Αλλαγές στις πληρωμές με μετρητά φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου 2026. Οι νέες διατάξεις διατηρούν το όριο των 500 ευρώ για τις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και ιδιωτών, αλλά προβλέπουν την απαγόρευση πληρωμής με μετρητά στις αντικαταβολές μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών, ανεξαρτήτως ποσού.
Με βάση τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, οι καταναλωτές θα μπορούν να συνεχίσουν να πληρώνουν με μετρητά στα φυσικά καταστήματα για αγορές συνολικής αξίας κάτω των 500 ευρώ. Αντίθετα, στις παραγγελίες που παραδίδονται μέσω courier και εξοφλούνται κατά την παραλαβή, η χρήση μετρητών θα απαγορεύεται ακόμη και για αγορές αξίας 5 ή 10 ευρώ.
Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στα άρθρα 299 και 300 του νομοσχεδίου, με το οποίο τροποποιούνται οι διατάξεις για τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής και τις κυρώσεις σε επιχειρήσεις που παραβιάζουν τους σχετικούς περιορισμούς.
Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς, το οποίο διατηρείται στο νομοσχέδιο, οι συναλλαγές πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών προς ιδιώτες μπορούν να εξοφλούνται με μετρητά όταν η συνολική αξία τους είναι μικρότερη από 500 ευρώ. Επομένως, ένας καταναλωτής μπορεί να πληρώσει με μετρητά για αγορές αξίας 100, 250 ή 499 ευρώ. Από τα 500 ευρώ και πάνω, η πληρωμή πρέπει υποχρεωτικά να πραγματοποιείται με τραπεζική κάρτα, τραπεζικό έμβασμα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο.
Για παράδειγμα, η αγορά μιας ηλεκτρικής συσκευής αξίας 450 ευρώ μπορεί να εξοφληθεί με μετρητά. Εάν όμως η αξία της φτάνει τα 500 ευρώ, η πληρωμή με μετρητά απαγορεύεται. Το όριο αφορά τη συνολική αξία της συναλλαγής. Συνεπώς, δεν επιτρέπεται μια αγορά 700 ευρώ να εξοφληθεί με 400 ευρώ σε μετρητά και τα υπόλοιπα 300 ευρώ με κάρτα.
Πότε απαγορεύονται τα μετρητά από το πρώτο ευρώ
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τις αντικαταβολές μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών. Σύμφωνα με το άρθρο 299, όταν η αποστολή και η παράδοση προϊόντων πραγματοποιούνται μέσω courier και η πληρωμή γίνεται κατά την παραλαβή, η εξόφληση θα πραγματοποιείται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα, ανεξάρτητα από το ποσό. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και για μια παραγγελία αξίας 10 ευρώ, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να πληρώσει με μετρητά τον διανομέα. Το ίδιο θα ισχύει για παραγγελίες αξίας 20, 50, 100 ή 300 ευρώ.
Η αντικαταβολή δεν καταργείται ως δυνατότητα πληρωμής κατά την παράδοση. Καταργείται, όμως, η δυνατότητα εξόφλησης με χαρτονομίσματα και κέρματα στις συγκεκριμένες συναλλαγές.
Πρόστιμα διπλάσια της αξίας της συναλλαγής
Το άρθρο 300 προβλέπει πρόστιμα για τις επιχειρήσεις που παραβιάζουν τους περιορισμούς. Στις συναλλαγές αξίας 500 ευρώ και άνω, η επιχείρηση που δέχεται μετρητά τιμωρείται με πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο του ποσού που εισπράχθηκε με μετρητά. Αντίστοιχα, στις αντικαταβολές, εταιρεία courier που αποδέχεται μετρητά θα αντιμετωπίζει πρόστιμο διπλάσιο της αξίας που εισέπραξε. Για παράδειγμα, για αντικαταβολή 50 ευρώ με μετρητά προβλέπεται πρόστιμο 100 ευρώ, ενώ για πληρωμή 200 ευρώ το πρόστιμο φτάνει τα 400 ευρώ. Οι κυρώσεις επιβάλλονται ανά παράβαση και αφορούν τις επιχειρήσεις, όχι τους καταναλωτές.
