Άρθρο του Πάρι Κουκουλόπουλου, Βουλευτή Κοζάνης και Υπεύθυνου ΚΤΕ Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, στην έντυπη έκδοση της Εφημερίδας «VORIA.GR», στο πλαίσιο του θεματικού αφιερώματος «Η επόμενη μέρα της οικονομίας στη Βόρεια Ελλάδα»:
Η συμμετοχή της Βόρειας Ελλάδας στο εθνικό εισόδημα (ΑΕΠ) συρρικνώνεται σταθερά εδώ και αρκετά χρόνια και τίποτα σήμερα δεν θυμίζει τα “ένδοξα χρόνια”. Τότε που η περιοχή αποτελούσε την “ατμομηχανή” ανάπτυξης της Χώρας, με μεγάλες άμεσες ξένες επενδύσεις, φθηνή ηλεκτρική ενέργεια από εγχώριους πόρους, εμβληματικές βιομηχανικές μονάδες ιδιωτικές και δημόσιες, έναν ιδιαίτερα δυναμικό αγροδιατροφικό τομέα και εκατοντάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις στο χώρο της μεταποίησης, οι οποίες όχι μόνο εξυπηρετούσαν τις εγχώριες ανάγκες, αλλά είχαν ταυτόχρονα εξαγωγικό προσανατολισμό.
Η ασύντακτη αποβιομηχάνιση που ξεκίνησε το 1990 με τη μεταφορά πλήθους μεταποιητικών μονάδων σε γειτονικές χώρες και το κλείσιμο μεγάλων εργοστασίων την ίδια περίοδο, ήταν η αρχή. Η απολιγνιτοποίηση -αρχικά σταδιακή και τελευταία βίαιη- έκλεισε οριστικά και αμετάκλητα τον κύκλο της κρίσης που οδήγησε σε συρρίκνωση την οικονομία της Βόρειας Ελλάδας.
Στο ερώτημα πως αντιμετωπίζεται η κατάσταση και ποιες είναι οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, η απάντησή μας δεν έχει τοπικό χαρακτήρα. Απαιτείται ριζική αλλαγή προτεραιοτήτων σε σχέση με την ασκούμενη οικονομική πολιτική της Κυβέρνησης. Όσο συνεχίζουμε στο ίδιο μοτίβο, η Χώρα θα βρίσκεται πολύ μακριά από τις δυνατότητές της και η Βόρεια Ελλάδα δεν πρόκειται να ανακάμψει.
Οι ρυθμοί ανάπτυξης με βάση τους διαθέσιμους πόρους είναι κάτω του μετρίου και μετά το πέρας του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας θα κινούνται κοντά στο 1% σύμφωνα με όλους τους Διεθνείς Οργανισμούς. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις απέχουν αισθητά από το επίπεδο του 2009 πριν το ξέσπασμα της κρίσης. Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών επιμένει σε υψηλά επίπεδα και ειδικότερα το εμπορικό έλλειμμα, κοντά 20 δις, είναι απογοητευτικό. Την ίδια στιγμή, η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας υπολείπεται σημαντικά, ως αποτέλεσμα της χαμηλής εισαγωγής ψηφιακών μέσων και σοβαρής υστέρησης στην καινοτομία, όπου βρισκόμαστε στις τρεις τελευταίες θέσεις της Ε.Ε.
Η Κυβέρνηση, παρ’ όλα αυτά, επαίρεται για τις επιδόσεις της στην οικονομία, κραδαίνοντας πίνακες και εκθέσεις, αλλά η πραγματικότητα την διαψεύδει. Η χρήση του πλέον αξιόπιστου δείκτη που χρησιμοποιείται παγκόσμια για τη σύγκριση χωρών μεταξύ τους, του κατά κεφαλήν ΑΕΠ εκπεφρασμένου σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, μας κατατάσσει στην προτελευταία θέση στην Ε.Ε. των 27 πριν τη Βουλγαρία. Η κοινωνία είναι εγκλωβισμένη σε διαρκή λιτότητα με τις ανισότητες να καλπάζουν και παράλληλα εξελίσσεται το φαινόμενο της “διχασμένης χώρας”, καθώς ό,τι δεν αγγίζει ο τουρισμός, συρρικνώνεται και παρακμάζει. Το μοντέλο ανάπτυξης της Κυβέρνησης του κ. Μητσοτάκη που βασίστηκε αποκλειστικά στην κατανάλωση, τον τουρισμό και το real estate, πνέει τα λοίσθια.
Η συρρίκνωση των κλάδων της οικονομίας όπου πρωταγωνιστούσε η Βόρεια Ελλάδα, όπως ενδεικτικά αποτυπώθηκε ανωτέρω, οδήγησε στη συρρίκνωση της προοπτικής της Χώρας. Κανένας δεν ζητά επιστροφή στο παρελθόν, τουλάχιστον όχι εμείς.
Η Ελλάδα έχει ανάγκη από σοβαρό πολιτικό σχέδιο για τη βιομηχανία, τον πρωτογενή τομέα, την περιφερειακή ανάπτυξη, την ψηφιοποίηση και την καινοτομία. Παράλληλα, απαιτείται χάραξη εθνικής στρατηγικής σε τρεις κρίσιμους παράγοντες κόστους που διαπερνούν οριζόντια κάθε οικονομική δραστηριότητα: στο κόστος του χρήματος, της ενέργειας και των μεταφορών, που αποτελούν το υπόβαθρο της ανταγωνιστικότητας μιας οικονομίας.
Το ζήτημα των χρεώσεων των τραπεζών που έθεσε το ΠΑΣΟΚ, έχει ως αφετηρία την πεποίθησή μας ότι η Χώρα δεν είναι ιδιοκτησία των τραπεζών. Όπως τα χαμηλότοκα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας δεν είναι ιδιοκτησία της Κυβέρνησης για να τα δίνει επιλεκτικά σε ημετέρους. Η αύξηση της ρευστότητας με τη σταδιακή μείωση των επιτοκίων είναι αναγκαία και εφικτή.
Η εξάρτηση της Ελλάδας από το εισαγόμενο φυσικό αέριο και η προκλητική εύνοια στο εγχώριο ολιγοπώλιο της ενέργειας από την Κυβέρνηση έχει τραγικά αποτελέσματα. Η Ελλάδα είχε για εξήντα χρόνια το φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα στην Ευρώπη και σήμερα είναι στις τρεις ακριβότερες χώρες, όπως ακριβώς και στα καύσιμα με τους υπέρογκους έμμεσους φόρους. Η Ενεργειακή Δημοκρατία που σταθερά προτείνει το ΠΑΣΟΚ, μπορεί να ανατρέψει όλα τα δεδομένα προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας.
Ο τομέας των μεταφορών θα επιβαρύνει για πολλά χρόνια ακόμα την προσπάθεια ουσιαστικής ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, όσο το τρένο εξακολουθεί να είναι αποσυνάγωγο μέσο μαζικής μεταφοράς. Η Κυβέρνηση έχει εύκολη την απάντηση ότι το πρόβλημα εγκατάλειψης του σιδηροδρόμου είναι διαχρονικό. Δεν διαφωνούμε, μόνο που καμία Κυβέρνηση στη νεότερη ιστορία της Χώρας δεν είχε στη διάθεσή της τους πόρους που είχε η σημερινή. Παρ’ όλα αυτά “έχασε το τρένο” της ανάπτυξης σοβαρού σιδηροδρομικού δικτύου πολύ πριν την τραγωδία των Τεμπών.
Ανακεφαλαιώνοντας τα ανωτέρω και επιστρέφοντας στο κεντρικό ερώτημα, είναι σαφές ότι η Βόρεια Ελλάδα αντιμετωπίζει κρίση, γιατί άλλαξαν δραματικά οι προτεραιότητες της Χώρας. Η αλλαγή προτεραιοτήτων, όπως ενδεικτικά σημειώθηκε, οδηγεί στην ολική επαναφορά της περιοχής σε ρόλο πρωταγωνιστή με όφελος για τον ντόπιο πληθυσμό, αλλά και ολόκληρη τη Χώρα.
Προφανώς υπάρχουν ειδικότερα ζητήματα από την ανάγκη ενός σχεδίου επαναπατρισμού των επιχειρήσεων που μετανάστευσαν σε γειτονικές χώρες, μέχρι τη Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία που καταρρέει. Το κεντρικό, όμως, ζητούμενο για τη Βόρεια Ελλάδα είναι το ίδιο με την υπόλοιπη Χώρα: απαιτείται ριζική αλλαγή προτεραιοτήτων ή αλλιώς πολιτική αλλαγή.
* Ημερομηνία σύνταξης άρθρου 23 Μαρτίου, ημερομηνία δημοσίευσης Εφημερίδας 1η Απριλίου.
