Τα νιτρικά είναι απαραίτητα για πολλές λειτουργίες του οργανισμού και βρίσκονται φυσικά σε λαχανικά όπως το σπανάκι, το μπρόκολο, το λάχανο, το kale, το μαρούλι και το παντζάρι. Υπάρχουν επίσης στο νερό της βρύσης, επειδή χημικές ουσίες από λιπάσματα μπορούν να περάσουν στα υπόγεια ύδατα, και χρησιμοποιούνται για τη συντήρηση επεξεργασμένων κρεάτων όπως το μπέικον και το ζαμπόν. Πώς επηρεάζουν τον κίνδυνο για άνοια;
Νέα μελέτη συνδέει την πηγή των νιτρικών με τον κίνδυνο για άνοια – Πού βρίσκονται
Νέα μελέτη από ερευνητές του Edith Cowan University (ECU) στην Αυστραλία και του Danish Cancer Research Institute (DCRI) παρακολούθησε σχεδόν 55.000 ενήλικες στη Δανία για σχεδόν 27 χρόνια και διαπίστωσε ότι τα νιτρικά από το νερό της βρύσης και τα επεξεργασμένα κρέατα συνδέονταν με υψηλότερο κίνδυνο άνοιας.
Αντίθετα, οι άνθρωποι που κατανάλωναν τα περισσότερα νιτρικά από φυτικές πηγές – περίπου όσο περιέχει ένα φλιτζάνι σπανάκι την ημέρα – είχαν περίπου 10% χαμηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν τη νόσο σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τα λιγότερα.
Πώς επηρεάζουν τα νιτρικά την ανθρώπινη υγεία;
Τα νιτρικά υπάρχουν φυσικά σε πολλά λαχανικά και προστίθενται επίσης στα επεξεργασμένα κρέατα ως συντηρητικά. Οι επιδράσεις τους στην υγεία φαίνεται να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την πηγή τους.
Τα νιτρικά φαίνεται να:
- Υγεία της καρδιάς: Τα νιτρικά από λαχανικά μπορεί να μειώνουν την αρτηριακή πίεση και να μειώνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.
- Μεταβολική υγεία: Η υψηλότερη πρόσληψη φυτικών νιτρικών έχει συνδεθεί με χαμηλότερο σάκχαρο στο αίμα και βελτιωμένα επίπεδα χοληστερίνης.
- Υγεία του εγκεφάλου: Τα νιτρικά φυτικής προέλευσης μπορεί να βοηθούν στην προστασία του εγκεφάλου και να υποστηρίζουν την υγιή γήρανση.
- Πιθανοί κίνδυνοι: Τα πρόσθετα νιτρικών και νιτρωδών στα επεξεργασμένα κρέατα έχουν συνδεθεί με υψηλότερο κίνδυνο ορισμένων μορφών καρκίνου.
Τα νιτρικά που προέρχονται από λαχανικά συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο για άνοια
Τα νιτρικά είναι απαραίτητα μέταλλα που υποστηρίζουν τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, τη μεταφορά οξυγόνου, την κυτταρική υγεία, το ανοσοποιητικό σύστημα και ένα υγιές μικροβίωμα του εντέρου. Βρίσκονται φυσικά σε λαχανικά όπως το παντζάρι και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, αλλά υπάρχουν επίσης στα επεξεργασμένα κρέατα και στο πόσιμο νερό.
Η νέα μελέτη διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που λάμβαναν τα περισσότερα νιτρικά από λαχανικά είχαν χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, ενώ όσοι λάμβαναν περισσότερα νιτρικά από επεξεργασμένα τρόφιμα και νερό της βρύσης αντιμετώπιζαν αυξημένο κίνδυνο.
«Όταν τρώμε λαχανικά τα οποία είναι πλούσια σε νιτρικά, καταναλώνουμε επίσης βιταμίνες και αντιοξειδωτικά που θεωρείται ότι βοηθούν τα νιτρικά να σχηματίσουν τη ωφέλιμη ένωση μονοξείδιο του αζώτου, ενώ τα εμποδίζουν να σχηματίσουν N-nitrosamines, οι οποίες είναι καρκινογόνες και δυνητικά επιβλαβείς για τον εγκέφαλο», δήλωσε η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Catherine Bondonno από το ECU, σύμφωνα με το Daily Mail.
«Σε αντίθεση με τα λαχανικά, οι ζωικές τροφές δεν περιέχουν αυτά τα αντιοξειδωτικά. Επιπλέον, το κρέας περιέχει ενώσεις όπως ο αιμικός σίδηρος, οι οποίες μπορεί να αυξάνουν τον σχηματισμό των N-nitrosamines. Πιστεύουμε ότι αυτός είναι ο λόγος που τα νιτρικά από διαφορετικές πηγές έχουν αντίθετες επιδράσεις στην υγεία του εγκεφάλου, αλλά χρειαζόμαστε εργαστηριακές μελέτες για να επιβεβαιώσουμε ακριβώς τι συμβαίνει».
Τα ευρήματα για το πόσιμο νερό εγείρουν νέα ερωτήματα
Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που συνδέει τα νιτρικά στο πόσιμο νερό με υψηλότερο κίνδυνο άνοιας. Στη Δανία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο, το νόμιμο όριο για τα νιτρικά στο πόσιμο νερό είναι 50 mg/L, αλλά οι ερευνητές παρατήρησαν αυξημένο κίνδυνο σε επίπεδα μόλις 5 mg/L.
«Το νερό δεν περιέχει αντιοξειδωτικά που μπορούν να εμποδίσουν τον σχηματισμό των N-nitrosamines. Χωρίς αυτές τις προστατευτικές ενώσεις, τα νιτρικά στο πόσιμο νερό μπορεί να σχηματίσουν N-nitrosamines μέσα στο σώμα», δήλωσε η Dr Bondonno.
Τόνισε ότι πρόκειται για παρατηρησιακή μελέτη και δεν αποδεικνύει ότι τα νιτρικά προκαλούν άμεσα άνοια. «Είναι σημαντικό ότι τα αποτελέσματά μας δεν σημαίνουν ότι οι άνθρωποι πρέπει να σταματήσουν να πίνουν νερό», είπε.
«Η αύξηση του κινδύνου σε ατομικό επίπεδο είναι πολύ μικρή. Ωστόσο, τα ευρήματά μας δείχνουν ότι οι ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να επανεξετάσουν τα τρέχοντα όρια. Η κατανάλωση περισσότερων λαχανικών και λιγότερου κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος είναι μια λογική προσέγγιση».
Πηγές: Daily Mail, MDPI, Nature, PMC, OUP, Alzheimer’s Association
