Η καθημερινή κατανάλωση καφέ έχει συνδεθεί εδώ και χρόνια με χαμηλότερο κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής. Μια νέα μελέτη από το Texas A&M University επιχειρεί να εξηγήσει τι συμβαίνει σε βιολογικό επίπεδο και να εντοπίσει τον μηχανισμό πίσω από αυτή τη συσχέτιση. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το College of Veterinary Medicine and Biomedical Sciences του Texas A&M και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients με τίτλο “Brewed Coffee and Its Components Act Through Orphan Nuclear Receptor 4A1 (NR4A1)”. Οι επιστήμονες εξέτασαν καφέ όπως καταναλώνεται στην πράξη, δηλαδή εκχύλιση σε ζεστό νερό, και όχι μεμονωμένα συμπληρώματα.
Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται ο υποδοχέας NR4A1, μια πρωτεΐνη που ρυθμίζει τη λειτουργία γονιδίων όταν το σώμα δέχεται βιολογικό στρες. Ο υποδοχέας αυτός συμμετέχει σε διαδικασίες όπως η φλεγμονή, ο μεταβολισμός και η επιδιόρθωση ιστών, οι οποίες σχετίζονται άμεσα με τη γήρανση και με νοσήματα όπως ο καρκίνος και οι νευροεκφυλιστικές διαταραχές.
Ο καφές έχει γνωστές ιδιότητες που προάγουν την υγεία», δήλωσε ο Δρ. Stephen Safe , διακεκριμένος καθηγητής και κάτοχος της έδρας Sid Kyle στην Κτηνιατρική Τοξικολογία στο Τμήμα Κτηνιατρικής Φυσιολογίας και Φαρμακολογίας του VMBS. «Αυτό που έχουμε δείξει είναι ότι ορισμένες από αυτές τις επιδράσεις μπορεί να συνδέονται με τον τρόπο με τον οποίο οι ενώσεις του καφέ αλληλεπιδρούν με αυτόν τον υποδοχέα, ο οποίος εμπλέκεται στην προστασία του σώματος από βλάβες που προκαλούνται από το στρες».
Στα εργαστηριακά πειράματα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι εκχυλίσματα καφέ και βασικές χημικές ενώσεις του, κυρίως πολυφαινόλες όπως το καφεϊκό, το χλωρογενικό και το φερουλικό οξύ, προσδένονται στον υποδοχέα NR4A1 και επηρεάζουν τη λειτουργία του . Η αλληλεπίδραση αυτή συνδέθηκε με μείωση της κυτταρικής βλάβης και επιβράδυνση της ανάπτυξης καρκινικών κυττάρων σε εργαστηριακά μοντέλα.
«Αν προκληθεί βλάβη σε έναν ιστό, ο NR4A1 ενεργοποιείται για να τη μειώσει. Όταν ο υποδοχέας απουσιάζει, η βλάβη είναι μεγαλύτερη», σημείωσε ο ίδιος ερευνητής, περιγράφοντας τον ρόλο του ως βασικού μηχανισμού άμυνας του οργανισμού.
Η μελέτη δείχνει επίσης ότι η καφεΐνη δεν είναι ο βασικός παράγοντας αυτών των επιδράσεων. Αν και αλληλεπιδρά με τον ίδιο υποδοχέα, η δράση της είναι περιορισμένη σε σύγκριση με άλλες ενώσεις του καφέ. Αντίθετα, οι πολυφαινόλες και άλλα φυσικά συστατικά εμφανίζουν ισχυρότερη δραστηριότητα, κάτι που βοηθά να εξηγηθεί γιατί τόσο ο κανονικός όσο και ο ντεκαφεϊνέ καφές έχουν συνδεθεί με παρόμοια οφέλη σε μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες. «Η καφεΐνη συνδέεται με τον υποδοχέα, αλλά δεν κάνει πολλά στα μοντέλα μας. Οι πολυφαινόλες είναι πολύ πιο δραστικές», ανέφερε ο Safe.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα αφορούν κυρίως βιολογικούς μηχανισμούς και όχι άμεση απόδειξη αιτιότητας στον άνθρωπο. Η δράση του καφέ είναι πολύπλοκη και δεν περιορίζεται σε μία μόνο οδό. «Υπάρχουν πολλοί υποδοχείς και πολλοί μηχανισμοί. Αυτό που δείχνουμε είναι ότι αυτός μπορεί να είναι ένας από τους σημαντικούς», σημείωσε.
Η μελέτη ενισχύει την εικόνα ότι ο καφές αποτελεί ένα σύνθετο μείγμα εκατοντάδων ουσιών που δρουν συνδυαστικά. Παράλληλα, ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω έρευνα γύρω από τον υποδοχέα NR4A1, ο οποίος ήδη εξετάζεται ως πιθανός στόχος για την ανάπτυξη νέων θεραπειών. «Κάναμε τη σύνδεση, αλλά πρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα πόσο σημαντική είναι», ανέφερε ο επικεφαλής της ομάδας, συνοψίζοντας το επόμενο βήμα της έρευνας. Τα ευρήματα δεν αλλάζουν τις υπάρχουσες οδηγίες για την κατανάλωση καφέ. Προσθέτουν όμως ένα κρίσιμο στοιχείο: μια συγκεκριμένη βιολογική εξήγηση για μια σχέση που μέχρι σήμερα βασιζόταν κυρίως σε επιδημιολογικές παρατηρήσεις.
πηγή: cibum.gr
