Άγχος, κατάθλιψη και καρδιαγγειακά νοσήματα συνδέονται αμφίδρομα, επηρεάζοντας την πρόγνωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών.
Ο τομέας της ψυχοκαρδιολογίας, που είναι ευρέως διαδεδομένος στο εξωτερικό, αποτελεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση ασθενών με ψυχικές παθήσεις που παρουσιάζουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, καθώς και ασθενών με καρδιολογικά προβλήματα , που αναπτύσσουν, ως συνέπεια, ψυχικές διαταραχές.
1. Τι συμβαίνει στους ασθενείς μετά από οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου;
Οι μελέτες δείχνουν ότι τουλάχιστον το 20% έως 40% των ασθενών, μετά από έμφραγμα, εμφανίζει αγχώδη διαταραχή ή/ και καταθλιπτική συνδρομή, αυξάνοντας τον κίνδυνο θανάτου κατά 2 έως 4 φορές, καθώς και τον κίνδυνο νέου εμφράγματος εάν δεν υπάρξει έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση.
2. Τι συμβαίνει στους ασθενείς με υπέρταση και στους ασθενείς με αρρυθμία;
Γνωρίζουμε ότι οι ασθενείς με αρτηριακή υπέρταση, υπέρταση λευκής μπλούζας ή αρρυθμίες, παρουσιάζουν σε μεγάλο ποσοστό αγχώδη διαταραχή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την υπερενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος (γκάζι της καρδιάς) οδηγώντας σε αρρύθμιστη πίεση, επαναλαμβανόμενα επεισόδια αρρυθμιών και συνεπώς κίνδυνο επιπλοκών.
3. Τι γίνεται σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια;
Οι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια παρουσιάζουν αυξημένη επίπτωση κατάθλιψης, άγχους και διαταραχών ύπνου. Οι μελέτες δείχνουν ότι η έγκαιρη παρέμβαση στις ψυχικές αυτές διαταραχές συνδέεται με κλινική βελτίωση των συμπτωμάτων της καρδιακής ανεπάρκειας, καθώς και αύξηση της επιβίωσης των ασθενών αυτών.
4. Ασθενείς με ψυχικές διαταραχές
Η κατάθλιψη, το άγχος, η διπολική διαταραχή, το σύνδρομο μετατραυματικού στρες και η σχιζοφρένεια συνδέονται με επιπλοκές από το καρδιαγγειακό σύστημα που μπορούν να φτάσουν έως και το 40%. Πολλαπλοί παράγοντες κινδύνου, όπως η κακή διατροφή, η παραμέληση της σωματικής υγείας, τα μειωμένα επίπεδα άσκησης, το γενετικό υπόβαθρο, το κάπνισμα, η φαρμακολογία αλλά και η κακή συμμόρφωση στη θεραπεία δρουν συνεργικά, ώστε οι ασθενείς αυτοί να εμφανίζουν αυξημένα ποσοστά εμφράγματος, καρδιακής ανεπάρκειας, σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς, αρρυθμίες και αρρύθμιστη αρτηριακή πίεση.
5. Ασθενείς με διατροφικές διαταραχές
Τόσο η βουλιμία όσο και η ανορεξία αποτελούν μάστιγα τα τελευταία χρόνια. Και οι δύο αυτές διαταραχές συνδέονται άμεσα με επιπλοκές από το καρδιαγγειακό σύστημα. Λόγω διαταραχής των ηλεκτρολυτών και κακής θρέψης, οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν επίμονες αρρυθμίες (ορισμένες από τις οποίες είναι απειλητικές για την ζωή), συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, διαταραχές της αρτηριακής πίεσης (όπως υπέρταση ή υπόταση) μέχρι και αιφνίδιο θάνατο.
6. Σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς
Το σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς ή αλλιώς καρδιομυοπάθεια Takotsubo συνδέεται άρρηκτα με τις ψυχικές παθήσεις. Οξέα επεισόδια άγχους, στρες και ψύχωσης μπορεί να πυροδοτήσουν το σύνδρομο, ενώ, εάν η ψυχική διαταραχή προϋπήρχε τότε αυτό πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών του συνδρόμου.
Τόσο η ψυχική υγεία όσο και η υγεία της καρδιάς έχουν άρρηκτη διασύνδεση με πολλαπλούς μηχανισμούς. Σήμερα, η ψυχική υγεία δεν αποτελεί ταμπού. Με δεδομένο ότι πολλοί καρδιοπαθείς επιβαρύνουν την πρόγνωσή τους αφήνοντας αθεράπευτες παθήσεις, όπως το άγχος και η κατάθλιψη, είναι σαφές ότι η έγκαιρη διάγνωση και η εξειδικευμένη αντιμετώπιση μπορεί να μειώσουν τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Από την άλλη, οι ασθενείς με ψυχικές διαταραχές, συνήθως έχουν πλημμελή καρδιολογική παρακολούθηση με αποτέλεσμα η διάγνωση πιθανών καρδιοπαθειών να γίνεται σε προχωρημένο στάδιο, όταν ήδη έχουν εγκατασταθεί μόνιμες βλάβες.
Με γνώμονα όλα τα παραπάνω, και με στόχο την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των ασθενών η Στέλλα Μαρία Κυβέλου, MD, PhD, MSc, Επεμβατική Καρδιολόγος, εξειδικευθείσα στο Ηνωμένο Βασίλειο, και ο Απόστολος Μερμερελής, MD, PhD Ψυχίατρος εξειδικευθείς στο Ηνωμένο Βασίλειο, δημιουργήσαν έναν χώρο με στόχο τη συνεργική και έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση τόσο του φάσματος των ψυχικών παθήσεων όσο και των παθήσεων της καρδιάς. Επιπλέον, μέσα από εξειδικευμένα πρωτόκολλα και διεπιστημονική συνεργασία, στοχεύουν να εντοπίσουν και να θεραπεύσουν έγκαιρα, τους ασθενείς εκείνους που παρουσιάζουν διπλή συνοσηρότητα, τόσο από το καρδιαγγειακό σύστημα όσο και από το πεδίο της ψυχικής υγείας.
Απόστολος Μερμερελής, MD, PhD, Ψυχίατρος ενηλίκων, Εξειδικευθείς στο Ηνωμένο Βασίλειο
Στέλλα Μαρία Κυβέλου, MD, PhD, MSc, Επεμβατική Καρδιολόγος, Εξειδικευθείσα στο Ηνωμένο Βασίλειο
