι τα κουνούπια προσελκύει η ομάδα αίματος τύπου Ο, ωστόσο ο Ριέλε είναι σκεπτικός με αυτό το συμπέρασμα. Θεωρεί ότι δεν είναι αρκετά πειστική η έρευνα που συσχετίζει την ομάδα αίματος με την προτίμηση των κουνουπιών. Αντίθετα πιστεύει ότι άλλοι παράγοντες, όπως είναι η γενετική ενός ατόμου και η δίαιτά του παίζουν μεγαλύτερο ρόλο στο πόσο «γευστικός» είναι ένας άνθρωπος για το συγκεκριμένο έντομο.
Το δέρμα εκπέμπει ένα μοναδικό κοκτέιλ αρωμάτων που μπορεί να είναι περισσότερο ελκυστικό σε κάποια κουνούπια σε σχέση με κάποια άλλα. Άλλη μελέτη εκτιμά ότι τα θηλυκά κουνούπια προσελκύονται περισσότερο από άνδρες που έχουν λιγότερο διαφορετικά βακτήρια στο δέρμα τους σε σχέση με άνδρες με περισσότερο διαφορετικά δερματικά βακτήρια. Τα αιμοσταγή έντομα δείχνουν επίσης προτίμηση σε άτομα που φορούν σκούρα ρούχα, όπως το μαύρο.
Μουσική στα αφτιά των αρσενικών – Η επίδειξη
Καθώς πετά προς το στόχο του το θηλυκό κουνούπι χτυπά τα φτερά του περίπου 500 φορές το δευτερόλεπτο σε συχνότητα από 450 έως 500 hertz. Αυτή η συχνότητα αντιστοιχεί στη μουσική νότα Λα.
Για τα αφτιά του ανθρώπου ακούγεται σαν να πετάει drone πάνω από το κεφάλι μας, αλλά για αρσενικά κουνούπια είναι στ’ αλήθεια μουσική. Στην πραγματικότητα τα αρσενικά τα οποία χτυπούν τα φτερά τους σε υψηλότερη συχνότητα από τα θηλυκά, ακούν τους τόνους των θηλυκών όταν αναζητούν ζευγάρωμα.
Ο Ριέλε κάνει συχνά μια επίδειξη στους φοιτητές του περνώντας ένα διαπασών με τη νότα Λα δίπλα σε ένα κλουβί με θηλυκά κουνούπια. Σε κάθε δοκιμή τα θηλυκά δεν αντιδρούν. Αντίθετα μπροστά από το κλουβί με τα αρσενικά κουνούπια η νότα Λα δημιουργεί πανικό με τα έντομα να ψάχνουν για την «θεά» που δημιούργησε αυτό το γλυκό, γλυκό θόρυβο. Για τους ανθρώπους βέβαια ο ίδιος ήχος είναι εντελώς εκνευριστικός.
Οι πατούσες κύριος στόχος τους – Για ποιό λόγο
Μπορεί να ακούμε συχνά τα κουνούπια να κάνουν βουητό γύρω από τα αφτιά μας, ωστόσο σύμφωνα με τον καθηγητή τα περισσότερα δεν προσελκύονται από τα αφτιά μας, αλλά από τις πατούσες μας, λόγω των βακτηρίων που υπάρχουν εκεί και αναδύουν μυρωδιές που τα προσελκύουν. Ωστόσο οι περισσότεροι άνθρωποι πιθανότατα δεν έχουν παρατηρήσει ποτέ το βουητό γύρω από τους αστραγάλους τους.
Έρευνα του 1996 που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Trends in Parasitology διαπίστωσε ότι τα θηλυκά κουνούπια του γένους Anopheles, που είναι υπεύθυνο για τη μετάδοση του παράσιτου της ελονοσίας, προσέλκυαν τα βακτήρια στα πόδια των ανθρώπων.
Το βακτήριο Brevibacterium Linens, είναι το ίδιο από το οποίο δίνει στο τυρί Λίμπουργκερ την χαρακτηριστική του μυρωδιά. Έρευνα που ακολούθησε το 2013 στο περιοδικό PLOS One επιβεβαίωσε ότι όντως τα κουνούπια έλκονται από το τυρί Λίμπουργκερ.
Τώρα για το πώς θα αποφύγετε τα κουνούπια, η καλύτερη λύση είναι να φοράτε ανοιχτόχρωμα και μακριά ρούχα, να χρησιμοποιείτε αντικουνουπικά προϊόντα και να αποφεύγεται μέρη – hot spot για τα συγκεκριμένα έντονα (όπως για παράδειγμα τα έλη) κατά τη δύση και την ανατολή του ηλίου, οπότε τα κουνούπια είναι πιο δραστήρια.
Πηγή: Livescience
