Παρότι συχνά αντιμετωπίζουμε τα τσιμπήματά τους ως μια αναπόφευκτη ενόχληση του καλοκαιριού – και πλέον και της άνοιξης, καθώς εμφανίζονται όλο και νωρίτερα – η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Τα κουνούπια δεν «επιτίθενται» τυχαία· καθοδηγούνται από συγκεκριμένα βιολογικά και περιβαλλοντικά σήματα που εκπέμπει ο οργανισμός μας.
Μάλιστα, παλαιότερη επιστημονική μελέτη έχει υποστηρίξει ότι τα κουνούπια μας τσιμπάνε πιο συχνά, καθώς όσο μειώνεται η βιοποικιλότητα, τόσο τείνουν να στρέφονται προς τον άνθρωπο.
Ο ρόλος της ομάδας αίματος
Σε μια ελεγχόμενη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Medical Entomology, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα κουνούπια προσγειώνονταν σχεδόν διπλάσιες φορές σε άτομα με ομάδα αίματος Ο σε σύγκριση με άτομα με ομάδα αίματος Α.
Αν και χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να επιβεβαιωθούν αυτά τα ευρήματα, οι επιστήμονες εξηγούν ότι αυτό ίσως οφείλεται σε χημικές ουσίες που εκκρίνει το δέρμα, οι οποίες λειτουργούν σαν «κατευθυντήρια σήματα» για τα κουνούπια.
Το πιο ισχυρό «κάλεσμα» για τα κουνούπια
Σύμφωνα με μελέτη, το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) είναι ίσως το σημαντικότερο από αυτά τα «σήματα». Όσο περισσότερο CO₂ εκπέμπει κάποιος, τόσο πιο πιθανό είναι να προσελκύσει κουνούπια. Αυτό μπορεί να συνδέεται με υψηλότερο μεταβολικό ρυθμό, γενετικούς παράγοντες και φυσιολογικές διαφορές.
Τα δευτερεύοντα «σήματα»
Τα έντομα αυτά δεν βασίζονται μόνο στο CO₂. Αναζητούν και δευτερεύοντα «σήματα», όπως:
- Γαλακτικό οξύ, το οποίο παράγεται από τους μύες κατά την διάρκεια της άσκησης. Για τα κουνούπια, αποτελεί ένδειξη ότι βρίσκονται κοντά σε «στόχο».
- Παρότι πετούν χαμηλά για να αποφεύγουν τον άνεμο, τα κουνούπια έχουν πολύ καλή όραση και μπορούν να ξεχωρίσουν το σώμα σας σε αντίθεση με τον ορίζοντα. Αυτό σημαίνει ότι το τι φοράτε παίζει ρόλο. Τα σκούρα ρούχα για παράδειγμα, σας κάνουν να ξεχωρίζετε περισσότερο και πιθανώς να προσελκύετε περισσότερα κουνούπια.
Πώς μπορείτε να προστατευτείτε από τα κουνούπια
Το γεγονός ότι είστε πιο… «ελκυστικοί» δεν σημαίνει ότι τα τσιμπήματα είναι αναπόφευκτα. Μερικά βήματα που θα μπορούσατε να κάνετε για να προστατευτείτε τους επόμενους μήνες, περιλαμβάνουν:
- Αποφύγετε τις ώρες αιχμής: Τα περισσότερα είδη κουνουπιών είναι πιο δραστήρια την ανατολή και το ηλιοβασίλεμα. Αν μπορείτε, προτιμήστε δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους σε διαφορετικές ώρες.
- Καλύψτε την επιδερμίδα σας: Σε βραδινές εξόδους ή υπαίθριες συγκεντρώσεις, προτιμήστε ελαφριά, μακριά ρούχα, επιλογές που «αναπνέουν» ώστε να μην ζεσταίνεστε υπερβολικά αλλά και να μην είστε εκτεθειμένοι.
- Προστατέψτε τον χώρο σας: Αδειάστε ή απομακρύνετε στάσιμα νερά από γλάστρες, κουβάδες, αλλάξτε το νερό σε ποτίστρες, σιντριβάνια και δίσκους φυτών τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
- Καλύψτε τα παιδιά και τα βρέφη: Επιλέξτε ρούχα ελαφριά, που «αναπνέουν» και καλύπτουν τα χέρια και τα πόδια τους.
