Άγνοια ή Στρατηγική Συγκάλυψη από τον Περιφερειάρχη;
Συζητήθηκε(;) σε πρόσφατη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβούλιου η Αναθεώρηση του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης.
Ο Περιφερειάρχης έχοντας την αντίληψη ότι Αναθεώρηση είναι μια απλή διαδικασία πρότασης έργων …. Αρκέστηκε σε μερικές προτάσεις.
Όμως – όπως τονίσαμε και κατά τη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου – στα Ευρωπαϊκά Προγράμματα η Αναθεώρηση γίνεται για να εξετάζεται αν τηρούνται οι στόχοι, ο προϋπολογισμός και το χρονοδιάγραμμα των Προγραμμάτων.
Συγκεκριμένα οι λόγοι που επιβάλλουν την Αναθεώρηση ενός Προγράμματος μεταξύ άλλων είναι :
1. Η μη τήρηση όσων προβλέπονται στο εγκεκριμένο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Πρόγραμμα.
2. Η μη υλοποίηση του Προγράμματος σύμφωνα με τους στόχους.
3. Οι αλλαγές στη στρατηγική (π.χ. νέα πολιτικά ή οικονομικά δεδομένα).
4. Η ανάγκη προσαρμογής σε περιφερειακές ανάγκες.
5. Η χαμηλή απορρόφηση κονδυλίων.
6. Η αναγκαιότητα βελτίωσης των όρων και των διαδικασιών υλοποίησης.
7. Η ανάγκη μεταφοράς πόρων μεταξύ αξόνων προτεραιότητας κλπ.
Η πρόταση μας για την Αναθεώρηση προκύπτει από την μη τήρηση βασικών στόχων του Κανονισμού και του εγκεκριμένου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Προγράμματος του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης.
Συγκεκριμένα διαπιστώσαμε ότι :
• Η Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης δεν εφαρμόσθηκε.
• Η συνέργεια των τριών Πυλώνων ύψους 7,5 δις δεν εφαρμόσθηκε.
• Οι στόχοι του Κανονισμού δεν τηρούνται ως προς το «…να μετριάσει τις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής μετάβασης, παρέχοντας στήριξη σε εκείνα τα εδάφη και εργαζομένους που πλήττονται…»
• Η υλοποίηση είναι εξαιρετικά αργή. Μέχρι σήμερα από τα 7,5 δις€ η περιοχή είδε σε πραγματικό χρήμα μόνο18.247€ από τον 1οΠυλώνα που έχει 1δις€ για τη Δυτική Μακεδονία.
• Δεν δόθηκε μέχρι σήμερα ούτε 1€ πληρωμής από το 1,9δις€ του 2ου Πυλώνα για ιδιωτικές επενδύσεις.
• Δεν δόθηκε μέχρι σήμερα ούτε 1€ πληρωμής από το 1δις€ του 3ου Πυλώνα για μεγάλες δημόσιες επενδύσεις.
• Δεν εγκρίθηκε καμία μεγάλη επένδυση από τις 16 εμβληματικές επενδύσεις.
• Δεν δημιουργήθηκε καμία θέση εργασίας.
• Δεν δόθηκε ούτε 1ευρώ για την αποκατάσταση των Ορυχείων.
Για όλους τους παραπάνω τους λόγους υποστηρίξαμε ότι το Πρόγραμμα πρέπει να Αναθεωρηθεί και τεκμηριώσαμε τόσο την παράκαμψη του Κανονισμού του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, όσο και του Εγκεκριμένου από την Επιτροπή Προγράμματος Δίκαιης Μετάβασης.
Οι προτάσεις μας:
Νομοθέτηση για την Εφαρμογή της ΡΗΤΡΑΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ καθώς προβλέπεται στο εγκεκριμένο από την Επιτροπή Πρόγραμμα.
Αξιοποίηση των κονδυλίων και των τριών Πυλώνων, του συνόλου δηλαδή των 7,5δις€ όπως προβλέπεται στον Κανονισμό και στο Πρόγραμμα και η κατάθεση Ενιαίου Επιχειρησιακού Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης όπως προβλέπεται στο Πρόγραμμα.
Να μην ισχύσει η απόφαση του Διοικητή για το μοίρασμα και του Πυλώνα 3, με 63% στη Δυτική Μακεδονία και το υπόλοιπο στα νησιά.
Να καλυφθεί το 10% που αποτελεί την Εθνική συμμετοχή για την εκταμίευση του του 3ου Πυλώνα (1δις€), από το Πράσινο Ταμείο.
Να πηγαίνει κάθε πρόσθετο ποσό του Πράσινου Ταμείου, συμπληρωματικά και αποκλειστικά στο δανεισμό από την ΕΤΕπ (72%) του Πυλώνα 3 , στο πλαίσιο της δημοσιονομικής διευκόλυνσης της Χώρας.
Να αξιοποιηθεί ο 2ος Πυλώνας για τις Μεγάλες Επενδύσεις και να δοθούν ΤΑ ΚΙΝΗΤΡΑ στο ΜΕΓΙΣΤΟ ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ.
Να σταματήσει η κατασπατάληση κονδυλίων για δήθεν Προγράμματα κατάρτισης που καταλήγουν με Φωτογραφικούς Διαγωνισμούς σε εταιρείες των Αθηνών.
Να αποκεντρωθεί το σύστημα Διαχείρισης του Ταμείου.
Οι παραπάνω προτάσεις μας, θεωρήθηκαν εκτός θέματος τόσο από τον Περιφερειάρχη όσο και από τον Πρόεδρο του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Αναρωτιόμαστε καλόπιστα:
Μήπως δεν γνωρίζουν τι σημαίνει Αναθεώρηση ενός Ευρωπαϊκού Προγράμματος ή μήπως δεν έχουν διαβάσει τον Κανονισμό και το εγκεκριμένο από την Ε.Ε Πρόγραμμα;
Και καλά ο Πρόεδρος ήταν απασχολημένος να μετρά τα δευτερόλεπτα της εισήγησης μας και να μας διακόπτει ανά δευτερόλεπτο. Ο Περιφερειάρχης όμως όλως τυχαίως κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα;
Αυτή η Σύμπνοια Περιφερειάρχη και Προέδρου του Περιφερειακού Συμβουλίου, να θεωρήσουν τις προτάσεις μας εκτός θέματος, μας βάζει σε έντονες σκέψεις.
Η Περιφέρεια μας κινδυνεύει να χάσει ένα πακέτο σωτηρίας 7,5 δις€.
Το πακέτο αυτό υπάρχει ο κίνδυνος να πάει σε περιοχές εκτός των περιοχών που πλήττονται από την Απολιγνιτοποίηση ή να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη άλλων επενδύσεων εκτός συμφερόντων της Δυτικής Μακεδονίας,.
Απόδειξη γι αυτό, είναι οι πρόσφατες προκηρύξεις των 140εκ€ για τους μεγαλοκαρχαρίες των ΑΠΕ, οι οποίες κατευθύνονται αποκλειστικά σε επιχορήγηση έργων ΑΠΕ και μάλιστα τα 80εκ€ αφορούν αποκλειστικά την ενίσχυση των λίγων μεγαλοομίλων ΑΠΕ και αποκλείουν κάθε άλλη επένδυση στην Περιφέρεια μας.
Η συζήτηση για την Αναθεώρηση του άφαντου Προγράμματος των 7,5 δις€, γίνεται την ίδια ώρα που τα κυβερνητικά στελέχη που μας επισκέπτονται, πανηγυρίζουν, πότε γιατί η ανεργία μειώθηκε κατά 54%(!) και πότε γιατί ενισχύονται οι επιχειρήσεις Γούνας με …707χιλ €;
Στη Συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου θα έπρεπε να μετέχουν όλοι οι φορείς. Δυστυχώς η συζήτηση έγινε σε μια άδεια αίθουσα, χωρίς εισήγηση του Περιφερειάρχη και με ένα πρόχειρο σημείωμα του Διοικητή που στην ουσία κατέληγε ότι «όλα βαίνουν καλώς».
Η αποτυχία αυτής της αναθεώρησης μπορεί να οδηγήσει στη μεγαλύτερη χαμένη ευκαιρία για την περιοχή, και γι’ αυτό απαιτείται άμεση δράση από όλους τους αρμόδιους φορείς, με το συμφέρον του τόπου και της τοπικής κοινωνίας πάνω από κάθε τι, πέρα και πάνω από κομματικές εξαρτήσεις.
Γεωργία Ζεμπιλιάδου
Περιφερειακή Σύμβουλος
Επικεφαλής του Συνδυασμού «ΕΛΠΙΔΑ»
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Δίνονται τα στοιχεία για τις ως άνω αναφορές.
Ο Κανονισμός του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης (1ος Πυλώνας ΤΔΜ)* που διέπει και το Πρόγραμμα Δίκαιης Μετάβασης, κάνει σαφή αναφορά για τη συνέργεια και των τριών Πυλώνων και βάζει σαφώς τον στόχο για τη στήριξη των περιοχών Μετάβασης
στον στόχο « παρ 5 …. Στόχοι του ΤΔΜ είναι να μετριάσει τις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής μετάβασης, παρέχοντας στήριξη σε εκείνα τα εδάφη και εργαζομένους που πλήττονται περισσότερο, καθώς και να προωθήσει μια ισορροπημένη κοινωνικοοικονομική μετάβαση. Σύμφωνα με τον μοναδικό ειδικό στόχο του ΤΔΜ, οι δράσεις που υποστηρίζει θα πρέπει να συμβάλλουν αμέσως στην άμβλυνση των επιπτώσεων της μετάβασης με τον μετριασμό του αρνητικού αντίκτυπου στην απασχόληση και με τη χρηματοδότηση της διαφοροποίησης και του εκσυγχρονισμού της τοπικής οικονομίας..»
στη συνέργεια των Πυλώνων «… ια) συνέργειες και συμπληρωματικότητα με προγραμματισμένη στήριξη από τους υπόλοιπους πυλώνες του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης…»
Ο στόχος του Κανονισμού δεν επιτυγχάνεται. Η Συνέργεια των Πυλώνων δεν σχεδιάστηκε και δεν εφαρμόσθηκε. Η μικρή αξιοποίηση του 3ου Πυλώνα με μικρές ξεκομμένες εντάξεις σε ελάχιστο τμήμα δεν αποτελεί σχεδιασμό συνέργειας. Απαιτείται Αναθεώρηση της εφαρμογής του Προγράμματος
Τα παραπάνω αποτυπώνονται και στο Πρόγραμμα Δίκαιης Μετάβασης που ήταν θέμα της συζήτησης για την Αναθεώρηση
Εγκεκριμένο από την ΕΕ Πρόγραμμα Δίκαιης Μετάβασης (ΠΔΑΜ 1ος Πυλώνας) προβλέπει
Η προβλεπόμενη από το Πρόγραμμα Ρήτρα Μετάβασης δεν εφαρμόσθηκε «σελ 14….εφαρμογή «ρήτρας δίκαιης μετάβασης» σε προσκλήσεις Προγραμμάτων πέραν του ΠΔΑΜ…» και λίγο παραπάνω «…Αναφορικά με τις παρεμβάσεις του ΠΔΑΜ που αφορούν στην ΕΣΕΕ, θα υπάρξει απόλυτη συνεργασία της δομής Διακυβέρνησης ΠΔΑΜ με το νέο Σύστημα Διακυβέρνησης της ΣΕΕ σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, ιδίως με τη Μονάδα ΕΣΕΕ…» και «σελ 21… είτε με εφαρμογή «ρήτρας δίκαιης μετάβασης» σε προσκλήσεις Προγραμμάτων εκτός του ΠΔΑΜ….»
Συνέργεια του Προγράμματος Δίκαιης Μετάβασης με τους υπόλοιπους Πυλώνες (2ο και 3ο για ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις αντίστοιχα) «σελ 14 … Το ΠΔΑΜ εμφανίζει συνέργειες και συμπληρωματικότητα με τους υπόλοιπους πυλώνες του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης (Ειδικό Καθεστώς InvestEU για τη ΔΑΜ με σκοπό την μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων, Δανειακή Διευκόλυνση του δημόσιου τομέα με στήριξη από την ΕΤΕπ για την υλοποίηση των αναγκαίων δημόσιων επενδύσεων, κυρίως στον τομέα των υποδομών), τα άλλα Προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027, το Ταμείο Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας, το ΕΓΤΑΑ και το ΕΤΘΑΥ, που σχεδιάζονται από τους αρμόδιους φορείς και αφορούν ή καλύπτουν γεωγραφικά τις ίδιες περιοχές….»
Τίποτε από αυτά δεν εφαρμόσθηκε. Ομοίως δεν εφαρμόσθηκε και η συνέργεια με το Ταμείο Ανάκαμψης Γεωργικό Ταμείο και το Ταμείο Ανάκαμψης και το Ταμείο Αλιείας. Ως εκ τούτου αποτελούν θέμα της Αναθεώρησης
3ο Η προβλεπόμενη από το Πρόγραμμα Ετήσια Αναθεώρηση σε σχέση με τα άλλα Ταμεία δεν εφαρμόσθηκε «….σελ 14 Για τις παρεμβάσεις του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας, η Γενική Δ/νση Στρατηγικής & Σχεδιασμού στο ΥΠΑΝΕπ θα εκπονεί σε ετήσια βάση ή/και νωρίτερα εφόσον κρίνεται απαραίτητο, Έκθεση εντοπισμού των συμπληρωματικοτήτων μεταξύ του ΤΑΑ & του παρόντος Προγράμματος και θα παρουσιάζεται στις συνεδριάσεις της ετήσιας αναθεώρησης και στις επιτροπές παρακολούθησης…»
Ως εκ τούτου αποτελούν θέμα της Αναθεώρησης
3ο η προβλεπόμενη από το εγκεκριμένο πρόγραμμα εφαρμογή του οδικού χάρτη της Παγκόσμιας Τράπεζας για τη ΔΜ δεν εφαρμόσθηκε (….σελ 8 Η Ελλάδα ακολουθεί τα επιμέρους στάδια, πυλώνες και υποστηρικτικές δράσεις που προτάθηκαν στον οδικό χάρτη της Παγκόσμιας Τράπεζας …)
Ως εκ τούτου αποτελούν θέμα της Αναθεώρησης
*P9_TA(2021)0219 Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης ***IΝομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Μαΐου 2021 σχετικά με
την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης (COM(2020)0022 – C9-0007/2020 –
2020/0006(COD))
