Κοινοβουλευτική παρέμβαση για το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής, ένα θέμα που –παρά την παράταση που δόθηκε– συνεχίζει να απασχολεί έντονα τόσο τους λογιστές όσο και τις επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρομεσαίες, πραγματοποίησε ο Πάρις Κουκουλόπουλος, ως Υπεύθυνος ΚΤΕ Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής.
Ο Αντιπρόεδρος της Βουλής αποτυπώνει τις εύλογες ενστάσεις, των οποίων γίνεται αποδέκτης καθημερινά, για την ουσία της “φιλοσοφίας” του μέτρου. Ενδεικτικά, αναδεικνύει την ανετοιμότητα και τις ελλείψεις στις προαπαιτούμενες υποδομές, που καθιστούν πρακτικά δυσχερή την εύκολη συμμόρφωση ακόμα και στους συνεπείς. Την αποδυνάμωση της ουσιαστικής ελεγκτικής διαδικασίας, που δεν αναζητά πια την πραγματική φοροδιαφυγή, αλλά επιδίδεται σε ακραία προστιμολαγνεία για τυπικές παραλείψεις. Τελικά δε τη διαρκή ανασφάλεια και αβεβαιότητα που επικρατεί στην καθημερινότητα της αγοράς.
Ο Βουλευτής Κοζάνης, λοιπόν, εγκαίρως πριν φθάσει πάλι η νέα προθεσμία εφαρμογής και επικρατήσει εκ νέου αναστάτωση, ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και βεβαίως από την ΑΑΔΕ, για όλες τις κρίσιμες παραμέτρους του ζητήματος, που ταλανίζουν τον λογιστικό και επιχειρηματικό κόσμο.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ
Στις 12 Οκτωβρίου 2026 ήταν προγραμματισμένη να ξεκινήσει η Β’ φάση του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής (της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων), που προβλέπει την παρακολούθηση κάθε μεταφόρτωσης / παραλαβής μέσω σάρωσης QR code σε κάθε παραστατικό. Η παράταση που μόλις δόθηκε, δεν αίρει την ουσία του προβληματισμού που τεκμηριωμένα έχει αναδειχθεί τόσο από λογιστές – φοροτεχνικούς όσο και από τον επιχειρηματικό κόσμο.
Αναλυτικότερα, στις 30 Σεπτεμβρίου η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε ότι η Β’ φάση τίθεται πλέον σε εφαρμογή για το σύνολο των επιχειρήσεων ως εξής: Από 1/1/2027 ενεργοποιούνται οι διαδικασίες φόρτωσης, μεταφόρτωσης και παραλαβής για την ψηφιακή παρακολούθηση και ιχνηλασιμότητα της διακίνησης αποθεμάτων, καθώς και η διαβίβαση των δεδομένων ποσοτικού ελέγχου. Από 1/1/2028 εφαρμόζεται η Ενιαία Κωδικοποίηση Ειδών, σύμφωνα με τη Συνδυασμένη Ονοματολογία (TARIC). Έως και την ημερομηνία έναρξης κάθε επιμέρους υποχρέωσης, παρέχεται η δυνατότητα προαιρετικής διαβίβασης των σχετικών δεδομένων στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA. Επιπλέον, σύμφωνα με την Ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, είναι ήδη διαθέσιμη η νέα έκδοση της εφαρμογής για κινητές συσκευές myDATAapp, η οποία ενσωματώνει δυνατότητα σάρωσης και παραλαβής παραστατικών, καθώς και οι λειτουργικότητες της εφαρμογής timologio, αναφορικά με τη Β’ φάση της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων.
Παρά ταύτα, ο προβληματισμός που μου μεταφέρεται είναι ότι υπάρχουν εύλογες ενστάσεις που παραμένουν, ιδίως δε πως δεν υπάρχει η υποδομή που προαπαιτείται. Η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε υποχρεώσεις και προθεσμίες ήδη από τον Αύγουστο του 2024, για συστήματα που ακόμα δεν έχουν υλοποιηθεί. Οι διαδοχικές παρατάσεις ανακοινώνονται πάντα την τελευταία στιγμή, για διαδικασίες που ούτως ή άλλως δεν είναι λειτουργικές, με συνέπεια να δημιουργείται “πανικός” και ανασφάλεια στην αγορά.
Οι συνέπειες στις επιχειρήσεις μόνο αμελητέες δεν είναι. Η χρόνια αβεβαιότητα από συνεχείς αλλαγές σε ασφυκτικές προθεσμίες έχει οδηγήσει επιχειρήσεις να μην προσπαθούν πλέον να συμμορφωθούν, αλλά να αδιαφορούν, καθώς πρακτικά πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα στην παραγωγική τους δραστηριότητα και στο να “τρέχουν” πίσω από ανέτοιμες διαδικασίες της ΑΑΔΕ.
Το βαθύτερο πρόβλημα παραμένει και αφορά την ίδια τη “φιλοσοφία” του μέτρου. Το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής δεν στοχεύει στη διευκόλυνση των συναλλαγών, αλλά στην αποδυνάμωση της ουσιαστικής ελεγκτικής διαδικασίας. Ο έλεγχος πια δεν ψάχνει την πραγματική φοροδιαφυγή, αλλά επιβάλλει τεράστια πρόστιμα για τυπικές παραλείψεις, ανεξαρτήτως καλής πίστης.
Ενδεικτικό παράδειγμα: αν λείπει ένα τεμάχιο από 1.000 σε Δελτίο Αποστολής, το πρόστιμο είναι 10.000 €. Το ίδιο ακριβώς πρόστιμο επιβάλλεται και όταν δεν έχει κοπεί καθόλου Δελτίο. Συνεπώς, ακόμα και μια απλή τεχνική βλάβη (π.χ. μια πτώση δικτύου) τιμωρείται εξίσου αυστηρά με σκόπιμη φοροδιαφυγή. Η Φορολογική Αρχή, αντί να διακρίνει τον απατεώνα από τον συνεπή επιχειρηματία με ένα τυχαίο πρόβλημα, επιλέγει τον εύκολο δρόμο: «δεν υπάρχει βλάβη, υπάρχει μόνο φοροδιαφυγή».
Το αποτέλεσμα είναι ότι τιμωρείται η υπόνοια φοροδιαφυγής, όχι η ίδια η φοροδιαφυγή, ενώ τα ψηφιακά εργαλεία θα επέτρεπαν στην ΑΑΔΕ να κάνει πραγματικούς ελέγχους μέσω επεξεργασίας δεδομένων και στατιστικής ανάλυσης, αντί να τιμωρεί μικρολεπτομέρειες.
Στην πραγματικότητα αγνοείται το ιστορικό δίδαγμα. Η Πολιτεία δεν έχει πάρει το μάθημα που έδωσε η αναποτελεσματικότητα του παλιού ΚΒΣ: η υπερ-ρύθμιση δεν βοηθά στην πάταξη της φοροδιαφυγής, αντιθέτως δυσχεραίνει τη συμμόρφωση των ειλικρινών επιχειρήσεων, ενώ δίνει στους πραγματικά φοροφυγάδες την ευκαιρία να κρύβονται πίσω από τυπικές διαδικασίες.
Το ζητούμενο παραμένει. Η λύση δεν είναι η ολοένα μεγαλύτερη τυποποίηση και οι συνεχείς αλλαγές, αλλά η απλότητα: εύκολη φορολογική συμμόρφωση που αφήνει τον ειλικρινή επιχειρηματία να ασχολείται με τη δουλειά του, ενώ τα ψηφιακά εργαλεία χρησιμοποιούνται από την ΑΑΔΕ για ουσιαστικούς ελέγχους, όχι για μικροτυποποίηση κάθε επιχειρηματικής κίνησης.
Δεδομένης της συναφούς επισήμανσης που, μεταξύ άλλων, περιλαμβανόταν στην αριθμ. 104/29.9.2026 Επιστολή της ΠΟΦΕΕ, όπου τονιζόταν πως «ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί και το ισχύον καθεστώς κυρώσεων. Η παρ. 13 του άρθρου 57 του ν. 5104/2024 προβλέπει, για διακίνηση αγαθών χωρίς παραστατικό διακίνησης, πρόστιμο ανά φορολογικό έλεγχο ύψους 5.000 ευρώ για υπόχρεους τήρησης απλογραφικού και 10.000 ευρώ για υπόχρεους τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος. Αντίθετα, για τη μη έκδοση στοιχείου πώλησης σε πράξεις που υπάγονται σε ΦΠΑ, η παρ. 6 του ίδιου άρθρου προβλέπει πρόστιμο ίσο με το 50% του αναλογούντος ΦΠΑ, με ελάχιστο όριο 250 και 500 ευρώ αντίστοιχα. Η διαφοροποίηση αυτή εγείρει σαφές ζήτημα αναλογικότητας, ιδίως σε διακινήσεις μικρής αξίας ή σε περιπτώσεις τυπικών και διαδικαστικών παραλείψεων. Είναι, συνεπώς, αναγκαία η αναμόρφωση των σχετικών κυρώσεων, ώστε να καταστούν αναλογικότερες και να εναρμονιστούν ουσιαστικά με όσες ισχύουν για τη μη έκδοση στοιχείων πώλησης».
Δεδομένων των διαδοχικών κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων που από το 2023 έχω πραγματοποιήσει, ως Υπεύθυνος ΚΤΕ Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, αναφορικά με την ακραία και παράλογη προστιμολαγνεία της Κυβέρνησης.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1) Τι απαντάτε στον ανωτέρω προβληματισμό που καθημερινά δέχομαι από λογιστές – φοροτεχνικούς και στελέχη επιχειρήσεων ως προς τη “φιλοσοφία” που διέπει τον σχεδιασμό του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής;
2) Πώς μπορείτε να διαβεβαιώσετε ότι η νέα ημερομηνία έναρξης της Β’ φάσης είναι ρεαλιστική και δεν θα υπάρχουν τότε ακόμα τα ίδια εμπόδια και οι ίδιες δυσχέρειες που καταγράφονται αυτή τη στιγμή και εκ των πραγμάτων σας οδήγησαν στην αναγκαία παράταση;
3) Προτίθεστε επιτέλους να εξορθολογίσετε την παράλογη προστιμολαγνεία που χαρακτηρίζει το σχετικό θεσμικό πλαίσιο;
4) Ποια συγκεκριμένη μέριμνα θα λάβετε για τις περιπτώσεις τεχνικών προβλημάτων (π.χ. πτώση σύνδεσης ίντερνετ, αστοχίες της πλατφόρμας της ΑΑΔΕ), ώστε να διασφαλίζεται ότι ο συνεπής επαγγελματίας δεν θα καθίσταται όμηρος τεχνικών αδυναμιών εκτός της δικής του ευθύνης;
5) Προτίθεστε να παράσχετε στοχευμένη χρηματοδοτική ενίσχυση για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, προκειμένου να καλύψουν το αναγκαίο κόστος προσαρμογής;
6) Σκοπεύετε, σε διαβούλευση με τους θεσμικούς εκπροσώπους των λογιστικών – φοροτεχνικών και του επιχειρηματικού κόσμου, να προχωρήσετε σε βελτιωτικές, λειτουργικές και αναλογικές αλλαγές σχετικά με το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής και όχι μόνο, ώστε να μην εμποδίζεται η ομαλή λειτουργία της οικονομίας υπό το βάρος υπέρμετρης συσσώρευσης υποχρεώσεων;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)
