Τέλος στις δυσάρεστες εκπλήξεις από άγνωστα χρέη που μπορεί να «κρύβει» μια κληρονομιά επιχειρεί να βάλει το υπουργείο Δικαιοσύνης, καθώς με το νέο πλαίσιο που προωθείται, οι κληρονόμοι θα μπορούν μέσω μιας ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας να αποκτούν συνολική εικόνα τόσο της περιουσίας όσο και των οφειλών του κληρονομουμένου, πριν λάβουν τις αποφάσεις τους.
Σήμερα, όποιος καλείται να διαχειριστεί μια κληρονομιά βρίσκεται συχνά αντιμέτωπος με έναν γραφειοκρατικό «μαραθώνιο». Ακίνητα, τραπεζικοί λογαριασμοί και άλλα περιουσιακά στοιχεία μπορεί να συνοδεύονται από οφειλές προς τράπεζες, Δημόσιο ή ασφαλιστικά ταμεία, οι οποίες δεν είναι εξαρχής γνωστές στον κληρονόμο.
Αυτό επιχειρεί να αλλάξει το υπουργείο Δικαιοσύνης με τη δημιουργία της Κεντρικής Ψηφιακής Πλατφόρμας Κληρονομιάς.
Μία αίτηση για όλη την εικόνα
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι πιστοποιημένοι κληρονόμοι θα μπορούν με μία αίτηση να αποκτούν πρόσβαση σε στοιχεία που σήμερα πρέπει να αναζητούν χωριστά από διαφορετικούς φορείς.
Η πλατφόρμα θα συγκεντρώνει δεδομένα από:
- τη φορολογική διοίκηση,
- τις τράπεζες,
- τα ασφαλιστικά ταμεία,
- τα υποθηκοφυλακεία και τα κτηματολογικά γραφεία.
Έτσι θα δημιουργείται ουσιαστικά μια ψηφιακή «ακτινογραφία» της κληρονομιάς, στην οποία θα αποτυπώνεται τόσο το ενεργητικό όσο και το παθητικό της.
Τι θα βλέπει ο κληρονόμος
Στο ενεργητικό προβλέπεται να εμφανίζονται ακίνητα, τραπεζικοί λογαριασμοί, επενδυτικά προϊόντα και εταιρικά μερίδια.
Στο παθητικό θα περιλαμβάνονται οφειλές προς το Δημόσιο, όπως προς ΑΑΔΕ και e-ΕΦΚΑ, τραπεζικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες και άλλα βεβαιωμένα χρέη προς τρίτους.
Πρόκειται για κρίσιμη αλλαγή, καθώς ο ενδιαφερόμενος θα έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει εγκαίρως εάν πίσω από μια φαινομενικά σημαντική περιουσία υπάρχουν χρέη που μεταβάλλουν πλήρως την πραγματική της αξία.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά αυτό στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι οφειλές είναι μεγαλύτερες από την αξία της κληρονομιαίας περιουσίας, καθώς η συνολική εικόνα θα είναι διαθέσιμη νωρίτερα.
Ποιοι θα έχουν πρόσβαση
Η πρόσβαση δεν θα είναι ελεύθερη. Θα αφορά πιστοποιημένους κληρονόμους και θα απαιτείται η επιβεβαίωση της κληρονομικής ιδιότητας, μέσω των σχετικών εγγράφων, όπως ληξιαρχική πράξη θανάτου και πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών.
Όταν υπάρχει διαθήκη, θα λαμβάνεται υπόψη η δημοσίευσή της στο Μητρώο Διαθηκών.
Παράλληλα, προβλέπονται αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας και προστασίας των προσωπικών δεδομένων, με τις διαδικασίες να εναρμονίζονται με τις απαιτήσεις του GDPR.
Τι επιδιώκει το υπουργείο Δικαιοσύνης
Για τη διαμόρφωση του νέου νομικού πλαισίου έχει συγκροτηθεί Ομάδα Εργασίας από νομικούς, δικαστικούς λειτουργούς και υπηρεσιακά στελέχη, υπό την προεδρία του καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ Γεωργίου Λέκκα.
Όπως αναφέρει το υπουργείο Δικαιοσύνης, στόχος είναι «η πλήρης διαφάνεια, η μείωση της γραφειοκρατίας και η προστασία των πολιτών από αφανή χρέη».
Η βασική αλλαγή, επομένως, είναι απλή αλλά σημαντική: πριν ο κληρονόμος αποφασίσει τι θα κάνει με μια κληρονομιά, θα μπορεί να γνωρίζει πολύ πληρέστερα τι ακριβώς περιλαμβάνει — όχι μόνο τι παίρνει, αλλά και τι χρωστά.
