Το δεσμευτικό μνημόνιο (MoU) που υπέγραψαν στις 17/9/2026 η ΔΕΗ ΑΕ και η Amazon Web Services (AWS), για τη δημιουργία data center στον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό ορόσημο της νέας εποχής για τη Δυτική Μακεδονία. Πρακτικά η Amazon θα μισθώσει το data center για 15 χρόνια, θα εγκαταστήσει και θα λειτουργεί τον εξοπλισμό, ενώ η ΔΕΗ θα διαθέσει την έκταση, θα κατασκευάσει τα κτίρια, θα αναπτύξει τις υποστηρικτικές ενεργειακές υποδομές και θα παρέχει την απαραίτητη ηλεκτρική ενέργεια από ΑΠΕ μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων. Η αρχική ισχύς θα είναι 300 MW, με δυνατότητα επέκτασης έως 1 GW.
Η επένδυση είναι σημαντική αλλά από μόνη της δεν συνιστά παράγοντα Δίκαιης Μετάβασης αφού δεν κατοχυρώνει, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, το αντίστοιχο τοπικό κοινωνικό και οικονομικό όφελος. Βλέπουμε ότι η ΔΕΗ ΑΕ αξιοποιεί για μια ακόμη φορά περιουσιακά στοιχεία, εκτάσεις και υποδομές που δημιουργήθηκαν μέσα από δεκαετίες λιγνιτικής δραστηριότητας για λόγους δημόσιου συμφέροντος, με την περιοχή μας να πληρώνει το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος, λειτουργώντας ξεκάθαρα ως Ανώνυμη Εταιρία με γνώμονα το δικό της κέρδος. Παραβλέπει το γεγονός ότι αποτελεί κατά 33,4% Δημόσια Επιχείρηση και απαξιοί να δώσει τις απαραίτητες τεχνικές και λειτουργικές διευκρινήσεις στους κατοίκους και τους φορείς της περιοχής που εύλογα ανησυχούν.
Έχουμε ξανακούσει πολλές φορές για «εμβληματικές επενδύσεις», «χιλιάδες θέσεις εργασίας» και «νέα εποχή» αυτό όμως που ενδιαφέρει πλέον τους πολίτες του Δήμου Κοζάνης πέρα από τα μεγάλα λόγια είναι ποιο θα είναι το όφελος για τον τόπο και τους κατοίκους του. Για να απαντηθεί αυτό το ερώτημα χρειάζονται δημόσιες, συγκεκριμένες και μετρήσιμες δεσμεύσεις:
- Πόσες μόνιμες θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν;
- Πόσες θα καλυφθούν από εργαζόμενους της περιοχής;
- Ποιο μέρος των προμηθειών θα αφορά επιχειρήσεις της Δυτικής Μακεδονίας;
- Ποια προγράμματα εκπαίδευσης θα δημιουργηθούν ώστε οι τοπικοί εργαζόμενοι να αποκτήσουν πραγματική τεχνογνωσία;
- Ποια θα είναι η εμπλοκή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας;
- Ποιες θα είναι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις μιας τέτοιας υποδομής;
- Πως θα αξιοποιηθεί η απορριπτόμενη θερμότητα του data center προς όφελος της τηλεθέρμανσης;
- Ποια θα είναι τα ανταποδοτικά οφέλη με την μορφή ρήτρας επί των κερδών της επένδυσης;
Επιπροσθέτως, στο ενεργειακό σκέλος, η Amazon θα αγοράζει και η ΔΕΗ AE θα παρέχει ηλεκτρική ενέργεια μέσω μακροπρόθεσμων συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs) από AΠΕ με τιμές προφανώς χαμηλότερες από εκείνες των οικιακών τιμολογίων. Θα μπορούν και οι καταναλωτές ή οι ΟΤΑ της περιοχής να επωφεληθούν από αντίστοιχες τιμές με εκείνες της Amazon;
Η κυβέρνηση και η ΔΕΗ ΑΕ οφείλουν να αντιληφθούν ότι η Δίκαιη Μετάβαση δεν αποτελεί επικοινωνιακό σύνθημα αλλά πρέπει να λειτουργήσει ως ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο προς όφελος όλων. Γιατί αν η ΔΕΗ ΑΕ αξιοποιεί περιουσία που δημιουργήθηκε από τον πλούτο της περιοχής, ενώ η υπεραξία της νέας επένδυσης κατευθύνεται προς τους μετόχους τα μεγαλοστελέχη και τις πολυεθνικές, τότε αυτό δεν είναι Δίκαιη Μετάβαση αλλά μία ακόμη επιχειρηματική συμφωνία προς όφελος λίγων.
Εν κατακλείδι και επιφυλασσόμενοι να επανέλθουμε όταν γίνουν γνωστά περισσότερα στοιχεία, κατ΄ αρχήν, η Δημοτική Κίνηση «Κοζάνη Τόπος να Ζεις» δεν λέει «όχι» στο Data Center και στην συμφωνία με την Amazon, με όρους όμως που θα προστατεύουν το δημόσιο συμφέρον, το περιβάλλον και θα κατοχυρώνουν ότι μέρος της αξίας που θα παράγεται στον τόπο μας θα επιστρέφει δίκαια σε αυτόν και τους κατοίκους του.
