Το ελληνικό κράτος προωθεί ένα νέο, φιλόδοξο πρόγραμμα χρηματοδότησης με στόχο την ανανέωση του εθνικού στόλου οχημάτων και την ενίσχυση της μετάβασης στις «πράσινες» μετακινήσεις. Μέσα από το Κλιματικό και Κοινωνικό Σχέδιο, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, χιλιάδες πολίτες αναμένεται να αποκτήσουν πρόσβαση σε ηλεκτρικό όχημα με κρατική στήριξη.
Η πρωτοβουλία συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της ηλεκτροκίνησης, καθώς συνδυάζει περιβαλλοντική προστασία και κοινωνική πολιτική. Το πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε ευάλωτα νοικοκυριά, αλλά και σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επιθυμούν να αντικαταστήσουν παλαιά, ρυπογόνα οχήματα με νέας τεχνολογίας μέσα μηδενικών εκπομπών.
Ο βασικός πυρήνας του προγράμματος αφορά το κοινωνικό leasing, μέσω του οποίου 12.500 νοικοκυριά που χαρακτηρίζονται ως μεταφορικά ευάλωτα θα μπορούν να μισθώσουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο με μηνιαίο κόστος που δεν θα ξεπερνά τα 150 ευρώ.
Το πρόγραμμα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σύνολο 25 δράσεων, συνολικού προϋπολογισμού 5,3 δισ. ευρώ. Οι παρεμβάσεις αφορούν:
- ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων,
- στέγαση,
- πράσινες μεταφορές.
Κεντρικός στόχος είναι η στήριξη ευάλωτων πολιτών, νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων, ώστε η ενεργειακή και μεταφορική μετάβαση να γίνει με κοινωνικά δίκαιο τρόπο.
Πόση είναι η επιδότηση
Η μέση ενίσχυση ανά δικαιούχο φτάνει τα 13.000 ευρώ για μίσθωση διάρκειας τεσσάρων ετών. Επιπλέον προβλέπονται:
- 2.000 ευρώ επιπλέον για άτομα με αναπηρία,
- 500 ευρώ για αγορά οικιακού φορτιστή.
Οι δικαιούχοι θα μπορούν να επιλέγουν όχημα από λίστα επιλέξιμων ηλεκτρικών αυτοκινήτων, η οποία θα περιλαμβάνει κυρίως οικονομικά μοντέλα της αγοράς.
Παράδειγμα κόστους
Σε περίπτωση επιλογής οχήματος με συνολικό κόστος μίσθωσης 20.000 ευρώ για τέσσερα χρόνια:
- 13.000 ευρώ θα καλύπτονται από την επιδότηση,
- 500 ευρώ θα δίνονται για φορτιστή,
- το τελικό ποσό για τον δικαιούχο θα διαμορφώνεται στα 7.000 ευρώ.
Έτσι, η μηνιαία επιβάρυνση περιορίζεται περίπου στα 145 ευρώ, ποσό που θεωρείται πιο διαχειρίσιμο για ένα νοικοκυριό με μεσαίο ή χαμηλότερο εισόδημα.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι
Το πρόγραμμα εστιάζει σε πολίτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις καθημερινές μετακινήσεις τους, τους λεγόμενους «μεταφορικά ευάλωτους». Στις βασικές κατηγορίες δικαιούχων περιλαμβάνονται:
- πολύτεκνες και μονογονεϊκές οικογένειες,
- κάτοικοι νησιωτικών και ορεινών περιοχών με περιορισμένη πρόσβαση σε ΜΜΜ,
- άτομα με κινητικά προβλήματα,
- ηλικιωμένοι,
- φοιτητές με χαμηλό οικογενειακό εισόδημα,
- μικροεπιχειρηματίες και αυτοαπασχολούμενοι που χρειάζονται όχημα για την εργασία τους.
Τα εισοδηματικά κριτήρια
Τα εισοδηματικά όρια διαφοροποιούνται ανάλογα με τη σύνθεση κάθε νοικοκυριού και τις κοινωνικές ή γεωγραφικές ιδιαιτερότητες. Ενδεικτικά, στο πλαίσιο του μέτρου έχουν αναφερθεί όρια όπως:
- 10.500 ευρώ για μονομελές νοικοκυριό χωρίς παιδιά και χωρίς αναπηρία,
- 13.650 ευρώ για μονογονεϊκή οικογένεια με ένα παιδί,
- 16.650 ευρώ για μονογονεϊκή οικογένεια με ένα παιδί και μέλος με αναπηρία,
- 20.800 ευρώ για έγγαμο ζευγάρι χωρίς παιδιά,
- 27.100 ευρώ για έγγαμο ζευγάρι με δύο παιδιά,
- 30.100 ευρώ για έγγαμο ζευγάρι με δύο παιδιά και μέλος με αναπηρία,
- 36.400 ευρώ για οικογένεια με περισσότερα από τρία παιδιά και μέλος με αναπηρία.
Σε γενικές γραμμές, τα κριτήρια προβλέπεται να προσαρμόζονται προς τα πάνω όσο αυξάνονται τα μέλη του νοικοκυριού ή όταν πρόκειται για περιοχές με αυξημένες ανάγκες μετακίνησης.
Πρακτικά σενάρια αξιοποίησης
Το πρόγραμμα δίνει λύσεις σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες και επαγγελματικές ανάγκες. Για παράδειγμα:
- μια τρίτεκνη οικογένεια σε νησιωτική περιοχή μπορεί να αποκτήσει ηλεκτρικό όχημα κατάλληλο για τις καθημερινές της ανάγκες,
- ένας αυτοαπασχολούμενος μπορεί να αντικαταστήσει παλιό επαγγελματικό όχημα με ηλεκτρικό van,
- ένας ηλικιωμένος σε ορεινή περιοχή μπορεί να αποσύρει παλαιό αυτοκίνητο και να στραφεί σε μικρότερο ηλεκτρικό μοντέλο,
- μια φοιτήτρια μπορεί να ενταχθεί σε σχήμα ενίσχυσης για πιο οικονομικό μέσο ηλεκτροκίνησης, εφόσον πληροί τα σχετικά κριτήρια.
Τι στόχο έχει το πρόγραμμα
Η παρέμβαση αποσκοπεί στη διεύρυνση της πρόσβασης σε οχήματα μηδενικών ρύπων, στη μείωση του κόστους μετακίνησης και στην ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, συμβάλλει στον περιορισμό των εκπομπών ρύπων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τόσο στα αστικά κέντρα όσο και στην περιφέρεια.
Συνολικά, πρόκειται για μια ολιστική πρωτοβουλία που επιχειρεί να συνδυάσει την περιβαλλοντική ευθύνη με την κοινωνική δικαιοσύνη, δίνοντας τη δυνατότητα σε περισσότερα νοικοκυριά και επαγγελματίες να συμμετάσχουν στην πράσινη μετάβαση.
