Προσλήψεις και αποχωρήσεις με διαδικασίες «εξπρές» μέσω κινητού, ευέλικτο ωράριο εργασίας με αύξηση και μείωση του χρόνου απασχόλησης σε εβδομαδιαία βάση κατόπιν συμφωνίας εργαζομένων και επιχείρησης, αλλά και ενεργοποίηση των συμβάσεων εργασίας «μηδενικών ωρών», φέρνουν οι νέες ρυθμίσεις που προωθεί το υπουργείο Εργασίας και αναμένεται να κατατεθούν στη Βουλή προσεχώς.
Οι νέου τύπου προσλήψεις θα γίνονται με την αποδοχή από την πλευρά του εργαζομένου των όρων της σύμβασης, που θα είναι προσυμπληρωμένοι και διαθέσιμοι μέσω ειδικής εφαρμογής στο κινητό τους τηλέφωνο.
Το «κλειδί» στην όλη διαδικασία, που θα απαλλάξει τις επιχειρήσεις από αχρείαστα διοικητικά και γραφειοκρατικά βάρη, βρίσκεται στην αναβάθμιση του συστήματος «Εργάνη» και τη μετεξέλιξή του σε «Εργάνη 2». Η κάθε πρόσληψη θα αναρτάται άμεσα στην «Εργάνη», χωρίς να απαιτείται η υποβολή του εντύπου Ε3, αλλά θα αρκεί η αποδοχή της πρόσληψης από τον εργαζόμενο. Με την αποδοχή τα στοιχεία της σύμβασης θα καταχωρίζονται σε ψηφιακή μορφή τόσο στην «Εργάνη» όσο και στη ΔΥΠΑ, χωρίς να μεσολαβεί καμία ενέργεια από τους εργοδότες, ενώ σε επόμενο στάδιο θα υπάρχει απευθείας διασύνδεση με την ασφαλιστική ιστορία του εργαζομένου, ώστε να ελέγχεται αν οι εισφορές που καταβάλλονται στον ΕΦΚΑ αντιστοιχούν στον μισθό που εμφανίζεται στο σύστημα «Εργάνη».
Στις αποχωρήσεις η διαδικασία θα απλοποιηθεί ακόμη περισσότερο, καθώς στη σχετική διάταξη, που ετοιμάζει το υπουργείο Εργασίας, για τον χαρακτηρισμό μίας αποχώρησης εργαζομένου από θέση εργασίας ως οικειοθελούς, δεν θα απαιτείται να μεσολαβήσει ένα 10ήμερο, όπως ισχύει σήμερα, αλλά θα γίνεται αυτόματα με την αποδοχή προσυμπληρωμένης φόρμας από τον εργαζόμενο.
Με το ισχύον καθεστώς, για να θεωρηθεί η αποχώρηση ενός εργαζομένου από μια επιχείρηση οικειοθελής θα πρέπει να παρέλθει ένα 10ήμερο από τη μη προσέλευσή του στον χώρο εργασίας και μετά το 10ήμερο ο εργοδότης μπορεί να προβεί στην αντικατάστασή του με νέα πρόσληψη. Αν η πρόσληψη γίνει πριν από το 10ήμερο, τότε ο οικειοθελώς αποχωρήσας εργαζόμενος μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση, καθώς η αποχώρησή του θα θεωρηθεί ως καταγγελία σύμβασης.
«Μηδενικές ώρες»
Με την αυτοματοποίηση των διαδικασιών στις προσλήψεις και τις αποχωρήσεις θα ξεμπλοκάρουν και οι συμβάσεις «μηδενικών ωρών», οι οποίες κατά βάση είναι συμβάσεις που θα συνάπτονται για απασχόληση λίγων ωρών ή δύο- τριών ημερών και για καθαρά έκτακτες ανάγκες. Οι συμβάσεις «μηδενικών ωρών» είναι οι συμβάσεις του Σαββατοκύριακου, που έχουν ζήτηση στην εστίαση και τον τουρισμό, καθώς και σε υπηρεσίες όπου απαιτείται έκτακτη πρόσληψη προσωπικού (π.χ. προσωπικό catering, για κοινωνικές εκδηλώσεις, ανθοπωλεία κ.λπ.). Παρότι προβλέφθηκαν με τον Νόμο 5053/2023, εντούτοις δεν έχουν εφαρμοστεί, λόγω του δυσανάλογα υψηλού γραφειοκρατικού φόρτου σε σχέση με τη διάρκειά τους.
Με αυτό το είδος των συμβάσεων (που ενσωματώθηκαν στην εθνική νομοθεσία βάσει Κοινοτικής Οδηγίας), μπαίνουν κανόνες διαφάνειας στους όρους της βραχύβιας απασχόλησης θεσπίζοντας για τους εργαζομένους ελάχιστη αμοιβή για το 25% του χρόνου εργασίας και, κυρίως, αποζημίωση αν η εργασία που συμφωνήθηκε ακυρωθεί από τον εργοδότη.
Οι συμβάσεις «μηδενικών ωρών» καλύπτουν τις ανάγκες εργοδοτών, αλλά και εργαζομένων, για ωρομίσθια απασχόληση ή για περιστασιακή εργασία μία-δύο φορές την εβδομάδα.
Η διάταξη έχει μείνει ανεφάρμοστη, καθώς δεν λειτούργησε η εφαρμογή του συστήματος «Εργάνη», ώστε να δηλώνονται οι όροι αυτών των συμβάσεων.
Σε ετοιμότητα
Με τη σύμβαση «μηδενικών ωρών» ένας εργαζόμενος θα είναι σε ετοιμότητα για να εργαστεί μόλις τον φωνάξει ο εργοδότης, γνωρίζοντας όμως τουλάχιστον ένα 24ωρο πριν τον τόπο, τον χρόνο και την αμοιβή της εργασίας του. Αν η εργασία την οποία προβλέπει η κατά παραγγελία σύμβαση ακυρωθεί από τον εργοδότη, τότε ο εργαζόμενος θα λαμβάνει ως αποζημίωση όλη την αμοιβή που συμφωνήθηκε.
Με την «Εργάνη 2» και το νέο σύστημα όπου η πρόσληψη θα γίνεται σε μερικά δευτερόλεπτα από τη στιγμή που συμφωνεί ο εργαζόμενος, θα ξεμπλοκάρουν προς όφελος των εργαζομένων και οι συμβάσεις «μηδενικών ωρών».
Στους πάγιους όρους των εν λόγω συμβάσεων θα αναγράφονται τα εξής:
- Η ταυτότητα των μερών της σχέσης εργασίας (εργοδότη και εργαζομένου ή εργαζομένων).
- Ο τόπος εργασίας.
- Ο χαρακτηρισμός ή περιγραφή της εργασίας.
- Η ημερομηνία έναρξης της σχέσης εργασίας και λήξης ή η προβλεπόμενη διάρκεια της εργασίας.
- Το ωράριο εργασίας και ο αριθμός των εγγυημένων αμειβόμενων ωρών, δηλαδή οι ώρες που θα πληρωθεί ο εργαζόμενος αν η εργασία την οποία κλήθηκε να παράσχει ακυρώθηκε με ευθύνη του εργοδότη.
Ευέλικτο ωράριο, αλλά με τις ίδιες αποδοχές
Αλλαγές έρχονται και στο σύστημα διευθέτησης του χρόνου εργασίας που θα επιτρέπεται να γίνεται και σε εβδομαδιαία βάση.
Με τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας σε εβδομαδιαία βάση οι επιχειρήσεις θα μπορούν να εφαρμόζουν αυξημένο ωράριο για μερικές μέρες με βάση τις ανάγκες τους και να επιστρέφουν τις επιπλέον ώρες στο προσωπικό τους είτε με μειωμένο ωράριο είτε με επιπλέον ρεπό ή άδεια.
Ο μέσος όρος του εβδομαδιαίου ωραρίου εργασίας θα παραμένει στις 40 ώρες, ενώ δεν θα επηρεαστούν οι μισθοί, καθώς οι αποδοχές θα είναι ίδιες τόσο κατά το αυξημένο όσο και στο μειωμένο ωράριο εργασίας. Οι υπερωρίες θα πληρώνονται κανονικά.
Για παράδειγμα, θα μπορεί να συμφωνείται από την επιχείρηση και τους εργαζομένους της, για 3 ημέρες μίας εβδομάδας να απασχοληθούν για 10 ώρες αντί για 8 και για τις άλλες 2 ημέρες να εργαστούν με μειωμένο ωράριο 5 ωρών ημερησίως, ώστε σε εβδομαδιαία βάση ο συνολικός χρόνος να είναι 40 ώρες, αλλά με αυξομειώσεις. Η εβδομαδιαία διευθέτηση θα μπορεί να εφαρμόζεται και με υπερωρίες.
Δύο συστήματα
Σήμερα υπάρχουν δύο συστήματα διευθέτησης χρόνου εργασίας, ένα σε ετήσια βάση και ένα σε εξαμηνιαία, τα οποία ουσιαστικά έχουν αδρανήσει, λόγω πολύπλοκων διαδικασιών που οδηγούν στην ακύρωση του μέτρου.
Με το ισχύον σύστημα, μια επιχείρηση που λειτουργεί με αυξημένες υποχρεώσεις 8 μήνες τον χρόνο, αν χρειαστεί να προχωρήσει σε διευθέτηση του χρόνου εργασίας αυξάνοντας και μειώνοντας τις ώρες απασχόλησης για μια περίοδο, θα πρέπει να προηγηθεί συμφωνία με το προσωπικό ή το σωματείο της επιχείρησης πριν από την εφαρμογή του μέτρου και να προβλεφθεί και ποια θα είναι η περίοδος της αυξομείωσης του χρόνου εργασίας. Αυτή η πρακτική συναντά προβλήματα και η διευθέτηση εφαρμόζεται σε ελάχιστες περιπτώσεις. Το οξύμωρο, δε, είναι ότι αν δεν υπάρχει σωματείο στην επιχείρηση (Ενωση Προσώπων), τότε, για να ισχύει η διευθέτηση, η επιχείρηση θα πρέπει να συμφωνήσει με το σωματείο του κλάδου στον οποίο ανήκει, με ελάχιστες πιθανότητες να εφαρμοστεί το μέτρο.
