Οι πλημμύρες στην Καστοριά δεν είναι ούτε πρωτοφανείς ούτε απρόβλεπτες. Πολύ περισσότερο, δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως έκτακτα και μεμονωμένα περιστατικά.
Μέσα σε μόλις τρία χρόνια, η Καστοριά έχει πληγεί επανειλημμένα από πλημμυρικά φαινόμενα.
Το 2023, οι Δήμοι Καστοριάς και Άργους Ορεστικού κηρύχθηκαν σε κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης λόγω πλημμυρών. Τον Νοέμβριο του 2025, νέες πλημμύρες και κατολισθήσεις έπληξαν την Π.Ε. Καστοριάς, με αποτέλεσμα και οι τρεις Δήμοι της να τεθούν σε κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης. Στην Πεντάβρυσο υποχώρησαν αναχώματα. Τον Ιανουάριο του 2026 νέα πλημμυρικά φαινόμενα έπληξαν, μεταξύ άλλων, τους Μανιάκους. Και τον Αύγουστο του 2026 οι Μανιάκοι βρίσκονται ξανά αντιμέτωποι με το ίδιο πρόβλημα.
Οι πλημμύρες επαναλαμβάνονται. Οι ανακοινώσεις επίσης. Αυτό που δεν προχωρά με την ίδια ταχύτητα είναι η ολοκληρωμένη αντιπλημμυρική θωράκιση της Καστοριάς.
Τον Ιανουάριο του 2026 η Περιφερειακή Αρχή παρουσίαζε έργα με «εξασφαλισμένη χρηματοδότηση» περίπου 37 εκατ. ευρώ. Τον Ιούνιο ακολούθησε νέα ανακοίνωση για έργα περίπου 43 εκατ. ευρώ.
Το ζήτημα όμως δεν είναι πόσα εκατομμύρια αθροίζουν κάθε φορά τα Δελτία Τύπου. Είναι πόσα από αυτά τα εκατομμύρια έχουν μετατραπεί σε ολοκληρωμένα έργα που προστατεύουν σήμερα τους πολίτες και τις περιουσίες τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο καθαρισμός των ρεμάτων της Π.Ε. Καστοριάς, προϋπολογισμού 265.000 ευρώ. Η πίστωση είχε εγκριθεί ήδη από το 2024. Γιατί χρειάστηκε να φτάσουμε στον Ιούνιο του 2026 για να υπογραφεί η σύμβαση;
Αντίστοιχα, η μελέτη οριοθέτησης–χωροθέτησης του Αλιάκμονα, στο τμήμα Κορομηλιά–Άργος Ορεστικό, που ανακοινώνεται σήμερα με χρηματοδότηση 760.000 ευρώ, έχει ιστορία από το 2021. Η τότε πρόταση των 750.000 ευρώ απορρίφθηκε το 2023 ως μη συμβατή με τον τότε σχεδιασμό διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας. Πέντε χρόνια μετά βρισκόμαστε ξανά στο στάδιο της χρηματοδότησης της μελέτης. Πότε θα ολοκληρωθεί και, κυρίως, πότε θα γίνει το έργο;
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι είναι η περίπτωση της Πενταβρύσου. Στην περιοχή είχαν ήδη πραγματοποιηθεί σημαντικές αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις. Μόνο το έργο, Πεντάβρυσος–Γέφυρα Μεσοποταμίας είχε συμβατικό ποσό 1,326 εκατ. ευρώ, ενώ το 2016 εγκρίθηκε και πρόσθετη δαπάνη για την ολοκλήρωσή του. Το 2024 πραγματοποιήθηκαν εκ νέου εργασίες διευθέτησης της κοίτης. Κι όμως, τον Νοέμβριο του 2025 είχαμε ξανά πλημμύρες και υποχώρηση αναχωμάτων. Σήμερα χρηματοδοτείται νέα παρέμβαση 550.000 ευρώ, η οποία εντάχθηκε μόλις τον Αύγουστο του 2026.
Τα ερωτήματα είναι αυτονόητα: Γιατί ενώ το πρόβλημα ήταν γνωστό, η πρόσκληση για το έργο εκδόθηκε μόλις τον Ιούλιο του 2026; Γιατί δεν επιταχύνθηκαν κατά προτεραιότητα οι διαδικασίες;
Και κυρίως: τα έργα αυτά αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου, επικαιροποιημένου αντιπλημμυρικού σχεδιασμού ή συνεχίζουμε με αποσπασματικές παρεμβάσεις μετά από κάθε νέα καταστροφή;
Το ίδιο ερώτημα τίθεται για τον Λαδοπόταμο και τον Αλιάκμονα, όπου η νέα παρέμβαση των 500.000 ευρώ προχώρησε προς χρηματοδότηση μόλις τον Ιούλιο.
Όμως κάθε ελλιπής σχεδιασμός και κάθε έργο που καθυστερεί, αφήνει τους πολίτες εκτεθειμένους σε νέες καταστροφικές πλημμύρες. Και κάθε πλημμύρα αφήνει πίσω της, τον ίδιο φαύλο κύκλο για τους αγρότες: κατεστραμμένες καλλιέργειες, αυτοψίες, καταγραφές και αναμονή για αποζημιώσεις.
Ως Περιφερειακό Συμβούλιο έχουμε επανειλημμένα ζητήσει την αλλαγή του Κανονισμού του ΕΛΓΑ και προσαρμογή του στις νέες κλιματικές συνθήκες, αναγνωρίζοντας ότι το υφιστάμενο ασφαλιστικό πλαίσιο δεν καλύπτει όλες τις ζημιές.
Δεν μπορεί η απάντηση στην κλιματική κρίση να είναι κάθε φορά: πλημμύρα → καταγραφή → αίτημα αποζημίωσης → αναμονή → απώλεια εισοδημάτων και ξανά από την αρχή.
Οι αποζημιώσεις είναι αναγκαίες. Δεν μπορούν όμως να υποκαταστήσουν ούτε ένα σύγχρονο ασφαλιστικό πλαίσιο ούτε, πολύ περισσότερο, τα έργα που θα προλαμβάνουν ή θα περιορίζουν τη ζημιά.
Γι’ αυτό το ερώτημα προς την Περιφερειακή Αρχή, καθώς έχει ήδη εισέλθει στο δεύτερο μισό της θητείας της, είναι συγκεκριμένο:
Ποιο είναι το ολοκληρωμένο σχέδιο αντιπλημμυρικής προστασίας των Μανιάκων, της Πενταβρύσου και συνολικά της Π.Ε. Καστοριάς; Ποια έργα προβλέπει, με ποια σειρά προτεραιότητας, με ποια χρηματοδότηση και με ποιο δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα;
Ο καθαρισμός των ρεμάτων είναι αναγκαίος. Δεν αποτελεί όμως από μόνος του ολοκληρωμένη αντιπλημμυρική θωράκιση.
Η αντιπλημμυρική προστασία δεν μετριέται αθροίζοντας εκατομμύρια σε διαδοχικά Δελτία Τύπου. Μετριέται από το αν τα έργα προλαβαίνουν την επόμενη πλημμύρα.
Οι πολίτες της Καστοριάς δεν χρειάζονται άλλο ένα «θα». Χρειάζονται ασφάλεια. Χρειάζονται έργα. Χρειάζονται αποτέλεσμα.
Γεωργία Ζεμπιλιάδου Βασιλική (Βάσω) Μαλέα
Περιφερειακή Σύμβουλος Περιφερειακή Σύμβουλος
