Με πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, με την ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/1937, καθιερώσαμε στην εσωτερική έννομη τάξη μηχανισμό επώνυμης ή και ανώνυμης (υπό προϋποθέσεις) αναφοράς/καταγγελίας, από εργαζόμενους στον ιδιωτικό ή τον δημόσιο τομέα για παραβιάσεις του ενωσιακού δικαίου.
Προβλέπεται, έτσι, η σύσταση δύο διαύλων για την αξιολόγηση τέτοιων αναφορών, ενός εσωτερικού (μέσα στην εταιρία) και ενός άλλου εξωτερικού (στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας), πρωτίστως όμως θεσπίζονται κανόνες για την αποτροπή πράξεων αντεκδίκησης σε βάρος των προσώπων που προβαίνουν σε αυτές τις καταγγελίες, τα οποία καθίστανται μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η ενίσχυση της νομιμότητας και του εσωτερικού ελέγχου στη λειτουργία των επιχειρήσεων και του Δημοσίου και η διασφάλιση της ακεραιότητας εργαζομένων που δεν μπορούν να συμβιβαστούν με έκνομες συμπεριφορές που υποπίπτουν στην αντίληψή τους.
Η κριτική της αντιπολίτευσης εντοπίστηκε στον χρόνο της νομοθέτησης, στο εύρος του πεδίου αναφοράς της και στο είδος της παρεχόμενης προστασίας.
Ήταν όμως μάλλον προσχηματική και τελικά άστοχη, αφού αφενός τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν υπερψήφισαν επί της αρχής στην αρμόδια επιτροπή το σχέδιο νόμου, όπως δεν είχαν ψηφίσει και το συναφές νομοσχέδιο για τον Εσωτερικό Έλεγχο και τον Σύμβουλο Ακεραιότητας στον δημόσιο τομέα, αφετέρου, δε, το καλυπτόμενο πεδίο αναφέρεται στις δημόσιες συμβάσεις, στο δίκαιο του ανταγωνισμού, στο δίκαιο του περιβάλλοντος, στις μεταφορές, στη διατροφική αλυσίδα, στην προστασία του καταναλωτή κ.α., είναι δηλαδή ευρύτατο.
Πρόκειται για ένα φιλεργατικό θεσμικό πλαίσιο που υπηρετεί τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και το κράτος δικαίου, και συνεπώς ξενίζει για μία ακόμα φορά η «γκρινιάρικη» στάση του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΙΝΑΛ, ενόψει του ότι αποτελεί και Ευρωπαϊκή Οδηγία.
Αδόκιμη, όμως, ήταν και η αναφορά, από όλα σχεδόν τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, στην αντιμετώπιση των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος στην υπόθεση Νοβάρτις. Κι αυτό γιατί, ενώ οι καταγγελίες εκείνων των μαρτύρων δεν επαληθεύτηκαν, με αποτέλεσμα να απαλλαγούν όλα τα πολιτικά πρόσωπα που είχαν κατηγορηθεί -τα 8 από τα 10 μάλιστα κατά τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ- τα στελέχη του επέμειναν στην απόλυτη προστασία της ανωνυμίας εκείνων των μαρτύρων, με αποτέλεσμα να μη δοθεί δικαίωμα δικαστικής προστασίας στους θιγόμενους, που τους είχαν από την αρχή κατονομάσει ως ψευδομάρτυρες και είχαν προσφύγει εναντίος τους.
Κι έρχεται, λοιπόν, αυτή η νέα Οδηγία και τι λέει; Ότι πράγματι υπάρχουν συνέπειες για όσους προβούν ηθελημένα σε ψευδή καταγγελία. Κι αυτό είναι απολύτως λογικό, αφού στόχευση της ρύθμισης είναι η ενθάρρυνση και προστασία μίας υγιούς συμπεριφοράς και όχι η καταγγελιομανία και η συκοφάντηση. Συνεπώς, πάλι εκτεθειμένα τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ για τη στάση τους.
