Σύμφωνα με τον Ν.5281 και την ΚΥΑ αριθμό ΥΠ1157 (ΦΕΚ Β΄/2323/24-4-2026) «Καθορισμός των μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας και των υποχρεώσεων καθαρισμού οικοπεδικών και ακάλυπτων χώρων, της διαδικασίας υποβολής δηλώσεων, καθώς και των ειδικότερων θεμάτων σχετικά με τη διενέργεια ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές, τη διαδικασία επιβολής, βεβαίωσης και είσπραξης των προβλεπόμενων διοικητικών προστίμων, της διαδικασίας υποβολής ένστασης και κάθε άλλης αναγκαίας λεπτομέρειας για την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή των διατάξεων περί του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας των άρθρων 53Α και 53ΙΔ του ν. 4662/2020 (Α’ 27)»
1.Ο καθαρισμός οικοπέδων είναι κρίσιμο μέτρο πρόληψης πυρκαγιάς και περιλαμβάνει, κυρίως, κοπή ξερών χόρτων και θάμνων, απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών και σκουπιδιών, καθαρισμό από κλαδιά και φυτική ύλη, αραίωση πυκνής βλάστησης και διατήρηση του χώρου καθαρού καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο. Η υποχρέωση καθαρισμού αφορά οικόπεδα εντός σχεδίου πόλης ή οικισμών ή σε απόσταση έως 100 μέτρων από αυτά και σε σχεδίου περιοχές με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Δεν αφορά συντηρούμενους κήπους κατοικιών ή πολυκατοικιών.
2.Υπόχρεοι για τον καθαρισμό είναι οι ιδιοκτήτες των οικοπέδων και, ειδικότερα, οι επικαρπωτές τους, οι μισθωτές και χρήστες των οικοπέδων και οι φορείς του Δημοσίου για τα ακίνητά τους.
3.Προθεσμία καθαρισμού οικοπέδων και υποβολής δήλωσης στην πλατφόρμα akatharista.gov.gr: Επιμήκυνση και ταύτιση της προθεσμίας καθαρισμού σε 76 ημέρες (από 30) και της προθεσμίας δήλωσής του από 1 Απριλίου – 15 Ιουνίου, με δυνατότητα παράτασης. Εφόσον παρέλθει άπρακτη η προθεσμία δήλωσης του καθαρισμού στο Ηλεκτρονικό Μητρώο, τεκμαίρεται ότι ο υπόχρεος συναινεί στον καθαρισμό της ιδιοκτησίας του από τον οικείο δήμο.
4.Πρόστιμο μη εκπλήρωσης υποχρέωσης καθαρισμού: Αύξηση σε 1,00 €/τ.μ. (από 0,50 €/τ.μ.) με ελάχιστο ποσό τα 200 € και ανώτατο τα 2.000 €. Υπενθυμίζεται ότι σε αυτή την περίπτωση ο ιδιοκτήτης, εκτός από το διπλασιασμένο βασικό πρόστιμο ανά τ.μ., θα επιβαρυνθεί και με τη δαπάνη του αυτεπάγγελτου καθαρισμού του οικοπέδου από τον οικείο δήμο.
Περαιτέρω, με την ΚΥΑ ορίζεται ότι:
Το πρόστιμο του 1€/τ.μ. για μη καθαρισμό του οικοπέδου θα επιβάλλεται μόνον αφού ο υπόχρεος ενημερωθεί από το Δήμο ή την Πυροσβεστική Υπηρεσία για τη δυνατότητα της εκ των υστέρων συμμόρφωσής του με την υποχρέωση καθαρισμού.
Σε περίπτωση εκ των υστέρων συμμόρφωσης του υπόχρεου προς την υποχρέωση καθαρισμού και συντήρησης του οικοπέδου μετά από τη διαπίστωση της παράβασής του και υποβολής εμπρόθεσμης ένστασής του, το διοικητικό πρόστιμο θα μειώνεται κατά 50%.
Η κοινοποίηση της πράξης επιβολής προστίμου θα γίνεται προσωπικά στον υπόχρεο και όχι με απλή ανάρτηση της πράξης στα γραφεία του Δήμου ή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
5.Συνέπειες παράλειψης υποβολής της δήλωσης καθαρισμού στην πλατφόρμα akatharista.gov.gr: Μείωση του προστίμου σε 500 € αν δεν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός και σε 100 € αν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός αλλά δεν δηλώθηκε (από 1.000€ σε κάθε περίπτωση).
6.Ποινικές συνέπειες υποβολής ψευδούς δήλωσης καθαρισμού: Μείωση της ποινής φυλάκισης σε τουλάχιστον έξι (6) μηνών και της χρηματικής ποινής σε 5.000 €.(από φυλάκιση δυο (2) ετών και χρηματική ποινή από 12.600 € έως 54.000 €).
Περαιτέρω με την ΚΥΑ ορίζεται ότι:
Η ποινική δίωξη για ψευδή δήλωση δεν θα ασκείται πριν παρέλθει η δεκαήμερη προθεσμία υποβολής ένστασης κατά της πράξης επιβολής προστίμου.
Η εμπρόθεσμη υποβολή ένστασης αναστέλλει την άσκηση ποινικής δίωξης μέχρι την έκδοση απορριπτικής απόφασης του οργάνου, ώστε να μην ασκούνται ασκόπως ποινικές διώξεις που θα πρέπει να ανακληθούν στη συνέχεια, ταλαιπωρώντας τη Δικαιοσύνη και τους πολίτες.
7.Δυνατότητα υποβολής δήλωσης καθαρισμού σε ΚΕΠ ή την Πυροσβεστική Υπηρεσία
Η υπεύθυνη δήλωση μπορεί να υποβάλλεται με φυσικό τρόπο από τον υπόχρεο στο οικείο Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών ή στην κατά τόπο αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία, στις ακόλουθες περιπτώσεις αδυναμίας υποβολής ηλεκτρονικής δήλωσης:
α)Σε περιπτώσεις γενικευμένης δυσλειτουργίας ή μη διαθεσιμότητας της σχετικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας
β)υπόχρεων ηλικίας άνω των εξήντα επτά (67) ετών,
γ)ατόμων με Αναπηρία που διαθέτουν κάρτα αναπηρίας ή άλλο έγγραφο πιστοποίησης αναπηρίας που έχει εκδοθεί από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.),
δ) λόγω ανωτέρας βίας ή έκτακτης ανάγκης ή φυσικών καταστροφών που επηρεάζουν την περιοχή του ακινήτου κλπ.
- Υποχρέωση των Δήμων για καθορισμό χώρων απόθεσης των υπολειμμάτων καθαρισμού σε συγκεκριμένα κατάλληλα σημεία, όπου θα τα μεταφέρουν τα συνεργεία καθαρισμού και θα τα αποκομίζουν οι υπηρεσίες των Δήμων.
