Εράτυρα: Διάλεξη ‘Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι απλή’ του Ι. Πήτα, καθηγητή Πληροφορικής ΑΠΘ στις 7/8/2025

Πολλοί συμπολίτες, σχεδόν ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου, βλέπουν με δέος την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ). Θεωρούν ότι η κατανόησή και αξιοποίησή της είναι πέρα από τις δυνατότητές τους.

Είναι αλήθεια ότι κυκλοφορούν ευρέως στρεβλές απόψεις για την Τεχνητή Νοημοσύνη, που επιτείνουν αυτήν την τεχνοφοβία.

Λάθος 1: Τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (π.χ., ChatGPT) είναι εργαλείο ΤΝ, αλλά δεν είναι όλη η ΤΝ. Είναι λάθος προσέγγιση να προσπαθούμε να καταλάβουμε την ΤΝ μόνον ‘παίζοντας’ με ή χρησιμοποιώντας τέτοια εργαλεία.

Λάθος 2: Τέτοια προχωρημένα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης είναι τόσο πολύπλοκα που είναι αδύνατο να καταλάβουμε πως δουλεύουν. Η θέση αυτή είναι εν πολλοίς σωστή: ούτε καν οι δημιουργοί τους καταλαβαίνουν πως ακριβώς δουλεύουν ή δεν δουλεύουν. Όμως στηρίζονται σε σχετικά απλές αρχές. Προσπαθούν να μιμηθούν τη ανθρώπινη νοημοσύνη, που την καταλαβαίνουμε όλοι, έστω και διασθητικά.

Μπορεί ο απλός πολίτης να καταλάβει ικανοποιητικά την Τεχνητή Νοημοσύνη; Όπως επιχειρηματολογώ στο βιβλίο μου ‘AI Science and Society’, πιστεύω πως ναι. Η διδακτική μου εμπειρία το συνεπικουρεί:

Θέση 1: Οι βασικές αρχές της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι διαισθητικά απλές. Όλοι μπορούν να μετρήσουν πράγματα (π.χ., με μια ζυγαριά ή ένα μέτρο), και να τα ομαδοποιήσουν.

Μπορούν να πάρουν αποφάσεις (π.χ., αυτή η φωτογραφία είναι ενός τριαντάφυλλου), αν εκπαιδευτούν σωστά. Έχουν μάθει ότι πρέπει να στρίψουν το τιμόνι αριστερά για να προσπεράσουν το προπορευόμενο αυτοκίνητο.

Θέση 2: Οι βασικές αρχές της Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να διδαχθούν σε επάλληλους κύκλους ήδη από το Δημοτικό. Η διδασκαλία μπορεί να συνεχιστεί στο Γυμνάσιο/Λύκειο και, τέλος, στο Πανεπιστήμιο, χρησιμοποιώντας όλο και πιο πολύπλοκα μαθηματικά εργαλεία (π.χ., διανύσματα και συναρτήσεις), ώστε να έχουμε μορφωμένους πολίτες ή/και επιστήμονες που κατανοούν κριτικά την ΤΝ.

Θέση 3: Ξεκινώντας από τα απλά, μπορούμε να πάμε στην κατανόηση των πολύπλοκων μεθόδων ΤΝ, π.χ. των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων. Το ανάποδο (που είναι η κυρίαρχη προσέγγιση σήμερα), είναι ατελέσφορο και οδηγεί, στην καλύτερη περίπτωση σε καλούς βραχύβιους χρήστες εργαλείων ΤΝ.

Η διάλεξη ‘Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι απλή’ του Ι. Πήτα, καθηγητή Πληροφορικής ΑΠΘ θα γίνει στις 7/8/2025, 12.00-13.00 μμ στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της Εράτυρας Κοζάνης, στα πλαίσια του 6ου Θερινού Σχολείου Τεχνητής Νοημοσύνης και Ρομποτικής που οργανώνεται κάθε καλοκαίρι στην Εράτυρα. Στόχος είναι άτομα με γνώσεις βασικής/μέσης εκπαίδευσης να κατανοήσουν τις βασικές αρχές της Τεχνητής Νοημοσύνης μέσα σε 1 ώρα. Οι μάλλον απλές έννοιες της ΤΝ δεν χρειάζονται υποχρεωτικά γνώσεις Μαθηματικών για την κατανόησή τους. Η διάλεξη είναι πειραματική για επιβεβαίωση (ή απόρριψη) των παραπάνω θέσεων.

Θα είναι η τελευταία διάλεξη του κου Πήτα σαν εν ενεργεία καθηγητή του ΑΠΘ, και θα δοθεί στο μέρος από το οποίο ξεκίνησε πριν πολλά χρόνια.