Η χοληστερίνη είναι μια κηρώδης ουσία που κυκλοφορεί στο αίμα και είναι απαραίτητη για την οικοδόμηση υγιών κυττάρων. Ωστόσο, όταν τα επίπεδά της αυξάνονται υπερβολικά, μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Τι είναι η υψηλή χοληστερίνη
Σε περίπτωση αυξημένων επιπέδων, η χοληστερίνη και άλλες ουσίες μπορούν να συσσωρευτούν στα τοιχώματα των αρτηριών, σχηματίζοντας πλάκα. Αυτή η πλάκα μπορεί να στενέψει ή να φράξει τις αρτηρίες, δυσκολεύοντας τη ροή του αίματος.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να δημιουργηθεί θρόμβος αίματος, που οδηγεί σε καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Η υψηλή χοληστερίνη, όπως αναφέρει η mayoclinic, μπορεί να είναι είτε κληρονομική είτε αποτέλεσμα επιλογών στον τρόπο ζωής, όπως η κακή διατροφή, η καθιστική ζωή ή η παχυσαρκία. Η διατροφή, η άσκηση και, σε κάποιες περιπτώσεις, η φαρμακευτική αγωγή μπορούν να τη ρυθμίσουν αποτελεσματικά.
Η υψηλή χοληστερίνη είναι «σιωπηλή» – δεν προκαλεί συμπτώματα. Ο μόνος τρόπος να τη διαπιστώσει κανείς είναι μέσω αιματολογικών εξετάσεων.
Πότε να επισκεφθείτε γιατρό
Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία συνιστά έλεγχο χοληστερίνης για:
Παιδιά: μία φορά μεταξύ 9–11 ετών. Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, έλεγχος μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα.
Έφηβους και νεαρούς ενήλικες: μεταξύ 17–21 ετών.
Ενήλικες: κάθε 4–6 χρόνια, εφόσον δεν υπάρχουν άλλοι παράγοντες κινδύνου.
Οι άνθρωποι με υψηλή αρτηριακή πίεση, διαβήτη, παχυσαρκία ή οικογενειακό ιστορικό καρδιοπαθειών ίσως χρειάζονται συχνότερους ελέγχους.
Παράγοντες κινδύνου
Η υψηλή χοληστερίνη μπορεί να οφείλεται σε παράγοντες:
- Διατροφή πλούσια σε κορεσμένα και trans λιπαρά
- Έλλειψη φυσικής δραστηριότητας
- Παχυσαρκία
- Κάπνισμα
- Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
- Κληρονομικότητα (οικογενής υπερχοληστερολαιμία
- Ηλικία (συνήθως εμφανίζεται μετά τα 40)
- Νεφρική ή ηπατική νόσος
- Διαβήτης
- Υποθυρεοειδισμός
- Λύκος
- Υπνική άπνοια
- HIV/AIDS
Φάρμακα που επιδεινώνουν τη χοληστερίνη
Ορισμένα φάρμακα για άλλες παθήσεις μπορεί να αυξήσουν τα επίπεδα χοληστερίνης, όπως:
- Φάρμακα για ακμή
- Αντικαρκινικές θεραπείες
- Θεραπείες για υπέρταση και αρρυθμίες
- Φάρμακα για HIV/AIDS
- Ανοσοκατασταλτικά σε μεταμοσχεύσεις
Τύποι χοληστερίνης
LDL (κακή χοληστερίνη): Μεταφέρει χοληστερίνη στα αγγεία και συμβάλλει στη δημιουργία πλάκας.
HDL (καλή χοληστερίνη): Μεταφέρει την περιττή χοληστερίνη πίσω στο ήπαρ για αποβολή.
Στις εξετάσεις συνήθως περιλαμβάνονται και τα τριγλυκερίδια, ένας άλλος τύπος λίπους που αυξάνει επίσης τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Τι μπορεί να προκαλέσουν τα υψηλά επίπεδα
Η αθηροσκλήρωση είναι η βασική επιπλοκή της υψηλής χοληστερίνης. Πρόκειται για σκλήρυνση και στένωση των αρτηριών λόγω συσσώρευσης πλάκας. Οι βασικές επιπλοκές είναι:
Στηθάγχη (πόνος στο στήθος)
Καρδιακή προσβολή
Εγκεφαλικό επεισόδιο
Για να προλάβετε ή να μειώσετε τη χοληστερίνη:
Τρώτε άπαχες πρωτεΐνες, φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής αλέσεως.
Περιορίστε τα κορεσμένα και trans λιπαρά.
Αποφύγετε την υπερβολική κατανάλωση αλατιού, ζάχαρης και αλκοόλ.
Ασκηθείτε τουλάχιστον 30 λεπτά τις περισσότερες ημέρες.
Αν καπνίζετε, ζητήστε βοήθεια για διακοπή.
Χάστε περιττά κιλά και διατηρήστε υγιές βάρος.
