Είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε την ενσωμάτωση ενός ακόμη στοιχείου άυλης πολιτισμικής κληρονομιάς του Δήμου Κοζάνης και συγκεκριμένα των εθιμικών δρωμένων «Τ’ Αϊ Γιαννιού» της Λευκοπηγής, στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Πιο συγκεκριμένα, σήμερα μας κοινοποιήθηκε η σχετική απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού, σύμφωνα με την οποία πραγματοποιείται η «Εγγραφή του στοιχείου «Τ΄ Αϊ Γιαννιού»: Ο εορτασμός του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στη Λευκοπηγή Κοζάνης, στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας (ΑΔΑ: Ψ1ΔΣ46ΝΚΟΤ-ΙΛΙ)». Επιπρόσθετα σημειώνεται ότι η «εγγραφή, όπως περιγράφεται στο σκεπτικό της απόφασης, που έλαβε υπόψη το Δελτίο του στοιχείου που υποβλήθηκε, εγκρίθηκε διότι συμβάλλει στην ενίσχυση της συλλογικής ταυτότητας και κοινωνικής συνοχής μεταξύ των μελών της κοινότητας Λευκοπηγής Κοζάνης».
Η εν λόγω εγγραφή, που ακολουθεί εκείνες των Φανών και των Λαζαρίνων, που πραγματοποιήθηκαν στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας το 2023, αποτελεί αίσια και εξαιρετικά θετική εξέλιξη μιας πολυετούς προσπάθειας του Δήμου Κοζάνης. Πρόκειται για το επιστέγασμα των διαχρονικών προσπαθειών του Δήμου να διαφυλάξει, να αναδείξει και να προβάλει τη ζώσα πολιτισμική κληρονομιά των κοινοτήτων του. Προσπαθειών που επιτελούνται με συνέπεια και μεθοδικότητα, σε διαρκή και συστηματική συνεργασία με το Κέντρο Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας (ΚΕΕΛ) της Ακαδημίας Αθηνών, με την επιστημονική επιμέλεια της Κύριας Ερευνήτριάς του, Ζωής Ν. Μάργαρη.
Επιγραμματικά αξίζει να σημειωθεί ότι, από το 2009 που πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες ερευνητικές δράσεις με αντικείμενο τη ζώσα παράδοση, τον τόπο και τους ανθρώπους του Τσιαρτσιαμπά μέσω του Ερευνητικού Προγράμματος «Τσιαρτσιαμπάς: Τοπική ιστορία και λαϊκός πολιτισμός», χάρη στο οποίο με την επιστημονική συνδρομή του ΚΕΕΛ πραγματοποιήθηκαν και οι πρώτες επίσημες, συστηματικές καταγραφές που έγιναν από τον Δήμο Κοζάνης, ετέθησαν οι βάσεις και δρομολογήθηκαν οι ενέργειες για τη μελέτη, προστασία και προβολή της άυλης πολιτισμικής κληρονομιάς των τοπικών κοινοτήτων. Στη βάση αυτή, οι προσπάθειές μας συστηματοποιήθηκαν μέσω των δράσεων του Προγράμματος «Συγκρότηση Τοπικού Ευρετηρίου Άυλης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Δήμου Κοζάνης» (Α΄ και Β΄ Φάση) που ακολούθησε. Στο πλαίσιό του, ο τότε ΟΑΠΝ σε συνεργασία με το ΚΕΕΛ οργάνωσε και συντόνισε δράσεις για την καταγραφή, μελέτη, προβολή και προώθηση όλων των εκφάνσεων της πολιτισμικής κληρονομιάς των κοινοτήτων του Δήμου Κοζάνης. Έτσι, χάρη στη συνδρομή των μελών των τοπικών κοινοτήτων, με την επιστημονική επιμέλεια της Ζωής Ν. Μάργαρη και μετά από διαβούλευση, συστηματοποιούνται από το 2017 οι προσπάθειες εγγραφής σύγχρονων όψεων της πολιτισμικής κληρονομιάς του Δήμου στο Τοπικό και το Εθνικό Ευρετήριο, οι οποίες συνεχίζονται αδιάλειπτα μέχρι σήμερα.
Σε αυτό το πλαίσιο, μετά από γόνιμες συνέργειες με τα μέλη της τοπικής κοινότητας, συγκροτήθηκε το 2024 και υποβλήθηκε, από τη Διεύθυνση Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νέας Γενιάς του Δήμου Κοζάνης, ο Φάκελος (Δελτίο) «Τ΄ Αϊ Γιαννιού»: Ο εορτασμός του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στη Λευκοπηγή Κοζάνης, προς εγγραφή στο Εθνικό Ευρετήριο, γεγονός που απηχεί τις άοκνες προσπάθειες των εργαζομένων και των συνεργατών του Δήμου να προβάλουν τον τοπικό πολιτισμό και να συμβάλλουν στην αειφόρο διαχείρισή του.
Όπως διαφαίνεται από την επιτυχή έκβαση της εγγραφής, με συστηματικότητα κατορθώθηκε για μία ακόμη φορά, μέσα από στοχευμένες ενέργειες να συνεχίσουμε τις προσπάθειες επίτευξης των στρατηγικών στόχων του Δήμου Κοζάνης, στο πεδίο προστασίας και προβολής της άυλης κληρονομιάς των τοπικών κοινοτήτων του, οι οποίοι απαντούν στο κοινό όραμα των πολιτών.
Κλείνοντας, οφείλουμε τέλος να υπογραμμίσουμε ότι, η εξέλιξη αυτή αποτελεί προοίμιο πολλών ακόμη ανάλογων δράσεων, αφιερωμένων στο λαϊκό πολιτισμό των κοινοτήτων του Δήμου μας, οι οποίες προβλέπεται να υλοποιηθούν το προσεχές διάστημα σε συνεργασία με το Κέντρο Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας (ΚΕΕΛ) της Ακαδημίας Αθηνών και της κυρίας Ζωής Ν. Μάργαρη. Ενδεικτικά σημειώνεται ότι έχουν ήδη δρομολογηθεί οι ενέργειες για την εγγραφή όψεων του ετήσιου εθιμολογικού κύκλου, του κτηνοτροφικού και αγροτικού βίου, όπως για παράδειγμα η κροκοκαλλιέργεια.
