Ομιλία στην Ολομέλεια επί του σ/ν του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων: «Διαχείριση, έλεγχος και εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027, σύσταση Ανώνυμης Εταιρείας «Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων Α.Ε.» και άλλες διατάξεις του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων».
Κύριε Πρόεδρε,
Κύριε Υπουργέ,
Αγαπητοί Συνάδελφοι,
η χώρα μας βαδίζει μπροστά με όραμα, στρατηγική, στόχους, πρόγραμμα, με τα αναγκαία μέσα και με διασφαλισμένους πόρους.
Το ζητούμενο είναι η γρήγορη μετεξέλιξη σε έργο, με εστίαση στα συγκριτικά πλεονεκτήματα και στις εγγενείς δυνατότητές της.
Αυτό μπορεί να γίνει πράξη με την κινητοποίηση των συντελεστών της ανάπτυξης χωρίς περιορισμούς και με ξεκάθαρους κανόνες που θα υποστηρίζονται από ένα Σύστημα Διοίκησης που θα υπακούει στο Ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο το οποίο και θα εξειδικεύει.
Βασικό εργαλείο είναι ο ολιστικός σχεδιασμός που παίρνει υπεραξία από ένα συνεπές Σύστημα Διακυβέρνησης – Διοίκησης με κανόνες, διαδικασίες, διεπαφές, χρήση σύγχρονης τεχνολογίας και με συμπληρωματική διατομεακή και διαταμειακή δράση.
Ένας σχεδιασμός που ενισχύει την άποψη ότι η αγροτική ανάπτυξη – η ανάπτυξη της υπαίθρου και η ανάπτυξη της αλιείας αποτελούν δράσεις περιφερειακής και τοπικής ανάπτυξης.
Στο πλαίσιο αυτό ζητούμενο είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των τομέων παραγωγής και της χώρας μας γενικά. Επομένως ο σχεδιασμός και η χρήση των πόρων θα πρέπει να εξυπηρετούν το στόχο αυτό.
Να κινητοποιούν όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπινους και υλικούς πόρους και κυρίως την ιδιωτική οικονομία ως μέσο για περισσότερες και καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Αυτά υπηρετεί το παρόν σ/ν με συνέπεια, συνοχή, με δυνατότητα αναπροσαρμογής στα πραγματικά δεδομένα και ανάγκες, ενισχύοντας τη χρησιμότητά του.
Επιπρόσθετα προωθεί, τη συμπληρωματική δράση και την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών πόρων ακόμη και με διαφορετικούς κανόνες επιλεξιμότητας, έτσι ώστε να κατευθύνονται προς μια συνισταμένη.
Ειδικότερα:
- Τα Προγράμματα που εξυπηρετούν το στόχο, όπως προαναφέρθηκε, βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα του «Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ)» και των «Ταμείων Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων (ΤΑΜΕΥ)».
- Ο διαχωρισμός σε Εθνικά και Περιφερειακά προγράμματα οδηγεί στην κατανομή ρόλων ανάλογα με το μέγεθος και τη συνθετότητα των έργων.
Παράλληλα ενισχύει την επικουρικότητα και το ρόλο της τοπικής εταιρικής σχέσης στη μετεξέλιξη των περιοχών.
Η ανάγκη για διασυνοριακή συνεργασία στηρίζεται από 13 Προγράμματα θεματικού χαρακτήρα ενώ διακριτή θέση κατέχει το Τομεακό Πρόγραμμα για τη «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση», με δικούς του πόρους και Διαχειριστική Αρχή.
- Όπως ανέφερα εισαγωγικά, η αγροτική ανάπτυξη αποτελεί επί της ουσίας δράση περιφερειακής ανάπτυξης.
Για το λόγο αυτό συναρθρώνεται στο ίδιο Σύστημα Διακυβέρνησης αλλά με τους δικούς της κανόνες επιλεξιμότητας.
Επομένως η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) αποκτά υπεραξία στο πλαίσιο μιας υπαίθρου σε κινητικότητα.
Ο στόχος για μια ύπαιθρο πολυλειτουργική, περιβαλλοντικά βιώσιμη και οικονομικά αποδοτική, εξυπηρετείται από την ένταξή της στο συνολικό σχεδιασμό.
- Καθορίζονται με σαφή τρόπο οι αρμόδιες Διαχειριστικές Αρχές των Προγραμμάτων, αξιοποιώντας την αποκτηθείσα εμπειρία, τις κανονιστικές προβλέψεις και περιορισμούς.
- Καθορίζονται με σαφήνεια οι ρόλοι των Διαχειριστικών Αρχών.
- Με σκοπό την αποκεντρωμένη εφαρμογή των Προγραμμάτων προβλέπεται η ύπαρξη και λειτουργία Ενδιάμεσων Φορέων Διαχείρισης (ΕΦΔ) οι οποίοι, με την Απόφαση ορισμού τους, αναλαμβάνουν συγκεκριμένο αντικείμενο της Διαχειριστικής Αρχής.
- Ρυθμίζονται ζητήματα λογιστικής παρακολούθησης των Προγραμμάτων καθώς και οι Κανόνες λειτουργίας αυτών.
- Προβλέπεται η Αρχή Ελέγχου π.χ. ΕΔΕΛ, οι αρμοδιότητές της καθώς και η εσωτερική διάρθρωση αυτής για την αποτελεσματική υλοποίηση του έργου της.
- Οι αρμόδιες Αρχές και Δομές για το συντονισμό και την εφαρμογή του ΕΣΠΑ, περιγράφονται επίσης.
Στο πλαίσιο αυτό είναι κομβικής σημασίας ο ρόλος της Εθνικής Αρχής Συντονισμού (ΕΑΣ).
- Προβλέπονται ρυθμίσεις για το συντονισμό και τη Διαχείριση των χρηματοδοτικών μέσων κατά την εφαρμογή των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ) και των ΟΧΕ – ΒΑΑ. Η ορθή χρήση αυτών βελτιώνει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
- Το ίδιο ισχύει και για το επιτυχημένο μοντέλο «Τοπικής Ανάπτυξης με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων (ΤΑΠΤΟΚ)» όπως εκφράζεται στη χώρα μας κυρίως μέσω εφαρμογής των στρατηγικών LEADER.
Η περιγραφή των εφαρμοστέων διαδικασιών ακολουθεί τις προβλέψεις του Κοινοτικού Κανονισμού.
Το μοντέλο αυτό συμβάλει στην αναβάθμιση της τοπικής εταιρικής σχέσης, στην ενεργοποίηση των τοπικών κοινωνικών και των οικονομικών πόρων, στη διασύνδεση των τομέων μεταξύ τους, στη δικτύωση, στην παροχή επί τόπου υπεραξίας, στις συνεργασίες μέσα από ολιστικό σχεδιασμό από «κάτω προς τα πάνω» και προωθεί την τοπική εφαρμογή των πολιτικών.
- Ενισχυτικά θα δράσουν και τα προβλεπόμενα θεματικά δίκτυα που θα διασυνδέουν μεταξύ τους περιοχές, πολιτικές, πόρους και στρατηγικές με σκοπό τη διάχυση των επιτευγμάτων και των καλών πρακτικών σ’ ένα περιβάλλον συνοχής, συναντίληψης, συντονισμού, ανταλλαγής εμπειριών και γνώσης.
- Οι Επιτροπές Παρακολούθησης (ΕΠ) θα εξασφαλίσουν την ομαλή υλοποίηση των Προγραμμάτων, βάσει της έγκρισης ένταξης.
- Με τις ρυθμίσεις για το προσωπικό διασφαλίζεται η ισότιμη μεταχείριση και εξασφαλίζονται οι προϋποθέσεις ενεργότερης συμβολής των στελεχών.
- Προβλέπονται και παρουσιάζονται αναλυτικά οι ρυθμίσεις για την εξειδίκευση του Προγράμματος, την ένταξη πράξεων, τις δεσμεύσεις και τις υπερδεσμεύσεις πόρων, τους ελέγχους των δημοσίων συμβάσεων, την επιλεξιμότητα των δαπανών, τις παρατυπίες, τις δημοσιονομικές διορθώσεις, τις ανακτήσεις, την καταπολέμηση της απάτης, τη σύγκρουση συμφερόντων και πλήθος άλλων.
Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό να τονίσω λόγω και της εμπειρίας μου, ότι εξίσου σημαντικό είναι και το εφαρμοστικό πλαίσιο σχετικά με την απλοποίηση.
Αγαπητοί συνάδελφοι,
από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι, το παρόν σ/ν είναι ένα πλαίσιο με συνοχή και με ρυθμίσεις που αποτελούν προϊόν ολιστικού σχεδιασμού. Στοχεύει στο αποτέλεσμα μέσα από διαδικασίες και ελέγχους.
Αποτελεί ένα γόνιμο «περιβάλλον» ενίσχυσης των πολιτικών για την ανάπτυξη και επομένως των αναμενόμενων επιπτώσεων.
Είναι ένα όχημα για τη μετάβαση της χώρας μας στη νέα εποχή.
Σύνθετο και δύσκολο στη διαμόρφωσή του αλλά φιλικό στην εφαρμογή του.
Αφού λοιπόν αποδώσω τα εύσημα σε όσους δούλεψαν γι’ αυτό, έχω λόγους να πιστεύω ότι θα τύχει της έγκρισης από σημαντική πλειοψηφία του Κοινοβουλίου.
Υπερψηφίζω το παρόν σ/ν και σας ευχαριστώ.
