Δίνουμε παρακάτω άρθρο της εφημερίδας ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ στις 4/4/2025, με αφορμή τη χτεσινή (3/4/2025), επίσκεψη του πρωθυπουργού και τα σχέδια της ΔΕΗ ΑΕ στη Δυτική Μακεδονία, με τίτλο:
Ποιος κερδίζει και ποιος χάνει από την «πράσινη» και την «ψηφιακή» μετάβαση
Τη Δυτική Μακεδονία επισκέφτηκε χτες (3/4) ο πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης, συνοδευόμενος από τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΔΕΗ ΑΕ, Γ. Στάσση, για να πλασάρουν στον λαό το χιλιοειπωμένο αφήγημα της «πράσινης – ψηφιακής ανάπτυξης» και της δήθεν «δίκαιης» μετάβασης σε ειδική εκδήλωση στον ΑΗΣ Καρδιάς, με αφορμή την παρουσίαση των μεγάλων επενδυτικών πλάνων της ΔΕΗ ΑΕ στην περιοχή.
Την ώρα που έξω από την αίθουσα η αστυνομία ξυλοκοπούσε τον λαό της περιοχής, που διαμαρτυρόταν για την κατάσταση όπου τον έχουν οδηγήσει ακριβώς αυτά τα σχέδια και η στρατηγική της «απολιγνιτοποίησης» και της «απελευθέρωσης» της Ενέργειας (βλ. σελ. 3) που ακολούθησαν όλες οι κυβερνήσεις, εντός της αίθουσας ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ ανέπτυσσε τα «μεγάλα επενδυτικά σχέδιά» της, με το στίγμα να το δίνει η αποστροφή του ότι «δεν είμαστε απλώς πάροχος Ενέργειας. Κινούμαστε στην κατεύθυνση του utility του μέλλοντος, μιας καθαρής powertech company που θα παντρεύει την Ενέργεια με την ψηφιακή τεχνολογία. Το νέο μας mega data center στη Δυτ. Μακεδονία (300 MW, με δυνατότητα επέκτασης στο 1 GW) είναι ένα τολμηρό βήμα σε αυτήν την κατεύθυνση».
Ποιος κερδίζει…
Το ποιος κερδίζει από αυτά τα σχέδια δεν είναι δύσκολο να το διακρίνει κανείς: Πριν λίγες μέρες η ΔΕΗ ΑΕ ανακοίνωσε τα οικονομικά της στοιχεία για το 2024, καθώς και βασικούς άξονες του σχεδιασμού της για τα επόμενα χρόνια, που περιλαμβάνουν και την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας. Συγκεκριμένα, τα οικονομικά στοιχεία της ΔΕΗ αποτυπώνουν τη μεγάλη κερδοφορία που έχει ο εν λόγω μονοπωλιακός όμιλος:
Κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων (EBITDA) 1,8 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 41% σε σχέση με το 2023 (με πρόβλεψη για το 2025 ότι θα φτάσουν τα 2 δισ. ευρώ).
Τα προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη διαμορφώθηκαν σε 426 εκατ. ευρώ, έναντι 206 εκατ. ευρώ το 2023.
Οι επενδύσεις άγγιξαν τα 3 δισ. ευρώ, με το 85% αυτών σε ΑΠΕ, ευέλικτη παραγωγή και διανομή.
Σε αυτά έρχονται να προστεθούν και όσα σχεδιάζει το επόμενο διάστημα η ΔΕΗ για την περιοχή, και ανακοινώθηκαν χτες με «τυμπανοκρουσίες» για επενδύσεις πάνω από 5 δισ. ευρώ:
– Με τη μετατροπή της λιγνιτικής «Πτολεμαΐδα 5» σε μονάδα φυσικού αερίου.
– Με 1,2 δισ. για σταθμούς φωτοβολταϊκών ισχύος 2,1 GW.
– Με έργα αποθήκευσης Ενέργειας 940 εκατ. ευρώ, ισχύος 800 περίπου MW και μπαταρίες για ισχύ 300 MW που θα εγκατασταθούν σε Αμύνταιο, Μελίτη, Ακρινή και Καρδιά.
– Δύο αντλησιοταμιευτικές μονάδες 560 MW.
– Μία μονάδα υδρογόνου 50 MW, αλλά και μία καύσης απορριμμάτων, που θα συνδεθεί με την τηλεθέρμανση.
– Ολα αυτά με επίκεντρο και την τροφοδότηση ενός data center (ψηφιακού κέντρου δεδομένων) «ισχύος» 300 MW, με στόχο σε μια επόμενη φάση να μετατραπεί σε «giga data center», φτάνοντας τα 1.000, και με διασυνδέσεις με τηλεπικοινωνιακούς κόμβους στο εξωτερικό.
Να σημειωθεί ότι έχουν ξεκινήσει ήδη οι εργασίες κατασκευής του πρώτου data center ισχύος 12,5 ΜW στα Σπάτα – έργο που κατασκευάζουν από κοινού η εμιρατινή «Damac» και η ΔΕΗ. Απώτερος στόχος του ομίλου, όπως αναφέρει, είναι να δημιουργήσει ένα από τα μεγαλύτερα οικοσυστήματα data centers στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μέσω των οποίων θα αναπτύσσει και θα πουλά software στους πελάτες της η άλλη θυγατρική της ΔΕΗ στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, η «Olympus AI». Επιπλέον, ο όμιλος της ΔΕΗ έχει σημαντική παρουσία στη Ρουμανία και «τρέχει» επιχειρηματικά σχέδια στη Βουλγαρία, διεκδικώντας «αναβαθμισμένο ρόλο» στην αγορά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
…και ποιος χάνει
Με βάση αυτούς τους σχεδιασμούς, καλλιεργείται στον λαό της περιοχής η προσδοκία ότι από την καπιταλιστική ανάπτυξη και την προώθηση της «πράσινης μετάβασης» θα κερδίσουν τάχα όλοι, λογική που ήρθε να ενισχύσει και ο πρωθυπουργός με την παρουσία του χτες.
Νομίζουν ότι έχουν να κάνουν με …λωτοφάγους. Τους διαψεύδει η συνολική πορεία της «πράσινης μετάβασης» – «απολιγνιτοποίησης», της «απελευθέρωσης» της Ενέργειας, πορεία που έχει μόνιμα κερδισμένους τους μονοπωλιακούς ομίλους, όπως η ΔΕΗ ΑΕ, που βλέπουν την κερδοφορία τους να εκτοξεύεται, και χαμένο πάντα τον λαό της περιοχής.
Αυτός είναι που οδηγείται στην ανεργία, με τη Δυτική Μακεδονία να σπάει όλα τα ρεκόρ, και στην ενεργειακή φτώχεια, με τους πανάκριβους λογαριασμούς ρεύματος και το «τέλος της τηλεθέρμανσης».
Η ίδια αυτή πολιτική, της «πράσινης ανάπτυξης», είναι που οδηγεί στην ερημοποίηση της περιοχής, με το κλείσιμο ορυχείων και ΑΗΣ, που καταστρέφει τελικά το περιβάλλον, μετατρέποντας ακόμη και περιοχές Natura σε εργοτάξια ΑΠΕ, προωθώντας εναλλακτικές μορφές Ενέργειας, όπως η καρκινογόνα καύση απορριμμάτων, ενώ κλείνουν σύγχρονοι ατμοηλεκτρικοί σταθμοί με ελάχιστο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όπως ο ΑΗΣ Μελίτης.
Ταυτόχρονα, σε μια περίοδο έντονων ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και ιμπεριαλιστικών πολέμων, με το κλείσιμο ορυχείων και ΑΗΣ εντείνεται η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας από το πανάκριβο εισαγόμενο φυσικό αέριο, με ό,τι σημαίνει αυτό για τον λαό μας σε περίπτωση γενίκευσης ενός ιμπεριαλιστικού πολέμου. Από την άλλη, τα νέα βάρη της μετατροπής λιγνιτικών μονάδων θα φορτωθούν στις πλάτες του λαού.
Από τα ίδια αυτά σάπια υλικά είναι φτιαγμένη και η «νέα εποχή», ο «πόλος ανάπτυξης» για τον οποίο μίλησε χτες ο πρωθυπουργός: Οι «εμβληματικές επενδύσεις» έχουν ως καύσιμη ύλη μισθούς τσακισμένους, χωρίς Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, χωρίς μέτρα υγείας και ασφάλειας, με εντατικοποίηση και εξουθενωτικά ωράρια, χωρίς ελεύθερο χρόνο.
Οι επιδοτούμενες θέσεις εργασίας που εξαγγέλθηκαν ανακυκλώνουν το πρόβλημα, ενώ είναι σταγόνα στον ωκεανό σε σχέση με τις θέσεις εργασίας που χάνονται. Στόχο έχουν την παροχή τζάμπα εργατικού δυναμικού στους εργοδότες, δουλειάς με ημερομηνία λήξης, χωρίς δικαιώματα για όσους πετάει στον δρόμο της ανεργίας η εφαρμοζόμενη αντιλαϊκή πολιτική.
Με αυτούς δε ακριβώς τους όρους θα είναι και οι όποιες νέες θέσεις εργασίας δημιουργηθούν, με τις χτεσινές ανακοινώσεις να προβλέπουν τη δημιουργία …1.200 όλων κι όλων θέσεων εργασίας σε όλα μαζί τα έργα κατά τη λειτουργία τους, και 10 χιλιάδες προσωρινές θέσεις κατά την κατασκευή…
Περί «δίκαιης μετάβασης»…
Στήριγμα η κυβέρνηση και οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι βρίσκουν και στη σοσιαλδημοκρατία, αφού η τελευταία, με μπροστάρη κυρίως το ΠΑΣΟΚ, παρουσιάζει ως λύση την ίδια την πηγή του προβλήματος. Προβάλλοντας με συστηματικό τρόπο το νέο σοσιαλδημοκρατικό αφήγημα της «Ρήτρας Δίκαιης Μετάβασης» ως λύση για τα προβλήματα του λαού της Δυτικής Μακεδονίας, προσπαθεί να κάνει «καλύτερη» τη ΝΔ, αποδεχόμενη την πολιτική της «πράσινης μετάβασης», που από τον χαρακτήρα της έχει αντιλαϊκό περιεχόμενο.
Με τον όρο «Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης» εννοεί την «ειδική κατά προτεραιότητα λήψη θετικών μέτρων ιδιαίτερης μέριμνας προς όφελος των κατοίκων στις υπό απολιγνιτοποίηση περιοχές» «στις προτεινόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις και κανονιστικές πράξεις». Προσπαθεί να αποκρύψει έτσι τον ταξικό χαρακτήρα της πολιτικής της «πράσινης μετάβασης», καλλιεργώντας την ενσωμάτωση του λαού στις αστικές επιδιώξεις.
Ολα τα αστικά κόμματα και τα τοπικά τους στελέχη προβάλλουν τις «επενδύσεις» που έρχονται ή δεν έρχονται στην περιοχή («επενδυτικό κενό»), με στόχο να δημιουργήσουν στον λαό την ψευδαίσθηση ότι οι επενδύσεις είναι η σωτηρία όλων. «Παραβλέπουν» όμως ότι το «φιλοεπενδυτικό περιβάλλον», στο όνομα του οποίου πίνουν νερό όλοι τους, το πληρώνει ο λαός, με χτύπημα σε μισθούς και δικαιώματα αλλά και με άγρια φορολογία του, για να μπορούν να δίνονται φοροαπαλλαγές και κίνητρα στους μονοπωλιακούς ομίλους. Στο πλαίσιο του σημερινού καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης, οι όποιες επενδύσεις χτίζονται πάνω στα συντρίμμια της ζωής και των δικαιωμάτων του λαού.
«’Η τα κέρδη τους ή οι ζωές μας»
Απέναντι σε αυτό το έγκλημα που συντελείται σε βάρος της περιοχής και του λαού της, οι εργαζόμενοι μπορούν να σταθούν μόνο με τον οργανωμένο αγώνα, τη διεκδίκηση μέσα από τα συνδικάτα, βάζοντας στο στόχαστρο την πολιτική στήριξης των ομίλων.
Με την ορμή, το κουράγιο και την αισιοδοξία που πήραν τα εκατομμύρια των εργαζομένων από την απεργία της 28ης Φλεβάρη, τώρα είναι ώρα ο αγώνας αυτός να δυναμώσει. Επόμενος μεγάλος σταθμός με μεγάλη σημασία είναι η μαζική συμμετοχή στη νέα πανελλαδική πανεργατική απεργία στις 9 Απρίλη, ώστε να αποτελέσει αυτή βήμα κλιμάκωσης για εφ’ όλης της ύλης σύγκρουση με το κράτος, την κυβέρνηση και τα κόμματα που ευθύνονται για τη βαρβαρότητα σε κάθε πτυχή της ζωής της εργατικής τάξης, του λαού, της νεολαίας.
