Να δοθεί παράταση στην προθεσμία της 30ης Ιουνίου για τα προγράμματα “Εξοικονομώ 2025”, “Εξοικονομώ 2023” και “Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για Νέους”, τουλάχιστον έως την 31η Δεκεμβρίου, αλλά και να γίνουν αποδεκτές πέντε στοχευμένες προτάσεις για την ομαλή ολοκλήρωση των εγκεκριμένων παρεμβάσεων, διεκδικεί ο Πάρις Κουκουλόπουλος από τον Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας, κ. Στ. Παπασταύρου.
Ειδικότερα, στην Ερώτηση που κατέθεσε το Σάββατο στο Κοινοβούλιο, ο Αντιπρόεδρος της Βουλής & Βουλευτής Κοζάνης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής αναδεικνύει την τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία και τις προτάσεις του ΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας.
Δεν παραλείπει, επίσης, να υπενθυμίσει όλες τις προηγούμενες Ερωτήσεις που έχει καταθέσει για εφαρμογή της Ρήτρας Δίκαιης Μετάβασης στο “Εξοικονομώ”, όπως βεβαίως και την πρόταση που επανειλημμένως έχει παρουσιάσει ήδη από το 2020, για καθολική εφαρμογή του “Εξοικονομώ” στα 80.000 κτίρια (ιδιωτικά και δημόσια) της Δυτικής Μακεδονίας, με διασφάλιση ειδικής γραμμής χρηματοδότησης.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ
Με την αριθμ. 452/18.6.2026 Επιστολή -την οποία επισυνάπτω στην παρούσα Ερώτηση- το Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) μεταφέρει την έντονη ανησυχία του τεχνικού κόσμου της περιοχής μας, όσον αφορά τα προγράμματα “Εξοικονομώ 2025”, “Εξοικονομώ 2023” και “Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για Νέους”.
Κατ’ αρχάς, είναι απαραίτητη η χορήγηση ουσιαστικής παράτασης στις προθεσμίες των εν λόγω προγραμμάτων, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή ολοκλήρωση των εγκεκριμένων παρεμβάσεων, Παρά την παράταση έως την 30η Ιουνίου 2026, η πραγματική κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην αγορά και στα τεχνικά γραφεία καθιστά σαφές ότι τα υφιστάμενα χρονικά περιθώρια είναι πλέον ασφυκτικά και πρακτικά μη διαχειρίσιμα. Οι μηχανικοί, οι ωφελούμενοι πολίτες, τα συνεργεία και οι προμηθευτές καλούνται να ολοκληρώσουν, μέσα σε εξαιρετικά περιορισμένο χρόνο, ένα μεγάλο πλήθος παρεμβάσεων, υπό συνθήκες που δεν επιτρέπουν την ασφαλή, ορθολογική και ποιοτική υλοποίηση των έργων. Το πρόβλημα δεν είναι τυπικό ή διαδικαστικό. Είναι ουσιαστικό και αφορά την ίδια τη δυνατότητα ολοκλήρωσης των έργων. Αναλυτικότερα, οι βασικοί λόγοι που καθιστούν αναγκαία τη νέα παράταση είναι οι εξής:
1) Καθυστερημένη ενεργοποίηση του πραγματικού χρόνου υλοποίησης.
Η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση κρίσιμων διοικητικών διαδικασιών, στην έκδοση αποφάσεων και στην πλήρη ενεργοποίηση των προγραμμάτων περιόρισε σημαντικά τον πραγματικό χρόνο που είχαν στη διάθεσή τους οι ωφελούμενοι και οι μηχανικοί για την υλοποίηση των παρεμβάσεων.
2) Έλλειψη διαθέσιμων συνεργείων και τεχνικού προσωπικού.
Η αυξημένη ζήτηση σε εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης έχει οδηγήσει σε έντονη πίεση την αγορά. Σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχουν διαθέσιμα συνεργεία, τεχνίτες και εξειδικευμένοι επαγγελματίες εντός των απαιτούμενων χρόνων.
3) Καθυστερήσεις σε υλικά και εξοπλισμό.
Η προμήθεια κουφωμάτων, θερμομονωτικών συστημάτων, αντλιών θερμότητας, λεβήτων, φωτοβολταϊκών και λοιπού εξοπλισμού παρουσιάζει συχνά καθυστερήσεις, οι οποίες δεν μπορούν να ελεγχθούν από τους ωφελούμενους ή τους μηχανικούς.
4) Αυξημένο διοικητικό και τεχνικό βάρος για τους μηχανικούς.
Οι μηχανικοί καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα τεχνικές μελέτες, επιβλέψεις, συντονισμό συνεργείων, δικαιολογητικά, πλατφόρμες, ελέγχους, επικαιροποιήσεις και τελικές υποβολές. Η συσσώρευση όλων αυτών των απαιτήσεων μέσα σε τόσο περιορισμένο διάστημα δημιουργεί συνθήκες υπερβολικής πίεσης και αυξάνει τον κίνδυνο λαθών, καθυστερήσεων και αστοχιών.
5) Αιτήσεις σε κατάσταση “Επιλέξιμη αίτηση προς υπαγωγή”.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη απαιτείται και για τους ωφελούμενους των οποίων οι αιτήσεις βρίσκονται στην κατάσταση “5. Επιλέξιμη αίτηση προς υπαγωγή”. Οι συγκεκριμένοι πολίτες έχουν ολοκληρώσει κρίσιμα στάδια της διαδικασίας και αναμένουν την πολυπόθητη υπαγωγή, ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν στην υλοποίηση των εργασιών ενεργειακής αναβάθμισης. Η παραμονή τους σε εκκρεμότητα, σε συνδυασμό με τα στενά χρονικά περιθώρια, δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο να μην καταστεί εφικτή η ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, χωρίς δική τους υπαιτιότητα.
6) Περιπτώσεις θανάτου ωφελουμένων και διαδικασίες διαδοχής.
Υπάρχουν αιτήσεις στις οποίες οι αρχικοί ωφελούμενοι έχουν αποβιώσει και, λόγω των ασφυκτικών προθεσμιών του προγράμματος, δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες διαδικασίες διαδοχής και μεταβίβασης των σχετικών δικαιωμάτων. Οι περιπτώσεις αυτές πρέπει να αντιμετωπιστούν με ειδική μέριμνα, ώστε να μη χαθούν εγκεκριμένες ή επιλέξιμες χρηματοδοτήσεις εξαιτίας αντικειμενικών διοικητικών και νομικών διαδικασιών που απαιτούν χρόνο.
7) Κίνδυνος απώλειας πόρων και αποτυχίας ολοκλήρωσης εγκεκριμένων παρεμβάσεων.
Η μη χορήγηση επαρκούς παράτασης μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια εγκεκριμένων χρηματοδοτήσεων, σε οικονομική επιβάρυνση πολιτών που έχουν ήδη προχωρήσει σε δεσμεύσεις και σε αδυναμία επίτευξης των ενεργειακών στόχων των προγραμμάτων.
Επιπροσθέτως, το ζήτημα αποκτά διακριτή μείζονα διάσταση ειδική για τη Δυτική Μακεδονία, η οποία βιώνει τις καταστροφικές συνέπειες της επιλογής του κ. Μητσοτάκη να επιβάλει την τροχάδην βίαιη απολιγνιτοποίηση, ερήμην της τοπικής κοινωνίας και σε αντίθεση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα (βλ. αναλυτικά επί της υφιστάμενης κατάστασης την Αιτιολογική Έκθεση της αριθμ. 306/30/22.1.2025 Τροπολογίας μου «Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία») . Υπό αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, το Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας ΤΕΕ επισημαίνει τις αυξημένες ανάγκες ενεργειακής αναβάθμισης του κτιριακού αποθέματος της περιοχής, το υψηλό ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και τις ιδιαίτερες κοινωνικοοικονομικές πιέσεις, τονίζοντας πως πολύ περισσότερο στη Δυτική Μακεδονία τα προγράμματα “Εξοικονομώ” αποτελούν κρίσιμο εργαλείο στήριξης των πολιτών, βελτίωσης της ποιότητας κατοικίας, μείωσης της ενεργειακής φτώχειας και ενίσχυσης της τοπικής τεχνικής και κατασκευαστικής δραστηριότητας.
Τούτων δοθέντων, για τους ανωτέρω λόγους, το ΤΕΕ/Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας ζητά:
Ι] Την άμεση παράταση της προθεσμίας ολοκλήρωσης των προγραμμάτων “Εξοικονομώ 2025”, “Εξοικονομώ 2023” και “Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για Νέους” τουλάχιστον έως την 31η Δεκεμβρίου 2026, με σαφή θεσμική πρόβλεψη και έγκαιρη ανακοίνωση, ώστε να υπάρξει πραγματικός χρόνος οργάνωσης, υλοποίησης και ολοκλήρωσης των παρεμβάσεων.
ΙΙ] Να εξεταστούν τα εξής:
– «η άμεση έκδοση αποφάσεων υπαγωγής για τις αιτήσεις που βρίσκονται σε κατάσταση “5. Επιλέξιμη αίτηση προς υπαγωγή”».
– η ειδική ρύθμιση για αιτήσεις στις οποίες έχει αποβιώσει ο αρχικός ωφελούμενος και εκκρεμούν οι διαδικασίες διαδοχής,
– η απλοποίηση των διαδικασιών ολοκλήρωσης και ελέγχου,
– η αποφυγή νέων αιφνιδιαστικών προθεσμιών η παροχή σαφών οδηγιών προς τους ωφελούμενους και τους μηχανικούς,
– η διασφάλιση ότι δεν θα χαθούν εγκεκριμένοι ή επιλέξιμοι πόροι λόγω καθυστερήσεων που δεν οφείλονται στους πολίτες ή στους μηχανικούς τους.
Δεδομένου ότι για το συγκεκριμένο Πρόγραμμα έχω καταθέσει τις Ερωτήσεις αριθμ. 2416/30.12.2024 «“Εξοικονομώ 2025” χωρίς Ρήτρα δίκαιης μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία», 3433/14.2.2025 «Το Εξοικονομώ 2025 παραμένει χωρίς Ρήτρα δίκαιης μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία» και 8021/5.8.2025 «Ερωτήματα του ΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας για το Πρόγραμμα “Εξοικονομώ 2025”».
Δεδομένου ότι η εν λόγω παράταση δεν αποτελεί απλώς διευκόλυνση, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για να προστατευθούν οι πολίτες, οι μηχανικοί, οι τεχνικές επιχειρήσεις, οι προμηθευτές και οι δημόσιοι πόροι που έχουν δεσμευθεί για την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος, ήτοι να αποφευχθεί ένα τεχνικό, οικονομικό και κοινωνικό αδιέξοδο, παρέχοντας τον απαραίτητο χρόνο για την ουσιαστική και επιτυχή ολοκλήρωση των προγραμμάτων.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1) Προτίθεστε να αποδεχτείτε τα ανωτέρω εύλογα αιτήματα, την αναγκαιότητα αποδοχής των οποίων εμπεριστατωμένα τεκμηριώνει το ΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας στη συνημμένη Επιστολή του, και συγκεκριμένα:
α) Να δώσετε παράταση στα προγράμματα “Εξοικονομώ 2025”, “Εξοικονομώ 2023” και “Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για Νέους”, τουλάχιστον έως την 31η Δεκεμβρίου 2026;
β) Να διασφαλίσετε έμπρακτα, επιπλέον της παράτασης, τις πέντε προτάσεις που προαναφέρθηκαν;
2) Σε επόμενες θεματικά συναφείς προσκλήσεις σκοπεύετε να εφαρμόσετε τη Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης με αυξημένο προϋπολογισμό και ενισχυμένα ποσοστά επιδότησης για την περιφέρειά μας, περαιτέρω μάλιστα να αποδεχτείτε την πρόταση που επανειλημμένως έχω παρουσιάσει ήδη από το 2020, για καθολική εφαρμογή του “Εξοικονομώ” στα 80.000 κτίρια (ιδιωτικά και δημόσια) της Δυτικής Μακεδονίας, με διασφάλιση ειδικής γραμμής χρηματοδότησης;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)
