Η εναρκτήρια συνάντηση του Προγράμματος Τεχνικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πραγματοποιήθηκε στην Κοζάνη την Τρίτη 19 Φεβρουαρίου 2019. Η Δυτική Μακεδονία συμμετέχει ως πιλοτική περιφέρεια στην Πλατφόρμα Λιγνιτικών Περιφερειών υπό μετάβαση, μια πρωτοβουλία της η οποία θα διευκολύνει την ανάπτυξη και υλοποίηση έργων και τη χάραξη μακροπρόθεσμων στρατηγικών στις Περιφέρειες υπό μετάβαση.
Η πρωτοβουλία έχει σχεδιαστεί ώστε να επιταχύνει τη μετάβαση σε μοντέλα καθαρής ενέργειας, δίνοντας έμφαση στην κοινωνική δικαιοσύνη, τις διαρθρωτικές αλλαγές, στη δημιουργία νέων δεξιοτήτων και τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.
Η Δυτική Μακεδονία, ως πιλοτική Περιφέρεια, αιτήθηκε επίσημα τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο του Προγράμματος Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ακολουθώντας τα κριτήρια, τις αρχές και τους εσωτερικούς κανονισμούς λειτουργίας της, αποφάσισε την παροχή τεχνικής βοήθειας, η οποία θα βοηθήσει την Περιφέρεια στην πορεία της μετάβασης προς νέα οικονομικά μοντέλα, καθορίζοντας έναν λεπτομερή Οδικό Χάρτη Προσαρμογής του Λιγνιτικού Τομέα και Δίκαιης Μετάβασης.
Στη συνάντηση, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας, οι Δήμαρχοι του Δικτύου Ενεργειακών Δήμων, εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG Regio, DG Energy, DG Employment), η Παγκόσμια Τράπεζα και τα μέλη της Ομάδας Εργασίας της Περιφέρειας της Πλατφόρμας Λιγνιτικών Περιφερειών υπό μετάβαση (Coal Platform), συζήτησαν το γενικό πλαίσιο, τους κύριους άξονες και τα επόμενα βήματα της προσπάθειας η οποία μακροπρόθεσμα θα οδηγήσει σε μια ομαλή και βιώσιμη μετάβαση. Κρίσιμα σημεία, στην παρούσα στιγμή, είναι το σχετικό πλαίσιο διακυβέρνησης και η επικαιροποίηση των υπαρχουσών μελετών, του στρατηγικού σχεδιασμού και των δυνατοτήτων των εμπλεκόμενων φορέων. Επιπλέον, συζητήθηκε η μεθοδολογία για τη μεγιστοποίηση της συμμετοχής των τοπικών φορέων και κοινοτήτων, έτσι ώστε οι αποφάσεις οι οποίες θα ληφθούν, να συμπεριλαμβάνουν τις θέσεις και τα ζητούμενα από πλευράς του εργατικού δυναμικού και των τοπικών κοινοτήτων που επηρεάζονται άμεσα από τη μετάβαση, όπως επίσης και αυτές των τοπικών επιχειρήσεων, της βιομηχανίας και των τοπικών φορέων διακυβέρνησης. Μια αποτελεσματική μετάβαση απαιτεί μια σειρά δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων, οι οποίες θα υποστηριχθούν από σχετικούς μηχανισμούς χρηματοδότησης με ειδική στόχευση σε έργα υψηλής προτεραιότητας, για τη δημιουργία ενός βιώσιμου επενδυτικού περιβάλλοντος σε τομείς οι οποίο θα προσδώσουν προστιθέμενη αξία στην Περιφέρεια. Συνολικά, η συνάντηση βοήθησε έμπρακτα στην έναρξη ενός πολύ-επίπεδου διαλόγου μεταξύ του συνόλου των εμπλεκόμενων φορέων σε σχέση με τον συνολικό πολιτικό σχεδιασμό, τη χρηματοδότηση, τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, την οικονομική διάρθρωση, την απόκτηση νέων δεξιοτήτων, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την καινοτομία και τις προηγμένες τεχνολογίες εκμετάλλευσης άνθρακα.
Ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Θ. Καρυπίδης τόνισε χαρακτηριστικά: «το ζητούμενο είναι να υπάρξει ένας οδικός χάρτης ο οποίος θα δημιουργηθεί με ευθύνη όλων μας, ώστε να μεταδοθεί σε όλες τις ενεργειακές και λιγνιτικές περιφέρειες της Ευρώπης. Τόσο τα πλεονεκτήματα, όσο και τα προβλήματα, ενώνουν και ενδυναμώνουν τις συνεργασίες. Οι σωστές και ορθές πολιτικές, οι πολιτικές του δικαίου και της αλληλεγγύης περιορίζουν τον ευρωσκεπτικισμό και σίγουρα η επίτευξη αυτών των πολιτικών θα αποτελέσει νίκη και της Δημοκρατίας αλλά και του ευρωπαϊκού ιδεώδους. Με τη συνδρομή της Παγκόσμιας Τράπεζας ο οδικός αυτός χάρτης θα είναι χάρτης αξίας, αλληλεγγύης και προοπτικής της περιφέρειάς μας, αλλά και όλων των λιγνιτικών περιφερειών και της Ευρώπης».
Το έργο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Προγράμματος Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων και υλοποιείται από την Παγκόσμια Τράπεζα, σε συνεργασία με την Υπηρεσία Διαρθρωτικής Μεταρρύθμισης (SRSS) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
