Φυσιολογικά, η καρδιά λειτουργεί με έναν ρυθμό που κυμαίνεται από 60 έως 100 παλμούς το λεπτό. Ο καρδιακός ρυθμός προσαρμόζεται ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού, εκδηλώνοντας μια ομαλή μεταβολή. Ωστόσο, πολλές φορές αυτή η εύρυθμη λειτουργία διαταράσσεται από αρρυθμίες, που μπορεί να οδηγήσουν σε προβλήματα κολπικής μαρμαρυγής (άτακτοι κολπικοί παλμοί) ή έκτακτες συστολές (στιγμιαίες διακοπές στον φυσιολογικό ρυθμό).
Τα κοινά σημεία κολπικής μαρμαρυγής και διαβήτη
Ο διαβήτης είναι η συχνότερη διαταραχή του μεταβολισμού και έχει αρκετά κοινά σημεία με τη συχνότερη διαταραχή του καρδιακού ρυθμού (κολπική μαρμαρυγή):
- Το κυριότερο αίτιο των δύο είναι η παχυσαρκία, η κακή και πλούσια σε αλάτι και θερμίδες διατροφή, καθώς και η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας.
2. Είναι δύο νοσήματα που προκαλούν σημαντική επιβάρυνση της ποιότητας ζωής του ατόμου.
3. Συνυπάρχουν συχνά, καθώς περίπου ένας στους τέσσερις ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη.
4. Ο διαβήτης αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εγκεφαλικού επεισοδίου σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή.
5. Η φαρμακευτική αγωγή που χρησιμοποιείται για την κολπική μαρμαρυγή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις περιπτώσεις όπου ο σακχαρώδης διαβήτης συνυπάρχει με τη στεφανιαία νόσο, διότι ελλοχεύει ο κίνδυνος της καρδιακής ανακοπής.
Πρόληψη της κολπικής μαρμαρυγής από τους διαβητικούς ασθενείς
Είναι πολύ σημαντικό για τους ασθενείς, προκειμένου να διαφύγουν τον κίνδυνο, να μεριμνήσουν ώστε να αποκτήσουν ένα φυσιολογικό σωματικό βάρος με διατροφή και δραστηριότητα. Οσοι αντιμετωπίζουν πρόβλημα κολπικής μαρμαρυγής θα πρέπει να διακόψουν το κάπνισμα, αλλά και να περιορίσουν ή να διακόψουν την κατανάλωση καφέ, τσαγιού και αναψυκτικών τύπου κόλα που περιέχουν καφεΐνη. Τέλος, είναι απαραίτητο να περιορίσουν την κατανάλωση αλκοόλ, αλλά και να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν λάβουν κάποιο φάρμακο, καθώς ορισμένα επηρεάζουν τον καρδιακό ρυθμό.
Ποια συμπτώματα δημιουργούν οι αρρυθμίες
Πολλές φορές, οι αρρυθμίες μπορεί να μην εμφανίζουν συμπτώματα και να εντοπιστούν τυχαία κατά τη διάρκεια ιατρικής εξέτασης. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις, όπου ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται προσωρινές διακοπές στον καρδιακό ρυθμό ή αλλαγές με κάποιους πιο έντονους παλμούς αλλά και ταχυκαρδίες που να διαρκούν για λίγα δευτερόλεπτα και να επαναλαμβάνονται.
Στις περιπτώσεις των παροξυσμικών ταχυκαρδιών, οι ασθενείς αισθάνονται ξαφνικά μια έντονη ταχυκαρδία που συχνά είναι ανυπόφορη. Αυτή η κατάσταση μπορεί να διαρκέσει από λίγα λεπτά έως μερικές ώρες ή ακόμη και μέρες, και πάντα σταματά απότομα. Επιπλέον, ορισμένες φορές οι αρρυθμίες μπορεί να εκδηλώνονται με αίσθημα αδυναμίας, ζάλης, κόπωσης, δύσπνοιας ή γενικής δυσφορίας.
Σε περίπτωση που η ταχυκαρδία είναι ιδιαίτερα υψηλή μειώνεται η ροή αίματος προς τον εγκέφαλο, προκαλώντας συχνά απώλεια των αισθήσεων και τη γνωστή μας συγκοπή.
Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης των αρρυθμιών
Η καρδιακή αρρυθμία μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες, όπως:
- Στεφανιαία νόσος
- Καρδιακή ανεπάρκεια
- Υπέρταση
- Διαβήτη
- Υπνική άπνοια
- Υπερβολική χρήση αλκοόλ
- Κάπνισμα
- Κατανάλωση ναρκωτικών ουσιών
- Παθήσεις του θυρεοειδούς
- Υπερβολική κατανάλωση καφέ
Τα είδη των αρρυθμιών
Οι ανωμαλίες στον καρδιακό παλμό διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:
- σε ταχυκαρδίες, όταν η συχνότητα καρδιακών παλμών υπερβαίνει τις 100 σφίξεις ανά λεπτό,
- και βραδυκαρδίες, όταν η συχνότητα καρδιακών παλμών είναι μικρότερη από 60 σφίξεις ανά λεπτό.
Ποιες αρρυθμίες πρέπει να μας ανησυχούν;
Οι αρρυθμίες που παρουσιάζονται σε άτομα χωρίς καρδιακή νόσο μπορεί να προκαλούν σημαντικά συμπτώματα, αν και συνήθως δεν είναι επικίνδυνες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η προσοχή επικεντρώνεται στη διαχείριση των συμπτωμάτων και την πρόληψη των παροξυσμών. Ωστόσο, η εμφάνισή τους σε ασθενείς με δομικές ή ηλεκτρικές παθήσεις της καρδιάς απαιτεί άμεση αντιμετώπιση αφού μπορεί να προκαλέσουν αιφνίδιο καρδιακό θάνατο. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στην κολπική μαρμαρυγή λόγω του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου, ιδιαίτερα σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου όπως μεγάλη ηλικία, σακχαρώδη διαβήτη, καρδιακή ανεπάρκεια, υπέρταση.
Πώς γίνεται η διάγνωση των αρρυθμιών
Για την αξιολόγηση των αρρυθμιών χρησιμοποιούνται διάφορες διαγνωστικές μέθοδοι, όπως το ηλεκτροκαρδιογράφημα, το Holter, το τεστ κοπώσεως, το υπερηχογράφημα καρδιάς και η ηλεκτροφυσιολογική μελέτη.
- Το ηλεκτροκαρδιογράφημα παραμένει ένα χρήσιμο εργαλείο για τη διάγνωση των αρρυθμιών, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια του παροξυσμού.
- Το Holterπαρέχει πληροφορίες σχετικά με τον καρδιακό ρυθμό καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
- Το τεστ κοπώσεως χρησιμοποιείται για την ανίχνευση αρρυθμιών που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της φυσικής κόπωσης.
- Το υπερηχογράφημα καρδιάς προσφέρει ολοκληρωμένη εικόνα της καρδιακής λειτουργίας.
- Η ηλεκτροφυσιολογική μελέτη, μια ελάχιστα επεμβατική διαδικασία, επιτρέπει τον έλεγχο του συστήματος παραγωγής και αγωγής των καρδιακών ηλεκτρικών ερεθισμάτων, καθώς και την πρόκληση αρρυθμιών για περαιτέρω αξιολόγηση.
Πώς αντιμετωπίζονται οι αρρυθμίες
Η θεραπεία των καρδιακών αρρυθμιών εξαρτάται από τον τύπο και τη σοβαρότητα της αρρυθμίας. Οι διαθέσιμες επιλογές μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Φαρμακευτική αγωγή: Τα φάρμακα χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο του καρδιακού ρυθμού ή την αποκατάσταση του φυσιολογικού ρυθμού της καρδιάς.
- Καρδιοανάταξη: Πρόκειται για επεμβατική διαδικασία με σκοπό την επαναφορά του καρδιακού ρυθμού.
- Βηματοδότης: Πρόκειται για μια συσκευή που παρέχει ηλεκτρικούς παλμούς και χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις βραδυκαρδίας, καρδιακού αποκλεισμού και καρδιακής ανεπάρκειας.
- Εμφυτεύσιμος απινιδωτής-καρδιομετατροπής (ICD): Πρόκειται για μια συσκευή που παρέχει σταθερό καρδιακό παλμό και συνήθως χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις κοιλιακής ταχυκαρδίας ή καρδιακής ανεπάρκειας.
- Ablation: Η σύγχρονη θεραπεία των αρρυθμιών είναι επεμβατική. Με τη χρήση μικρών καθετήρων ηλεκτροδίων, τα οποία εισάγονται στις καρδιακές κοιλότητες μέσω της μηριαίας και της έσω σφαγίτιδας φλέβας υπό τοπική αναισθησία, λαμβάνοντας ηλεκτρικά δυναμικά, ενώ παράλληλα με τα σύγχρονα συστήματα χαρτογράφησης γίνεται τρισδιάστατη απεικόνιση της καρδιάς, εντοπίζοντας έτσι με ακρίβεια την αρρυθμιογόνο εστία. Κατόπιν -πάλι με τη χρήση ειδικού καθετήρα-εφαρμόζεται κατάλυση της αρρυθμίας με τη χορήγηση κυμάτων ραδιοσυχνότητας. Κατάλυση των αρρυθμιών μπορεί να πραγματοποιηθεί και με εφαρμογή κρυοπηξίας, όπως σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή, ενώ τελευταία εφαρμόζεται η χορήγηση ενέργειας παλμικού πεδίου (PFA Ablation) για την κολπική μαρμαρυγή, με αρκετά καλά αποτελέσματα. Οι ανωτέρω επεμβάσεις εξασφαλίζουν πλήρη ίαση για σημαντικό αριθμό αρρυθμιών (υπερκοιλιακή ταχυκαρδία, κολπικός πτερυγισμός), ενώ για αρκετές άλλες μειώνουν σημαντικά το αρρυθμιολογικό φορτίο βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών με ελάχιστο ποσοστό επιπλοκών.
*Από το ένθετο Διαβήτης που κυκλοφορεί με τον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής
