Όταν ξέσπασε η αντάρα του πολέμου, οι άνδρες φορτώθηκαν στα τρένα και με το χαμόγελο στα χείλη τράβηξαν για το μέτωπο.
Όχι, οι γυναίκες δεν έμειναν άπραγες στα μετόπισθεν. Βάδισαν στο ίδιο μονοπάτι, υπενθυμίζει η δημοσιογράφος της ΕΡΤ Δέσποινα Αμαραντίδου.
Στον Πεντάλοφο Κοζάνης, ένα από τα Μαστοροχώρια του νομού, όταν οι άνδρες κίνησαν για να αποτρέψουν άλλη μία τις βαρβαρική επιδρομή, οι γυναίκες ανέλαβαν την διακίνηση πολεμοφοδίων, ρούχων τροφίμων και την μεταφορά των τραυματιών. Αυτό που σήμερα λέγεται logistics.
Η Αρετή Βούγια 106 ετών ίσως η τελευταία επιζήσασα από τις «Γυναίκες της Πίνδου» θυμάται τις πρώτες ήμερες του πολέμου και τραγουδά με δύναμη το εμβατήριο του ελληνικού στρατού, όταν κατακτούσε κορυφές δόξης λαμπρής. «Πάνω εκεί στης Πίνδου μας τις κορφές, που, θαρρείς, τ’ αστέρια φιλούνε, κάθε νύχτα λίγες αχνές μορφές τα πυκνά σκοτάδια ερευνούν. Της πατρίδος πάντα πιστοί φρουροί, τον εχθρό να ‘ρθει καρτερούνε, τον εχθρό που πίστευε πως μπορεί στην Ελλάδα νικητής να μπει».
Μία απλή γυναίκα στο μέτωπο η κ. Βούγια, μόλις είκοσι ετών, βρέθηκε δίπλα στον τραυματισμένο στρατηγό Κωνσταντίνο Δαβάκη, για τον οποίο λέει πως «ήταν ο εξυπνότερος στρατηγός στον κόσμο». Ήταν αρχές Νοεμβρίου του 1940, κατά την διάρκεια της ελληνικής αντεπιθέσεως, όταν ο Δαβάκης δέχθηκε πυρά στο στήθος. Μη γνωρίζοντας τον κίνδυνο για έναν τραυματία, η νεαρή Αρετή θέλησε να του προσφέρει νερό, αλλά την απέτρεψαν οι στρατιώτες. Ο επικεφαλής του Αποσπάσματος Πίνδου, ο οποίος σχεδίασε και οργάνωσε την αμυντική γραμμή που αναχαίτισε την επίθεση της ιταλικής Μεραρχίας Αλπινιστών «Τζιούλια», με ελάχιστα μέσα και περίπου 2.000 άνδρες απέναντι σε πολλαπλάσιους Ιταλούς, βασίστηκε στην υποστήριξη των ντόπιων και δη των γυναικών για την επιμελητεία του στρατού.
Στο κάλεσμα του στρατού και της πατρίδος οι γυναίκες δεν δίστασαν, δεν φοβήθηκαν, δεν κρύφτηκαν. Μπήκαν μπροστά, αψηφώντας κάθε κίνδυνο.
Δικαίως ο γιός της κ. Βούγια, ο Δημήτρης, δηλώνει υπερήφανος για την μητέρα του, η οποία μαζί με άλλες γυναίκες ανέβαιναν νύχτα με δαδιά στα μονοπάτια, να φτάσουν στα χαρακώματα, να παραδώσουν στα αμπριά το βαρύ φορτίο που κουβαλούσαν στους ώμους, γιατί την ημέρα τους βομβάρδιζαν τα εχθρικά αεροπλάνα.
Γυναίκες και άνδρες όπως εκείνοι δικαιώνουν τον ποιητή. Τα λόγια του αποτελούν διαχρονική αλήθεια: «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει. δεν την σκιάζει φοβέρα καμιά, μόνο λίγο καιρό ξαποσταίνει και ξανά προς την δόξα τραβά».
