Δεν έγινε μάχη και δεν έπεσε ούτε τουφεκιά όταν έφυγαν οι Γερμανοί απ’ την Κοζάνη στις 27/10/1944, (σύμφωνα με προ μηνών αφήγηση του κ. Γιάννη Κορκά). Πέφτουν ανατινάξεις όμως τώρα που ο μεγαλοτσιφλικάς της περιοχής, που μόνο κατ’ ευφημισμό πλέον λέγεται «ΔΗΜΟΣΙΑ»ΕΗ, σκοτώνει τη μακράν μεγαλύτερη μεταλλευτική βιομηχανία της χώρας.
Με οδύνη είδα τα βίντεο ανατίναξης στις 18/6/2026 των καδοφόρων εκσκαφέων στο Ορυχείο Μαυροπηγής. Πρόκειται για εκσκαφείς που είχε αγοράσει η 100% ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΗ για τα παλιά ορυχεία Κύριου Πεδίου και Καρδιάς. Η δυνατότητα αξιοποίησης των συγκεκριμένων μηχανημάτων για τη διάνοιξη του λιγνιτωρυχείου στη Μαυροπηγή, σε σχέση με την προμήθεια νέου εξοπλισμού, ήταν ακριβώς το αντικείμενο της διδακτορικής μου διατριβής στη Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων – Μεταλλουργών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου την περίοδο 1996-2000.
Ο Διευθυντής του Λιγνιτικού Κέντρου φέρεται σε σχετικό δημοσίευμα να δήλωσε πως «πρόκειται για εξοπλισμό που έχει τεθεί εκτός λειτουργίας και δεν εξυπηρετεί πλέον τις ανάγκες της λιγνιτικής δραστηριότητας». Είναι βεβαίως γνωστό ότι η λιγνιτική δραστηριότητα καθόλου δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα που ενδιαφέρονται να καίμε όλο και περισσότερο φυσικό αέριο (μέχρι τουλάχιστον το 2050, σύμφωνα με το δήθεν «Εθνικό» Σχέδιο για την Ενέργεια & το Κλίμα, όσα φ/β & αιολικά κι αν γεμίσουν τη χώρα).
Ωστόσο, στο συγκεκριμένο τύπο των 100% ηλεκτροκίνητων μηχανημάτων η παλαιότητα καθόλου δεν σημαίνει πως είναι για πέταμα, πολύ περισσότερο για καταστροφή και μετατροπή σε scrap. Κατά τη συντήρηση γίνονται αντικαταστάσεις πολλών βασικών εξαρτημάτων (ερπύστριες, συρματόσχοινα, σύστημα περιφοράς, κλπ) κι επειδή η αντικατάσταση με νέα μηχανήματα είναι πανάκριβη, το μόνο που πρακτικά ενδιαφέρει είναι η κατάσταση της κύριας μεταλλικής δομής τους. Με απλά λόγια, σε τι κατάσταση είναι το «σασί» κι αυτό ελέγχεται με εξειδικευμένη μεταλλοτεχνική επιθεώρηση. Στα συγκεκριμένα μηχανήματα έγινε εκτενής έλεγχος από Ευρωπαϊκό Οίκο πριν ενταχθούν στο ορυχείο Μαυροπηγής.
Στις 15/2/2023 η «Δ»ΕΗ είχε προχωρήσει σε παρόμοια ανατίναξη, μετατρέποντας σε scrap το τμήμα του εκσκαφέα Ε3 του ορυχείου Αμυνταίου, που είχε πληγωθεί κατά την κατολίσθηση στις 10/6/2017. Αλλά αν εκείνη η ανατίναξη αφορούσε τμήμα εκσκαφέα σε ανενεργό ορυχείο, η τωρινή ανατίναξη αφορούσε λειτουργικό εξοπλισμό σε λειτουργικό ορυχείο. Κι αυτό είναι ασυγχώρητο.
Ο Διευθυντής του Λιγνιτικού Κέντρου φέρεται επίσης να είπε «το επόμενο διάστημα αναμένεται να ακολουθήσουν αντίστοιχες ενέργειες και σε άλλους καδοφόρους εκσκαφείς που έχουν αποσυρθεί από την παραγωγική διαδικασία». Αυτό είναι και απαράδεκτο και εγκληματικό. Αν δεν θέλουν τα συγκεκριμένα μηχανήματα, υπάρχει πολύ καλύτερος τρόπος ν’ αξιοποιηθούν, αντί να γίνουν παλιοσίδερα. Ας κάνουν μουσείο μεταλλευτικής ιστορίας της περιοχής. Ή ας βγουν στην αγορά να τα πουλήσουν ως μηχανήματα, σίγουρα θα βρεθούν χώρες να τα πάρουν. Ή στο κάτω-κάτω ας τα χαρίσουν! Έτσι κι αλλιώς είναι μηχανήματα που δεν τα πλήρωσαν οι τωρινοί μέτοχοι: πληρώθηκαν από όλους τους Έλληνες μέσα απ’ τους λογαριασμούς του ρεύματος. Και σ’ αυτούς ανήκουν.
Η γιαγιά μου η κυρα-Φώτω, που γεννήθηκε επί Τουρκοκρατίας και πήγε μόνο στο Δημοτικό, με την αστείρευτη λαϊκή σοφία της μου είχε πει: «Δεν χαλάς αυτό που έχεις, για κάτι που δεν έχεις». Αυτό ακριβώς που ήξερε η γιαγιά του Δημοτικού πριν από δεκαετίες δεν το ξέρουν οι τωρινοί «μεγάλοι μάνατζερ» και οι «άριστοι πολιτικοί»: κατέστρεψαν τον ΕΛΛΗΝΙΚΟ λιγνίτη, για χάρη ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΟΥ φυσικού αερίου. Δυστυχώς έχουμε μπλέξει με ανθρώπους που κοιτούν να καταστρέψουν, όχι να δημιουργήσουν.
