Η περιοχή δεν χρειάζεται υποσχέσεις για το μέλλον. Χρειάζεται εγγυήσεις για την εργασία, την ανάπτυξη, το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
Με πρωτοβουλία της παράταξής μας «ΕΛΠΙΔΑ», πραγματοποιήθηκε η συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο της 29ης και 30ής Οκτωβρίου για τη δημιουργία Data Center της ΔΕΗ και της Amazon Web Services στον χώρο του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου και την απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την καθαίρεση του.
Η συζήτηση προκλήθηκε μετά το επίσημο αίτημά μας, που κατατέθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου, με τίτλο: «Data Center ΔΕΗ – Amazon και Απόφαση ΥΠΕΝ για κατεδάφιση του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου: Η Δυτική Μακεδονία δικαιούται ενημέρωση, αξιολόγηση και δεσμεύσεις πριν από τις μη αναστρέψιμες αποφάσεις».
Αφορμή αποτέλεσαν η ανακοίνωση, στις 18 Σεπτεμβρίου 2026, της συμφωνίας συνεργασίας ΔΕΗ και Amazon Web Services για Data Center αρχικής ισχύος 300 MW, και επέκτασης έως 1 GW, καθώς και η ανάρτηση στη Διαύγεια, στις 21 Σεπτεμβρίου, της απόφασης του ΥΠΕΝ για την καθαίρεση σημαντικών εγκαταστάσεων του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου.
Παρά τη σοβαρότητα των εξελίξεων, ο Περιφερειάρχης δεν συγκάλεσε έκτακτο Περιφερειακό Συμβούλιο. Η ΕΛΠΙΔΑ, αξιοποιώντας το άρθρο 126 παρ. 2 του Κανονισμού, απαίτησε να ανοίξει δημόσια και θεσμικά η συζήτηση, με τη συμμετοχή βουλευτών, δημάρχων, Πανεπιστημίου, ΠΕΔ, Επιμελητηρίων, ΤΕΕ, ΓΕΩΤΕΕ, Ιατρικού Συλλόγου, εργαζομένων και εκπροσώπων των εργατικών κέντρων.
Ο στόχος μας ήταν σαφής: η Δυτική Μακεδονία να μην παρακολουθεί παθητικά αποφάσεις που θα καθορίσουν το μέλλον της για τις επόμενες δεκαετίες, αλλά να συμμετέχει στη διαμόρφωσή τους, με ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση και ισχυρή διαπραγματευτική θέση.
Η ενημέρωση της ΔΕΗ επιβεβαίωσε τις ανησυχίες μας.
Από τη συζήτηση προέκυψαν τρία κρίσιμα συμπεράσματα:
- Χωρίς ολοκληρωμένη περιβαλλοντική και υγειονομική αξιολόγηση.
Δεν έχουν ακόμη κατατεθεί οι περιβαλλοντικές μελέτες και οι απαιτούμενες αδειοδοτήσεις για το Data Center. Δεν παρουσιάστηκαν επαρκή στοιχεία για την κατανάλωση νερού, τον θόρυβο και τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και στο περιβάλλον. Επιπλέον, η σχεδιαζόμενη αξιολόγηση αφορά τα 300 MW και όχι τη συνολική δυναμικότητα του 1 GW.
- Προχωρά ο σχεδιασμός κατεδάφισης για τον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου χωρίς να έχουν απαντηθεί κρίσιμα ερωτήματα.
Η χωροθέτηση του Data Center συνδέεται άμεσα με την καθαίρεση εγκαταστάσεων του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου , χωρίς να έχει παρουσιαστεί ολοκληρωμένη αξιολόγηση εναλλακτικών σεναρίων χωροθέτησης του. Δεν κατατέθηκε μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την κατεδάφιση και η απαιτούμενη εκ του νόμου έγκριση της. Δεν δόθηκαν επαρκείς απαντήσεις για τη διαχείριση αμιάντου, PCB και επικίνδυνων αποβλήτων, την πιθανή ρύπανση του εδάφους, τις μεθόδους κατεδάφισης και τον έλεγχο σκόνης, θορύβου και δονήσεων. Κυρίως δεν τεκμηριώθηκε αν συνεκτιμήθηκαν η ενεργειακή ασφάλεια της Χώρας, το κόστος του ρεύματος λόγω του πανάκριβου πλέον Φυσικού Αερίου και η πλήρης εξάρτηση της Χώρας από αυτό, η μη αναστρέψιμη δυνατότητα αξιοποίησης του υποκείμενου λιγνιτικού κοιτάσματος και οι ανάγκες τηλεθέρμανσης.
- Οι θέσεις εργασίας και τα αναπτυξιακά οφέλη παραμένουν χωρίς δεσμευτικές εγγυήσεις.
Οι αναφορές για 2.000 μόνιμες θέσεις εργασίας δεν επιβεβαιώθηκαν. Οι εκτιμήσεις για 300-400 θέσεις κατά τη λειτουργία δεν κατοχυρώνονται στο Μνημόνιο Συνεργασίας. Δεν εξασφαλίζονται προσλήψεις εργαζομένων από την περιοχή, προστασία των υφιστάμενων εργαζομένων και συγκεκριμένο σχέδιο για εργολαβικούς εργαζομένους και ανέργους.
Αντίστοιχα, δεν προβλέπονται δεσμευτικά αναπτυξιακά ανταλλάγματα, όπως ειδικό μειωμένο τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας, προνομιακό τιμολόγιο σε ψηφιακές υπηρεσίες και συμμετοχή τοπικών επιχειρήσεων στις προμήθειες.
Η αξιοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας στην Τηλεθέρμανση δεν κρίθηκε τεχνικά κατάλληλη.
Η θέση της ΕΛΠΙΔΑΣ είναι ξεκάθαρη: πρώτα οι δεσμεύσεις, όχι εκ των υστέρων οι διαπραγματεύσεις.
Γι’ αυτό προτείναμε το Περιφερειακό Συμβούλιο να υιοθετήσει σαφείς θέσεις:
- Ρητές δεσμεύσεις για προσλήψεις με εντοπιότητα και διατήρηση των θέσεων εργασίας στη Δυτική Μακεδονία.
- Ειδικό μειωμένο ενεργειακό τιμολόγιο και προνομιακή πρόσβαση
- σε ψηφιακές υπηρεσίες.
- Συγκρότηση Επιτροπής με επιστημονική υποστήριξη από το Πανεπιστήμιο, το ΤΕΕ και τους αρμόδιους φορείς υγείας, η οποία θα εξετάσει τους τεχνικούς και αδειοδοτικούς φακέλους, θα συγκεντρώσει τις προτάσεις Δήμων και φορέων και θα εξειδικεύσει ζητήματα τοπικών προμηθειών, τηλεθέρμανσης και περιφερειακού οφέλους.
- Αναστολή των καθαιρέσεων του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου μέχρι την κατάθεση και αξιολόγηση της περιβαλλοντικής μελέτης, καθώς και την εξέταση εναλλακτικής χωροθέτησης στους ΑΗΣ Καρδιάς ή Αμυνταίου.
Ο Περιφερειάρχης αποδέχθηκε την ανάγκη ελέγχου των αδειοδοτήσεων και αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων στη συνολική κλίμακα του 1 GW, όπως προτείναμε. Δεν αποδέχθηκε, όμως, να καθοριστούν από το ίδιο το Περιφερειακό Συμβούλιο οι βασικοί όροι για την απασχόληση και τα αναπτυξιακά ανταλλάγματα, παραπέμποντας τη διαπραγμάτευσή τους στην Επιτροπή. Η πρότασή του επικράτησε.
Εδώ βρίσκεται η ουσιαστική πολιτική μας διαφορά: Το Περιφερειακό Συμβούλιο οφείλει να προσδιορίσει με σαφήνεια τις διεκδικήσεις της περιοχής και να διαμορφώσει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο διαπραγμάτευσης. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, έχει ρόλο να υποστηρίζει, να εξειδικεύει και να προωθεί τις κατευθύνσεις και τις αποφάσεις του Συμβουλίου.
Η ΕΛΠΙΔΑ άνοιξε τον θεσμικό διάλογο και θα συνεχίσει να διεκδικεί διαφάνεια, ανεξάρτητο έλεγχο και συγκεκριμένες, μετρήσιμες δεσμεύσεις.
Η Δυτική Μακεδονία δεν είναι ένας τόπος που θα προσφέρει γη, ενέργεια και υποδομές χωρίς να εξασφαλίζει ανταλλάγματα για τους ανθρώπους της.
Δεν είμαστε αντίθετοι στις επενδύσεις. Είμαστε αντίθετοι σε επενδύσεις που προχωρούν χωρίς σαφείς δεσμεύσεις, ουσιαστικές εγγυήσεις και σεβασμό στις ανάγκες και το μέλλον του τόπου μας.
Η Δυτική Μακεδονία δεν αρνείται το μέλλον. Απαιτεί να συμμετέχει στη διαμόρφωσή του και να κατοχυρώσει το μερίδιό της στην ανάπτυξη που δημιουργείται στον τόπο της..
Για την Παράταξη ΕΛΠΙΔΑ
Γεωργία Ζεμπιλιάδου
Περιφερειακή Σύμβουλος – Επικεφαλής
