Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης ενημερώνει το ενδιαφερόμενο κοινό ότι την Κυριακή 28 Αυγούστου και κατά τις ώρες 14:30-16:30, θα είναι ανοιχτός και επισκέψιμος ο Μακεδονικός Τάφος της Σπηλιάς. Η είσοδος στο κοινό είναι ελεύθερη.
Το άνοιγμα του μνημείου γίνεται στο πλαίσιο του 3ου λογοτεχνικού οδοιπορικού στον τόπο με τίτλο «Κυριακάτικες ιστορίες στο χωριό», που συνδιοργανώνουν ο Σύλλογος «Φίλοι του Βιβλίου», η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι Αγίου Χριστοφόρου, Καρυοχωρίου, Σπηλιάς και Ερμακιάς, και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης. Το προσωπικό της Εφορείας και «οι συνοδοιπόροι του ταξιδιού», όπως και σχετικό πληροφοριακό υλικό, θα ενημερώνουν τους επισκέπτες σχετικά με την ιστορία του μνημείου.
Ο Μακεδονικός Τάφος της Σπηλιάς Εορδαίας ανασκάφηκε το 1987, από την Δρ Αρχαιολόγο, επίτιμη Προϊσταμένη του ΥΠΠΟΑ, Γεωργία Καραμήτρου-Μεντεσίδη. Είναι διθάλαμος, με μνημειακή πρόσοψη δωρικού ρυθμού και ελεύθερο αέτωμα. Δεν καλύπτεται με τύμβο. Οι νεκροί που θάφτηκαν σ’ αυτόν αριθμούν τους επτά ή οκτώ. Συνοδεύονταν από κτερίσματα, τα οποία τοποθετούν τη χρήση του στον 2ο-1ο αι. π.Χ. Το εν λόγω μνημείο όπως και ο πρωιμότερος διαφορετικού τύπου μακεδονικός τάφος των Πύργων, που ανασκάφηκε αργότερα, επιβεβαιώνει την κοινή ταυτότητα ταφικών εθίμων και πρακτικών μεταξύ Κάτω και Άνω Μακεδονίας. Επιπλέον, προσθέτει δύο ακόμη δείγματα στην ποικιλία της αρχιτεκτονικής μορφής, που παρουσιάζει το είδος των μνημείων αυτών.
Το 2005 και 2008, στο πλαίσιο αποκατάστασης και κάλυψης του μνημείου από μόνιμο στέγαστρο, έργο που υλοποίησε η Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων και την Εφορεία, στο Γ΄ ΚΠΣ, οι εργασίες έφεραν στο φως άλλους πέντε τάφους διαφορετικού τύπου, βεβαιώνοντας ότι πρόκειται για ευρεία νεκρόπολη των ελληνιστικών χρόνων. Συγκεκριμένα, πέριξ του μακεδονικού τάφου εντοπίστηκαν και ανασκάφηκαν δύο λαξευτοί θαλαμωτοί τάφοι. Ο ένας από αυτούς, που ήταν ασύλητος, περιείχε τα καμένα οστά τεσσάρων νεκρών, ενώ πάνω σε κτισμένη με πλιθιά τράπεζα προσφορών βρέθηκαν 53 πήλινα αγγεία, 6 πήλινα ειδώλια και άλλα κτερίσματα. Οι άλλοι τρεις τάφοι ήταν λακκοειδείς και βρέθηκαν ασύλητοι. Περιείχαν μία καύση νεκρού και δύο ενταφιασμούς.
Ο οικισμός στον οποίο ανήκει η νεκρόπολη εντοπίζεται στην ευρύτερη περιοχή έως και στην κορυφή του λόφου «Εκκλησάκι».
Σχετικά με τον Μακεδονικό Τάφο Σπηλιάς, υπενθυμίζουμε ότι η επίσκεψη στο μνημείο γίνεται καθημερινά, κατόπιν συνεννοήσεως με τους φύλακες της Υπηρεσίας (ωράριο 8:30-15:30, τηλ. 24610/39667). Δεν ισχύουν εισιτήρια.
Λεπτομέρειες για τη δράση της Κυριακής περιλαμβάνονται στο δελτίο τύπου του Συλλόγου «Φίλοι του Βιβλίου», το οποίο και επισυνάπτουμε:
ΣΥΛΛΟΓΟΣ «ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ»
«Κυριακάτικες ιστορίες στο χωριό»
γενεὰ πορεύεται καὶ γενεὰ ἔρχεται,
καὶ ἡ γῆ εἰς τὸν αἰῶνα ἕστηκεν
(Εκκλησιαστής Α΄,14)
Ο Σύλλογος «Φίλοι του Βιβλίου» συμπράττει με την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης, τους Πολιτιστικούς Συλλόγους: Αγίου Χριστοφόρου, Καρυοχωρίου, Σπηλιάς, Ερμακιάς και πραγματοποιούν το 3ο λογοτεχνικό οδοιπορικό στον τόπο με τίτλο: «Κυριακάτικες ιστορίες στο χωριό».
Ένα λεωφορείο 3B (ByBusBooks) εφοδιασμένο με θεματικά λογοτεχνικά κουτιά θα ξεκινήσει από την πόλη της Πτολεμαΐδας, θα σταθμεύσει στα χωριά των γραμμών και θα αλληλεπιδράσει με τις ιστορίες του χωριού.
Σε κάθε στάση της γραμμής, ένας λαϊκός αφηγητής θα χαρίζει στους οδοιπόρους μια ιστορία του χωριού η οποία θα καταγράφεται και θα ταξιδεύει στο επόμενο χωριό. Ομάδα εικαστικών του τόπου θα απεικονίζουν τον λαϊκό αφηγητή ή την ιστορία του.
Συνοδοιπόροι του ταξιδιού θα είναι: ο Αργύρης Παφίλης για να αφηγείται την ιστορία του κάθε τόπου, ομάδα εικαστικών (Γιώργος Μαμαλίγκας, Γιώτα Καρβουνιάρη, Κική Στούμπου) για να δημιουργούν το πορτρέτο του λαϊκού αφηγητή, ο Μιχάλης Πιτένης για να καταγράφει την λαϊκή αφήγηση κι η Σοφία Καλμανίδου για να εμψυχώνει δημιουργικά τις αναγνώσεις των βιβλίων .
Οι «Κυριακάτικες ιστορίες στο χωριό» θα συνοδεύονται πάντα από τις παραδοσιακές μουσικές και γεύσεις του δρόμου που θα περπατούν.
