Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την έναρξη υποβολής αιτήσεων στο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», μέσω του οποίου οι δικαιούχοι μπορούν να εξασφαλίσουν επιδότηση που φτάνει έως τις 36.000 ευρώ.
Τα υπουργεία Οικονομικών και Οικογένειας, που έχουν την ευθύνη του προγράμματος, έχουν ήδη δημοσιοποιήσει τον σχετικό οδηγό, ώστε οι ενδιαφερόμενοι να ενημερωθούν εγκαίρως για τις προϋποθέσεις, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν.
Η πλατφόρμα θα ενεργοποιηθεί αρχικά για τις κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια για τις ιδιοκατοικούμενες, με προτεραιότητα στα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος.
Ποιες εργασίες χρηματοδοτούνται
Το πρόγραμμα καλύπτει εκτεταμένες παρεμβάσεις ανακαίνισης, με απαραίτητη προϋπόθεση να συνδυάζονται με ήπια ενεργειακή αναβάθμιση.
Συγκεκριμένα, οι ενεργειακές παρεμβάσεις πρέπει να αντιστοιχούν στο 20% έως 40% των συνολικών δαπανών και να εξασφαλίζουν βελτίωση της ενεργειακής κατάταξης του ακινήτου κατά τουλάχιστον μία κατηγορία.
Στις επιλέξιμες εργασίες ανακαίνισης περιλαμβάνονται:
- Ανακαίνιση κουζίνας, μπάνιου και αντικατάσταση ειδών υγιεινής.
- Αλλαγή πόρτας εισόδου και εσωτερικών θυρών.
- Αντικατάσταση δαπέδων και τοποθέτηση πλακιδίων.
- Επισκευές ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων.
- Επισκευές τοίχων, σοβάδες και ελαιοχρωματισμοί.
- Εσωτερικές διαρρυθμίσεις και κατασκευές γυψοσανίδας.
- Εργασίες στην κεραμοσκεπή.
- Μετατροπή συμβατικού τζακιού σε ενεργειακό.
- Παρεμβάσεις προσβασιμότητας για τις προβλεπόμενες κατηγορίες δικαιούχων.
Για την ενεργειακή αναβάθμιση επιδοτούνται η αντικατάσταση κουφωμάτων και ενεργειακών υαλοπινάκων, η εγκατάσταση τεντών και σκιάστρων, η θερμομόνωση, οι αντλίες θερμότητας, τα κατάλληλα συστήματα θέρμανσης και ψύξης, οι ηλιακοί θερμοσίφωνες, ο αερισμός με ανάκτηση θερμότητας και οι αυτοματισμοί εξοικονόμησης ενέργειας.
Ποια ακίνητα μπορούν να ενταχθούν
Για να θεωρηθεί επιλέξιμη μια κατοικία, πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια.
Ειδικότερα, απαιτείται:
- Να έχει κατασκευαστεί νόμιμα και να μην έχει χαρακτηριστεί κατεδαφιστέα.
- Να πρόκειται για κύρια κατοικία.
- Η οικοδομική άδεια να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990.
- Η επιφάνεια να μην υπερβαίνει τα 120 τ.μ., με το όριο να αυξάνεται στα 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους.
- Η ενεργειακή κατάταξη να είναι Γ ή χαμηλότερη.
- Να μην είναι καταχωρισμένη στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης.
- Να μην έχει ενταχθεί σε άλλες δράσεις ενεργειακής εξοικονόμησης μετά το 2019.
Για τις κλειστές κατοικίες, ο αιτών πρέπει να διαθέτει πλήρη κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 20%.
Στην περίπτωση ιδιοκατοικούμενου ακινήτου, γίνεται δεκτή η πλήρης κυριότητα, η επικαρπία ή η ψιλή κυριότητα, εφόσον χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία.
Επιτρέπεται επίσης η υποβολή αιτήσεων για περισσότερα από ένα κλειστά ακίνητα από το ίδιο νοικοκυριό. Όταν υπάρχει συνιδιοκτησία, απαιτείται συναίνεση των υπόλοιπων συνιδιοκτητών και δικαιούχων.
Ποιοι αποκλείονται από την επιδότηση
Εκτός προγράμματος τίθενται οι κατοικίες που εμφανίζονται στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης, είτε κατά την υποβολή της αίτησης είτε κατά την ολοκλήρωση των εργασιών.
Αποκλείονται επίσης ακίνητα που έχουν ενταχθεί από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά στα προγράμματα «Εξοικονομώ» ή «Ανακαινίζω – Νοικιάζω».
Πώς θα καταβληθεί η επιδότηση
Η χρηματοδότηση, που μπορεί να ανέλθει στις 36.000 ευρώ, δεν εκταμιεύεται ολόκληρη από την αρχή, αλλά σε δύο στάδια.
Αρχικά, μετά την έγκριση της αίτησης, καταβάλλεται προκαταβολή ίση με το 60% της εγκεκριμένης επιδότησης, σε ειδικό λογαριασμό.
Για να χρησιμοποιηθεί το ποσό, ο δικαιούχος πρέπει προηγουμένως να έχει καταβάλει μέσω τραπεζικού συστήματος το 40% της δικής του συμμετοχής στους προμηθευτές ή αναδόχους και να προσκομίσει τα σχετικά αποδεικτικά.
Πληρωμές με μετρητά ή επιταγές τρίτων δεν γίνονται αποδεκτές.
Το υπόλοιπο 40% της επιχορήγησης αποδεσμεύεται μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, την υποβολή των παραστατικών και την επιτυχή διενέργεια των απαιτούμενων ελέγχων.
Προηγούνται δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση και αυτοψία από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ). Η τελική εκταμίευση πραγματοποιείται εντός 30 ημερών από την επιτυχή ολοκλήρωση του ελέγχου της δήλωσης.
Οι εργασίες πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα σε 18 μήνες από την ένταξη και, σε κάθε περίπτωση, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028.
Οι υποχρεώσεις για τα κλειστά σπίτια
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις δεσμεύσεις που αναλαμβάνουν όσοι επιδοτηθούν για την ανακαίνιση κλειστής κατοικίας με σκοπό την ενοικίασή της.
Το μισθωτήριο πρέπει να υπογραφεί και να δηλωθεί στην ΑΑΔΕ μέσα σε οκτώ μήνες από την πιστοποίηση ολοκλήρωσης του έργου.
Η διάρκεια της μίσθωσης πρέπει να είναι τουλάχιστον πενταετής, ενώ το ενοίκιο δεν επιτρέπεται να αυξηθεί κατά τα πρώτα τρία χρόνια. Ο περιορισμός ισχύει ακόμη και εάν αλλάξει ο ενοικιαστής.
Επιτρέπονται διαδοχικές μισθώσεις. Ωστόσο, εάν τα συνολικά διαστήματα κατά τα οποία το ακίνητο παραμένει χωρίς ενοικιαστή ξεπεράσουν τους 11 μήνες, η περίοδος υποχρεωτικής μίσθωσης παρατείνεται αναλόγως.
Απαγορεύονται η βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb, η ενοικίαση σε νομικό πρόσωπο ή για επαγγελματική χρήση και η υπεκμίσθωση.
Για τις ιδιοκατοικούμενες κατοικίες προβλέπεται υποχρεωτική παραμονή του ιδιοκτήτη στο ακίνητο επί πέντε χρόνια. Εάν το μεταβιβάσει πριν συμπληρωθεί η πενταετία, οφείλει να επιστρέψει την επιδότηση.
Πώς αποδεικνύεται ότι ένα σπίτι ήταν κλειστό
Η επιλεξιμότητα των κλειστών κατοικιών ελέγχεται μέσω διασταύρωσης των φορολογικών δηλώσεων και των στοιχείων ηλεκτροδότησης.
Το ακίνητο πρέπει να έχει δηλωθεί ως κενό στο έντυπο Ε2 του 2025, για ολόκληρο το έτος ή για το διάστημα κατά το οποίο ο ενδιαφερόμενος διέθετε το σχετικό δικαίωμα.
Επιπλέον, εξετάζεται εάν η ηλεκτροδότηση είχε διακοπεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2024 χωρίς να ακολουθήσει επανασύνδεση ή εάν η συνολική κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος κατά τα έτη 2024 και 2025 ήταν μικρότερη από 100 κιλοβατώρες.
Αντίστοιχος έλεγχος προβλέπεται και για το 2026, μέχρι την υποβολή της αίτησης για τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας.
Αιτήσεις και δικαιολογητικά
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά σε δύο βήματα.
Αρχικά, ο ενδιαφερόμενος εκδίδει τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας μέσω του gov.gr, χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet.
Στη συνέχεια, υποβάλλει την αίτηση επιδότησης στην πλατφόρμα του ΤΕΕ.
Στα απαραίτητα δικαιολογητικά περιλαμβάνονται το σχέδιο των προτεινόμενων παρεμβάσεων, η οικοδομική άδεια ή άλλα στοιχεία νομιμότητας του ακινήτου και, όπου απαιτείται, πιστοποιητικά αναπηρίας, τριτεκνίας, πολυτεκνίας ή μεταβολής της οικογενειακής κατάστασης.
Απαιτείται ακόμη υπεύθυνη δήλωση ότι ο δικαιούχος θα προσκομίσει Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου μέσα σε τρεις μήνες από τον αρχικό χαρακτηρισμό της αίτησής του ως επιλέξιμης.
Η έγκαιρη συγκέντρωση των δικαιολογητικών θεωρείται κρίσιμη, ώστε να αποφευχθούν παραλείψεις και καθυστερήσεις κατά την εξέταση των αιτήσεων.
