Τον προπομπό για την ένταξη ακόμα και όλων των εργαζομένων με μπλοκάκι στο πληροφοριακό σύστημα ροών απασχόλησης Εργάνη μπορεί να αποτελέσει η υποχρεωτική καταγραφή των αυταπασχολούμενων στις πλατφόρμες στο εν λόγω σύστημα.
Το μέτρο αυτό έχει στόχο τον περιορισμό της υποδηλωμένης εργασίας και της απώλειας εσόδων για τον ΕΦΚΑ, ωστόσο αναμένεται να προσθέσει επιπλέον διοικητικό και γραφειοκρατικό βάρος αρχικά στις πλατφόρμες και, εφόσον επεκταθεί, και στις άλλες επιχειρήσεις, δίπλα στον όγκο εργασίας που έχει φέρει τελευταία η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο για την ενσωμάτωση της κοινοτικής οδηγίας για τις πλατφόρμες, το οποίο παρουσίασε τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, όχι μόνο οι μισθωτοί, αλλά και οι αυταπασχολούμενοι εργαζόμενοι θα πρέπει να εγγράφονται σε ένα ειδικό Μητρώο Πλατφορμών στο Εργάνη.
Έτσι, οι πλατφόρμες οφείλουν να δηλώνουν στο Εργάνη τα πρόσωπα που εκτελούν εργασία, καθώς και να παρέχουν στις αρμόδιες αρχές επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τους παρόχους υπηρεσιών.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με την ίδια παρουσίαση, οι πλατφόρμες οφείλουν να δηλώνουν τον αριθμό των προσώπων που παρέχουν υπηρεσίες, τους γενικούς όρους των συμβάσεων, τον μέσο αριθμό ωρών και το μέσο εισόδημα ανά άτομο, αλλά και τους διαμεσολαβητές που χρησιμοποιούν.
Πρώτη φορά στο Εργάνη τα μπλοκάκια
Είναι η πρώτη φορά που στο σύστημα Εργάνη θα καταγραφούν και αυταπασχολούμενοι πέραν των μισθωτών.
Ωστόσο, δεν είναι μόνο στις πλατφόρμες, όπου εργάζονται αυταπασχολούμενοι με δελτίο παροχής υπηρεσιών (μπλοκάκι) παράλληλα με τους μισθωτούς, αλλά και σε μία ευρεία γκάμα επιχειρήσεων.
Έτσι, το ζήτημα που τίθεται είναι η επέκταση της εγγραφής των μπλοκάκηδων και άλλων κλάδων, πέραν των πλατφορμών, στο σύστημα Εργάνη.
Σύμφωνα με πηγές του powergame.gr, το υπουργείο Εργασίας εξετάζει το ενδεχόμενο, όχι όμως στην παρούσα φάση.
Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες από τη οδό Σταδίου 29, η εγγραφή των εργαζομένων με μπλοκάκι στο Εργάνη θα αποτελέσει πιλοτική εφαρμογή και για άλλους κλάδους, βάσει της οποίας θα κριθεί το πώς και το πότε θα μπορούσε να επεκταθεί το εν λόγω μέτρο και σε αυτούς.
Και αυτό γιατί, όπως εξηγούν στο powergame.gr υπηρεσιακά στελέχη του υπουργείου Εργασίας, η απασχόληση με μπλοκάκι σε αρκετές περιπτώσεις επιτρέπει την έμμεση αδήλωτη εργασία και έτσι την εισφοροδιαφυγή, αλλά και τη χαμηλή εισπραξιμότητα των εισφορών.
Η διπλή ζημιά εξηγείται ως εξής:
- Ο εργαζόμενος ως αυτοαπασχολούμενος με μπλοκάκι εργάζεται χωρίς ωράριο, ενώ οι εισφορές του -κατά κανόνα- είναι χαμηλότερες σε σχέση με εκείνες που θα κατέβαλλε ο ίδιος μαζί με τον εργοδότη του προς τον ΕΦΚΑ.
- Ταυτόχρονα, ο αυταπασχολούμενος με μπλοκάκι πρέπει να καταβάλλει ο ίδιος τις εισφορές του, χωρίς, όμως, να υπόκειται σε κάποιον περιοριστικό όρο στην ελεύθερη επαγγελματική δραστηριότητά του αν δεν το κάνει, όπως π.χ. ισχύει σε βάρος του εργοδότη που δεν υποβάλλει Αναλυτική Περιοδική Δήλωση στον ΕΦΚΑ.
Έτσι, τα μπλοκάκια, την ίδια ώρα που μπορεί να διευκολύνουν πολλούς εργοδότες (καθώς επιβαρύνονται με λιγότερες ασφαλιστικές, εργασιακές μισθολογικές υποχρεώσεις σε σχέση με εκείνες των μισθωτών) και σε ορισμένες περιπτώσεις και τους εργαζόμενους, αποτελούν παράγοντα απωλειών εσόδων για το ασφαλιστικό σύστημα και εν γένει το Δημόσιο.
Από αυτήν την άποψη, στην κυβέρνηση φαίνεται να ωριμάζει η γραμμή για έναν εξορθολογισμό του τοπίου απασχόλησης με μπλοκάκι ή αλλιώς να περιοριστεί η κατάχρηση της εναλλακτικής αυτής της μορφής απασχόλησης, προς όφελος τόσο των εργαζομένων όσο και των δημοσίων εσόδων.
Τι λέει το πόρισμα
Αξίζει στο σημείο αυτό να διαβάσει κανείς πώς αντιμετωπίζει το ζήτημα της εγγραφής και των αυταπασχολούμενων στο Εργάνη το πόρισμα της επιτροπής εμπειρογνωμόνων (σύμφωνα με απολύτως έγκυρες πληροφορίες του powergame.gr) για την ενσωμάτωση της κοινοτικής οδηγίας σχετικά με τις πλατφόρμες.
Αναλυτικά, αναφέρεται πως η κοινοτική οδηγία «θεσπίζει υποχρέωση των ψηφιακών πλατφορμών εργασίας να δηλώνουν στις αρμόδιες αρχές την εργασία που εκτελείται μέσω αυτών. Η υποχρέωση αυτή αποτελεί ουσιαστικό εργαλείο διαφάνειας, επιτρέποντας στις εποπτικές αρχές να γνωρίζουν τον αριθμό των προσώπων που εκτελούν εργασία μέσω της πλατφόρμας, καθώς και το νομικό καθεστώς υπό το οποίο αυτοί απασχολούνται.
Συγκεκριμένα, η δήλωση περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των προσώπων που εκτελούν εργασία μέσω της πλατφόρμας, το ειδικότερο καθεστώς απασχόλησής τους (μισθωτοί ή αυτοαπασχολούμενοι), καθώς και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις της εκτελούμενης εργασίας. Η πληρότητα και η ακρίβεια των δηλούμενων πληροφοριών είναι κεντρικής σημασίας για την αξιοπιστία του ρυθμιστικού πλαισίου. Η διάταξη αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο καταπολέμησης της αδήλωτης εργασίας στην ψηφιακή οικονομία».
Και συμπληρώνεται πως «με τη θέσπιση συστηματικών υποχρεώσεων δήλωσης, ο νομοθέτης της Ένωσης επιδιώκει να εξαλείψει τις πρακτικές καταχρηστικής κατηγοριοποίησης μισθωτών ως αυτοαπασχολουμένων, οι οποίες αποστερούν τους εργαζομένους από την προστασία της εργατικής νομοθεσίας».
Ο επιλεγείς μηχανισμός αξιοποιεί την ήδη λειτουργούσα ψηφιακή υποδομή του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ, ώστε η νέα υποχρέωση να μη συνεπάγεται δυσανάλογη διοικητική επιβάρυνση για τις πλατφόρμες, διασφαλίζοντας παράλληλα την αποτελεσματικότητα του ελέγχου εκ μέρους των αρμόδιων αρχών.
Τα ειδικότερα στοιχεία και οι τεχνικές λεπτομέρειες της δήλωσης παραπέμπονται προς καθορισμό με υπουργική απόφαση, ώστε να είναι δυνατή η προσαρμογή τους στις τεχνικές εξελίξεις και στις ανάγκες λειτουργίας του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ».
Και όχι μόνο αυτό, αλλά λόγο θα έχει και η Επιθεώρηση Εργασίας. Ιδού τι αναφέρει το πόρισμα:
«Οι ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας θέτουν τις ακόλουθες πληροφορίες στη διάθεση της Επιθεώρησης Εργασίας και των εκπροσώπων των προσώπων που εκτελούν εργασία σε πλατφόρμα:
- α) τον αριθμό των προσώπων που εκτελούν εργασία σε πλατφόρμα μέσω της οικείας ψηφιακής πλατφόρμας εργασίας αναλυτικά ανά επίπεδο δραστηριότητας, και το συμβατικό καθεστώς ή το καθεστώς απασχόλησής τους·
- β) τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις που καθορίζονται από την ψηφιακή πλατφόρμα εργασίας και εφαρμόζονται στις εν λόγω συμβατικές σχέσεις·
- γ) κατόπιν αιτήματος της Επιθεώρησης Εργασίας, τη μέση διάρκεια της δραστηριότητας, τον μέσο εβδομαδιαίο αριθμό ωρών εργασίας ανά άτομο και το μέσο εισόδημα από τη δραστηριότητα των προσώπων που εκτελούν εργασία σε πλατφόρμα σε τακτική βάση μέσω της οικείας ψηφιακής πλατφόρμας εργασίας·
- δ) τους διαμεσολαβητές με τους οποίους η ψηφιακή πλατφόρμα εργασίας έχει συμβατική σχέση».
Μάλιστα, «η μη συμμόρφωση» με τις παραπάνω υποχρεώσεις «συνιστά παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας, για την οποία επιβάλλονται από την Επιθεώρηση Εργασίας» οι προβλεπόμενες «διοικητικές κυρώσεις».
