Καλλιόπη Βέττα: «Να ανακληθεί άμεσα η απόφαση για περικοπή της Συνδεδεμένης Ενίσχυσης σε περιοχές των ΠΕ Κοζάνης, Φλώρινας και Καστοριάς. Η κυβέρνηση μεθοδεύει την υφαρπαγή των υδάτινων πόρων με έωλα στοιχεία;» – Κατάθεση ερώτησης στη Βουλή

Η Βουλευτής Π.Ε. Κοζάνης και Τομεάρχης Τουρισμού ΣΥΡΙΖΑ Π.Σ. κ. Καλλιόπη Βέττα κατέθεσε κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους Υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, με αφορμή τις καταγγελίες εκπροσώπων αγροτικών συλλόγων για την απόφαση του ΟΠΕΚΕΠΕ να περικόψει τη Συνδεδεμένη Ενίσχυση σε χιλιάδες στρέμματα καλλιεργειών εξαιτίας υποτιθέμενης “κακής ποιότητας των νερών”. Το ζήτημα έθεσε και η παράταξη «Ελπίδα» στο Περιφερειακό Συμβούλιο, όπου ομόφωνα διατυπώθηκε αίτημα για ανάκληση της απόφασης αυτής. 

Όπως αποκαλύφθηκε, η απόφαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στηρίχθηκε στη 2η αναθεώρηση του «Σχεδίου Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών Υδατικού Διαμερίσματος Δυτικής Μακεδονίας», στο οποίο οι πιο εύφορες αγροτικές ζώνες της Περιφέρειας χαρακτηρίστηκαν «Κόκκινες», στην μεν ΠΕ Καστοριάς λόγω «κακής ποιότητας των νερών», στις δε ΠΕ Φλώρινας και ΠΕ Κοζάνης λόγω «κακής ποσοτικής κατάστασης του υπόγειου υδατικού συστήματος». Ωστόσο, όπως αποδεικνύεται, η εκτίμηση αυτή βασίστηκε σε έωλα στοιχεία και αναξιόπιστες μετρήσεις που χρήζουν επανεξέτασης.

Ειδικότερα, ενώ στη 2η αναθεώρηση του Σχεδίου υπάρχει θετική τάση μείωσης των ρύπων, η κατάσταση του υπόγειου υδάτινου συστήματος (πχ στην περιοχή Καστοριάς) χαρακτηρίσθηκε “ΚΑΚΗ”  ενώ στην 1η αναθεώρηση είχε χαρακτηριστεί “ΚΑΛΗ” με χειρότερη ποιοτική κατάσταση. Περαιτέρω, δεν τηρήθηκε η απαιτούμενη χρονοσειρά μετρήσεων 5 ετών, ως προϋπόθεση για την αξιοπιστία του χαρακτηρισμού, ούτε οι επιλεγείσες θέσεις μέτρησης του Εθνικού Δικτύου πληρούσαν το κριτήριο της αντιπροσωπευτικότητας. Μάλιστα, έγιναν μετρήσεις της υδροστατικής στάθμης τον μήνα Οκτώβριο (χαμηλότερη στάθμη), αντί στα τέλη Μαΐου, πριν την έναρξη των αρδεύσεων, που είναι η περίοδος αναπλήρωσης του υπόγειου υδροφορέα.

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου στο ίδιο αγρόκτημα, σε άλλο σημείο η κατάσταση χαρακτηρίζεται “ΚΑΛΗ” και οι αγρότες λαμβάνουν τη Συνδεδεμένη Ενίσχυση και σε άλλο “ΚΑΚΗ” και δεν τη λαμβάνουν. Σε άλλα σημεία η κατάσταση χαρακτηρίζεται «ΚΑΛΗ» αλλά και πάλι δεν πληρώνεται. Σε άλλη περίπτωση χρησιμοποιήθηκε ως σημείο μέτρησης ιδιωτική γεώτρηση που καλύπτει οικιακές ανάγκες και όχι ανάγκες άρδευσης, ενώ αλλού (πχ στην περιοχή Βεγορίτιδας) οι μετρήσεις έγιναν εντός των Ορυχείων όπου ο υδροφορέας είναι κατεστραμμένος λόγω της εξόρυξης!

Η υιοθέτηση λοιπόν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ της “ΚΑΚΗΣ” κατάστασης για να κόψει τη Συνδεδεμένη βασίστηκε σε αναξιόπιστα κριτήρια και αν επικρατήσει θα δημιουργηθούν ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα. Διότι ο χαρακτηρισμός της ποιότητας ενός υπογείου υδροφορέα ως «ΚΑΚΗ» είναι βέβαιο ότι θα έχει επιπτώσεις: στην ελκυστικότητα των προϊόντων, στην αγροτική παραγωγή, στο εισόδημα των αγροτών, στο κόστος χρήσης νερού κ.λπ., δημιουργώντας συνθήκες που θα οδηγήσουν τον αγροτικό πληθυσμό σε “έξοδο” από τις πιο εύφορες περιοχές της Περιφέρειας.

Κατόπιν των ανωτέρω και επειδή υπάρχει τεράστια ανησυχία στην περιοχή για τα σχέδια που υποκρύπτουν αυτές οι μεθοδεύσεις, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν τα νερά για ενεργειακούς σκοπούς:

Η κ. Βέττα καλεί αφενός τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης να απαντήσει σε ποιες ενέργειες θα προβεί ώστε να ανακληθεί άμεσα η απόφαση του ΟΠΕΚΕΠΕ για περικοπή της Συνδεδεμένης Ενίσχυσης και αφετέρου ρωτά τον Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας με ποια κριτήρια ενέκρινε το αναθεωρημένο «Σχέδιο Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών Υδατικού Διαμερίσματος Δυτικής Μακεδονίας», όταν υπάρχουν τέτοιες οφθαλμοφανείς «αστοχίες».

Τέλος, η κυβέρνηση καλείται να απαντήσει αν οι μεθοδεύσεις αυτές συνδέονται με την ομολογημένη πρόθεσή της να «κατευθύνει» το υδατικό δυναμικό της περιοχής σε ενεργειακούς σκοπούς, σε βάρος όλων των υπόλοιπων δραστηριοτήτων, όπως έχει ήδη διαφανεί και από το αμφισβητούμενης νομιμότητας Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο, που κατέθεσε χωρίς διαβούλευση.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον κ.κ. Υπουργούς

1. Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων
2. Περιβάλλοντος & Ενέργειας

Θέμα: «Να ανακληθεί άμεσα η Απόφαση του ΟΠΕΚΕΠΕ για περικοπή της συνδεδεμένης ενίσχυσης σε περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας. Η κυβέρνηση μεθοδεύει την υφαρπαγή των υδάτινων πόρων για αλλότριους σκοπούς, κατασκευάζοντας έωλα στοιχεία.

Τις τελευταίες ημέρες απασχολεί την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας μια σοβαρότατη καταγγελία από εκπροσώπους αγροτικών συλλόγων Καστοριάς  σχετικά με την περικοπή από τον ΟΠΕΚΕΠΕ της ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ για τους παραγωγούς Αραβοσίτου, που αφορούσε σε περίπου 1700 στρέμματα καλλιεργειών. Την υπόθεση ανέδειξε περαιτέρω η περιφερειακή παράταξη «Ελπίδα», η οποία την έφερε για συζήτηση και στο Περιφερειακό Συμβούλιο.

Σύμφωνα με την καταγγελία, ως αιτιολογία για την περικοπή, αναφέρθηκε από τον ΟΠΕΚΕΠΕ η «κακή ποιοτική κατάσταση» του Υπόγειου Υδατικού Συστήματος της Καστοριάς!

Δεδομένου όμως ότι η συνδεδεμένη ενίσχυση αποτελεί περίπου το 1/3 της ενίσχυσης, που οι αγρότες ανέμεναν με αγωνία για να καλύψουν τις ανάγκες της παραγωγής τους και των οικογενειών τους, η απώλεια της Συνδεδεμένης Ενίσχυσης απειλεί ευθέως την βιωσιμότητα αυτών των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Στο μεταξύ, κατά τη διερεύνηση του θέματος διαπιστώθηκε ότι στη 2^η Αναθεώρηση του «Σχεδίου Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών Υδατικού Διαμερίσματος Δυτικής Μακεδονίας», οι πιο εύφορες αγροτικές ζώνες της Περιφέρειας χαρακτηρίστηκαν «Κόκκινες», στην μεν ΠΕ Καστοριάς λόγω «κακής ποιότητας των νερών», στις δε ΠΕ Φλώρινας και ΠΕ Κοζάνης λόγω «κακής ποσοτικής κατάστασης του υπόγειου υδατικού συστήματος».

Ωστόσο από την μελέτη των στοιχείων των μετρήσεων που συμπεριλαμβάνονται στο εγκεκριμένο Σχέδιο και είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα του αρμόδιου Υπουργείου  (wfdgis.ypeka.gr), φαίνεται ότι κάποιες μετρήσεις που οδήγησαν στις περικοπές του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι αμφισβητούμενες – αναξιόπιστες και χρήζουν άμεσης επανεξέτασης.

Ειδικότερα:

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: χαρακτηρίζεται ΚΑΚΗΣ Ποιοτικής κατάστασης, παρά το γεγονός ότι:

1. Υπάρχει σαφής θετική τάση μείωσης των ρύπων, που αποτελεί βάσει του Κανονισμού προϋπόθεση για τον χαρακτηρισμό ως ΚΑΛΗΣ Ποιότητας ενός υπόγειου υδάτινου συστήματος. Το παράδοξο: πώς στην αρχική Μελέτη και στη 1^η ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ με χειρότερη ποιοτική κατάσταση χαρακτηριζόταν ΚΑΛΗ και τώρα που μειώθηκαν οι ρύποι βάσει των μετρήσεων του Υπουργείου η κατάσταση χαρακτηρίσθηκε ΚΑΚΗ;
2. Δεν υπάρχει η απαιτούμενη χρονοσειρά μετρήσεων 5 ετών, ως προϋπόθεση για την αξιοπιστία του χαρακτηρισμού. Στην προκειμένη περίπτωση οι μετρήσεις αφορούσαν τρία έτη και δεν είναι συνεχείς.
3. Οι επιλεγείσες θέσεις μέτρησης του Εθνικού Δικτύου δεν πληρούν το κριτήριο της αντιπροσωπευτικότητας.
4. Η υιοθέτηση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ της ΚΑΚΗΣ κατάστασης και η εξ αυτής περικοπή της Συνδεμένης Ενίσχυσης δεν συνάδει με την κατάσταση στο εν λόγω σημείο μέτρησης. Για παράδειγμα:

– ΥΚΣ30 (περιοχή Κορησού): η κατάσταση χαρακτηρίζεται «ΚΑΚΗ» σε (ΝΟ3) και «ΚΑΛΗ» σε ΝΗ4: σε ένα μέρος του Αγροκτήματος παίρνουν Συνδεδεμένη. Στο ίδιο αγρόκτημα, στην περιοχή Κτηματολογίου Λιθιάς και Κορησού, δεν παίρνουν!

-Ως προς την καταλληλόλητα και την αντιπροσωπευτικότητα του σημείου μέτρησης: Χρησιμοποιήθηκε Ιδιωτική Γεώτρηση εντός αυλής αγροκτήματος  (κήπος και πιθανή εγγύτητα σε οικιακό βόθρο) και ενώ η γεώτρηση χρησιμοποιείται μόνο για οικιακές ανάγκες και όχι για Άρδευση της περιοχής.

-ΥΚΣ40 (περιοχή Αμμουδάρα προς Κωσταράζι): Κατάσταση «ΚΑΛΗ» αλλά δεν πληρώνεται συνδεδεμένη!

-ΥΚΣ53 (περιοχή Πολυκάρπη ανατολικά του Γκιόλε):  κατάσταση ΚΑΛΗ αλλά ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗ!

ΠΕΡΙΟΧΗ ΒΕΓΟΡΙΤΙΔΑΣ (Αμυνταίου–Φιλώτα–μέρος Εορδαίας-Ελλησπόντου: χαρακτηρίζεται ΚΑΚΗ ως προς την ΠΟΣΟΤΗΤΑ των Υδάτων λόγω:

– Μη αντιπροσωπευτικών σημείων μετρήσεων του Εθνικού Δικτύου, μετρήσεις εντός των Ορυχείων όπου ο υδροφορέας είναι κατεστραμμένος λόγω της εξόρυξης)!

– Μετρήσεις της υδροστατικής στάθμης το μήνα Οκτώβριο (χαμηλότερη στάθμη), αντί  στα τέλη Μαΐου, πριν την έναρξη των αρδεύσεων, που είναι η περίοδος αναπλήρωσης του υπόγειου υδροφορέα.

Όμως ο χαρακτηρισμός της ποιότητας ενός υπογείου υδροφορέα ως «ΚΑΚΗ» είναι βέβαιο ότι θα έχει επιπτώσεις:

• Στην απαγόρευση νέων γεωτρήσεων για άρδευση
• Στο εισόδημα των αγροτών λόγω περικοπής των Ενισχύσεων
• Στη μείωση των κινήτρων, για ενασχόληση με τον αγροτικό τομέα
• Στο κόστος χρήσης νερού που σε συνδυασμό με την περικοπή των ενισχύσεων θα οδηγήσει στην έξοδο από το επάγγελμα τον αγροτικό πληθυσμό στις πιο εύφορες περιοχές της Περιφέρειας
• Στην ελκυστικότητα των προϊόντων, εφόσον θα προέρχονται από περιοχές «ΚΑΚΗΣ ποιότητας» νερών άρδευσης

Κατόπιν των ανωτέρω και:

-Επειδή υπάρχει τεράστια ανησυχία στην περιοχή για τα σχέδια που υποκρύπτουν αυτές οι μεθοδεύσεις, οι οποίες βασίζονται σε έωλα στοιχεία, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν τα νερά για ενεργειακούς σκοπούς,

-Επειδή αυτές οι πρακτικές πλήττουν τους αγρότες, την αγροτική παραγωγή και τη φήμη των αγροτικών προϊόντων της περιοχής,

-Επειδή σύσσωμο το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Μακεδονίας αποφάσισε ομόφωνα να ζητήσει την άμεση ανάκληση της Απόφασης του ΟΠΕΚΕΠΕ για περικοπή της Συνδεδεμένης Ενίσχυσης και την συνέχιση της καταβολής της έως ότου πληρούνται όλες οι απαιτήσεις που τίθενται για την αξιοπιστία των εν λόγω μετρήσεων,

Ερωτάται ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων:

1. Σε ποιες ενέργειες θα προβεί ώστε να ανακληθεί άμεσα η απόφαση του ΟΠΕΚΕΠΕ για περικοπή της Συνδεδεμένης Ενίσχυσης και να συνεχιστεί η καταβολή της;
2. Θα ελέγξει τις διαδικασίες που έλαβαν χώρα ως προς τη σκοπιμότητα και τη νομιμότητά τους;

Ερωτάται ο Υπουργός Περιβάλλοντος & Ενέργειας:

1. Πώς ενέκρινε το αναθεωρημένο «Σχέδιο Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών Υδατικού Διαμερίσματος Δυτικής Μακεδονίας», όταν υπάρχουν τέτοιες οφθαλμοφανείς «αστοχίες», όπως αυτές που ενδεικτικά προαναφέρθηκαν; Σκοπεύει να τις ελέγξει;
2. Σε ποιες ενέργειες θα προβεί ώστε να αποκατασταθεί η αξιοπιστία των εν λόγω μετρήσεων;
3. Συνδέονται οι παραπάνω μεθοδεύσεις με την πρόθεση της κυβέρνησης να «κατευθύνει» το «στρατηγικού μεγέθους υδατικό δυναμικό» της περιοχής σε «ενεργειακούς σκοπούς», σε βάρος όλων των υπόλοιπων δραστηριοτήτων, όπως αυτή η πρόθεση έχει ήδη διαφανεί μέσα από το αμφισβητούμενο για τη νομιμότητα του, Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο, που κατέθεσε χωρίς διαβούλευση (σελ 5682 ΦΕΚ Τεύχος Δ’ 398/19.06.2024);

Η ερωτώσα Βουλευτής

Βέττα Καλλιόπη