Σημαντικές αλλαγές στα διπλώματα οδήγησης δρομολογούνται για τα επόμενα χρόνια στην Ευρώπη, με μία από τις σημαντικότερες να αφορά την ψηφιοποίησή τους και τη δυνατότητα των οδηγών να έχουν την άδειά τους αποκλειστικά στο κινητό τους τηλέφωνο.
Τα διπλώματα οδήγησης αποτελούν μία από τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της κινητικότητας, όπως προκύπτει από τις πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη τα τελευταία χρόνια.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που προωθούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο αφορά την αντικατάσταση του παραδοσιακού διπλώματος από μια ψηφιακή εκδοχή του, ακολουθώντας τη γενικότερη τάση για τη μετάβαση των δημόσιων υπηρεσιών και των επίσημων εγγράφων στον ψηφιακό κόσμο.
Στην πράξη, πρόκειται για το νέο ευρωπαϊκό ψηφιακό δίπλωμα οδήγησης, το οποίο προβλέπεται να αρχίσει να εφαρμόζεται σταδιακά στα κράτη-μέλη από το 2027, με στόχο να αποτελέσει την κύρια μορφή άδειας οδήγησης που θα αναγνωρίζεται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι το δίπλωμα δεν θα συνδέεται πλέον αποκλειστικά με τη φυσική του μορφή, είτε πρόκειται για το παραδοσιακό χάρτινο έγγραφο είτε για τη νεότερη πλαστική κάρτα. Αντίθετα, η ψηφιακή εκδοχή του θα αποθηκεύεται στο κινητό τηλέφωνο του οδηγού μέσω του ευρωπαϊκού ψηφιακού πορτοφολιού (EUDI Wallet).
Πρόκειται για μια λύση ίδιας λογικής με το ψηφιακό δίπλωμα το οποίο χρησιμοποιείται ήδη στην Ελλάδα μέσω της εφαρμογής Gov.gr Wallet. Με τη νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση, ωστόσο, επιδιώκεται η διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου, ώστε η ψηφιακή άδεια οδήγησης να μπορεί να αναγνωρίζεται και να χρησιμοποιείται διασυνοριακά, χωρίς τις σημερινές δυσκολίες.
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες, η εφαρμογή του νέου συστήματος προγραμματίζεται να ξεκινήσει από το 2027, ωστόσο η μετάβαση δεν αναμένεται να γίνει ταυτόχρονα σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Η εφαρμογή της νέας νομοθεσίας θα προχωρήσει σταδιακά, χωρίς να είναι ακόμη σαφές ποια κράτη θα υιοθετήσουν πρώτα το νέο πλαίσιο και ποια θα ακολουθήσουν τα επόμενα χρόνια.
Σε κάθε περίπτωση, η φυσική μορφή του διπλώματος δεν αναμένεται να εξαφανιστεί άμεσα. Οι πλαστικές κάρτες θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν, ενώ και τα παλαιότερα χάρτινα διπλώματα θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι το 2033, όπως είχε οριστεί. Η βασική διαφοροποίηση είναι ότι η ψηφιακή άδεια θα αποτελεί πλέον την κύρια μορφή του εγγράφου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σημειώνεται πως στόχος της απόφασης αυτής είναι να διευκολυνθεί η επαλήθευση των στοιχείων των οδηγών και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών-μελών. Και αυτό γιατί μέσω του νέου πλαισίου, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να επαληθεύουν τα στοιχεία της άδειας οδήγησης και τις κατηγορίες οχημάτων που δικαιούται να οδηγεί κάθε πολίτης, σύμφωνα με τους κανόνες πρόσβασης και προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
Παράλληλα, η διασύνδεση των συστημάτων μπορεί να διευκολύνει τους ελέγχους και τη διαχείριση πληροφοριών που σχετίζονται με παραβάσεις και κυρώσεις. Ειδικότερα, στο ψηφιακό δίπλωμα θα φαίνονται τα προσωπικά στοιχεία, οι άδειες που κατέχει ο οδηγός, τα οχήματα ιδιοκτησίας του, η ασφάλιση, αλλά και εκκρεμή πρόστιμα, κυρώσεις και αφαιρέσεις διπλώματος του οδηγού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα αποτελεσματικότερης αντιμετώπισης περιπτώσεων στις οποίες ένας οδηγός παραβιάζει τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας σε διαφορετική χώρα από εκείνη της κατοικίας του, με έναν από τους βασικούς στόχους να είναι να περιοριστούν τα περιθώρια αποφυγής των συνεπειών μιας παράβασης λόγω των διαφορών μεταξύ των εθνικών συστημάτων.
