Για να το θέσουμε πολύ απλά, τα μπουζί είναι απαραίτητα για να διατηρείται το αυτοκίνητο σε λειτουργία. Αναλυτικότερα, η διαδικασία έχει ως εξής: Την κατάλληλη στιγμή, τα μπουζί αναφλέγουν το μείγμα βενζίνης/αέρα. Η κατάλληλη στιγμή είναι ένα κλάσμα του δευτερολέπτου πριν το έμβολο στον κύλινδρο φτάσει στο άνω νεκρό σημείο και συμπιέσει το μείγμα καυσίμου-αέρα: το μπουζί ανάβει, το μείγμα διαστέλλεται και πιέζει το έμβολο, το οποίο περιστρέφει τον στροφαλοφόρο άξονα μέσω της συνδετικής ράβδου. Αυτό με τη σειρά του γυρίζει τους τροχούς και το αυτοκίνητο τρέχει.
Αν είναι εντάξει, λειτουργεί σε οποιαδήποτε λειτουργία του κινητήρα: χαμηλές στροφές, υψηλές στροφές και σε όλους τους κυλίνδρους. Η βενζίνη στο μείγμα καίγεται καλά και ο κινητήρας λειτουργεί όπως πρέπει.
Πώς λειτουργεί το μπουζί
Στους βενζινοκινητήρες, ένας ηλεκτρικός σπινθήρας αναφλέγει το μείγμα. Αυτό δημιουργείται μεταξύ των δύο ηλεκτροδίων του μπουζί. Η απόσταση μεταξύ των ηλεκτροδίων ποικίλλει – κατά μέσο όρο είναι περίπου ένα χιλιοστό. Η απόσταση αυτή είναι επίσης γνωστή ως διάκενο σπινθήρα.
Το διάκενο σπινθήρα πρέπει να είναι ακριβώς όπως το έχει προβλέψει ο κατασκευαστής του μπουζί: έτσι ώστε, αφενός, να σχηματίζεται ο σπινθήρας και, αφετέρου, να έχει αρκετή ενέργεια για να αναφλέξει το μίγμα.
Απαιτείται τάση τουλάχιστον 20.000 V για να δημιουργηθεί διάκενο σπινθήρα 1 mm. Η τάση αυτή παρέχεται από το πηνίο ανάφλεξης: μετατρέπει το ρεύμα 12 V του οχήματος και τροφοδοτεί τα ηλεκτρόδια με την απαραίτητη τάση των δεκάδων χιλιάδων βολτ. Τα πηνία ανάφλεξης στα σύγχρονα οχήματα ελέγχονται από την ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου του κινητήρα.
Χαρακτηριστικά και διαφορές των μπουζί
Τα μπουζί διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά τους:
- Διάμετρος και μήκος του τμήματος με σπείρωμα, μέγεθος του εξαγωνικού κλειδιού,
- Σχήμα και μήκος του κεραμικού μονωτήρα,
- Υλικό κεντρικού ηλεκτροδίου,
- Αριθμός και σχήμα των πλευρικών ηλεκτροδίων,
- το μέγεθος του διακένου σπινθήρα, τον παράγοντα πυράκτωσης και άλλες παραμέτρους.
Είναι σημαντικό τα χαρακτηριστικά αυτά να είναι ακριβώς όπως τα έχει προβλέψει ο κατασκευαστής ενός συγκεκριμένου κινητήρα. Γι’ αυτό οι παράμετροι του μπουζί καθορίζονται από τον κατασκευαστή του αυτοκινήτου. Παρακάτω θα αναφερθούμε λεπτομερέστερα στα χαρακτηριστικά τους.
Πότε και πόσο συχνά πρέπει να αλλάζονται τα μπουζί
Η διάρκεια ζωής των μπουζί που αναφέρεται στο βιβλίο σέρβις ή στο εγχειρίδιο χρήσης του αυτοκινήτου ισχύει για τα αρχικά μπουζί – και συχνά μπορεί να παραταθεί με την αντικατάσταση των μπουζί νικελίου με μπουζί πλατίνας ή ιριδίου.
Η κατά προσέγγιση διάρκεια ζωής ενός μπουζί εξαρτάται από το μέταλλο στα άκρα των ηλεκτροδίων. Σταδιακά καίγονται, το μονωτικό υλικό υποβαθμίζεται, οι ηλεκτρικές του ιδιότητες χειροτερεύουν, πράγμα που σημαίνει ότι αργά ή γρήγορα ο σπινθήρας θα περάσει μεταξύ της πλευράς του κεντρικού ηλεκτροδίου και του σώματος του μπουζί. Αλλά πιο συχνά, τα ηλεκτρόδια του μπουζί φθείρονται, η απόσταση μεταξύ τους αυξάνεται και γίνεται όλο και πιο δύσκολο για το πηνίο ανάφλεξης να σχηματίσει σπινθήρα.
Το μπουζί δεν παύει πάντα να λειτουργεί εντελώς, αν και αυτό συμβαίνει επίσης. Η διακοπή εμφανίζεται πρώτα σε ορισμένους τρόπους λειτουργίας του κινητήρα. Για παράδειγμα, εάν το πεντάλ του γκαζιού πατηθεί απότομα. Το καύσιμο δεν θα καεί πλήρως, αλλά θα περάσει από την καμινάδα στον καταλυτικό μετατροπέα – τη συσκευή που καθαρίζει τα καυσαέρια. Η κατανάλωση καυσίμου θα αυξηθεί και η διάρκεια ζωής του καταλυτικού μετατροπέα θα μειωθεί. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να αλλάζετε εγκαίρως τα μπουζί. Ωστόσο, τα ελαττωματικά μπουζί δεν είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο μπορεί να εμφανιστούν βλάβες ανάφλεξης.
Πώς να αλλάζετε σωστά τα μπουζί
Ως πελάτης του συνεργείου, θα πρέπει να βεβαιωθείτε ότι ο μηχανικός διαθέτει δυναμόκλειδο – αυτό σας επιτρέπει να ρυθμίσετε και στη συνέχεια να παρατηρήσετε τη ροπή σύσφιξης.
Δείτε τι πρέπει να κάνετε για να αλλάξετε τα μπουζί:
- Σβήστε τον κινητήρα και αφήστε τον να κρυώσει σε θερμοκρασία τουλάχιστον 50°C. Αφαιρέστε το προστατευτικό του κινητήρα, εάν υπάρχει, και αποκτήστε πρόσβαση στα μπουζί.
- Πάρτε έναν συμπιεστή και φυσήξτε την κυλινδροκεφαλή και τα φρεάτια των μπουζί με πεπιεσμένο αέρα, ώστε να μην εισέλθει βρωμιά στους κυλίνδρους μέσω αυτών.
- Αφαιρέστε τα μεμονωμένα πηνία ανάφλεξης ή τα καλώδια τροφοδοσίας.
- Πάρτε ένα συμβατικό κλειδί για μπουζί που ταιριάζει απόλυτα με το περίβλημα του μπουζί και ξεβιδώστε τα παλιά μπουζί.
- Τοποθετήστε το νέο μπουζί στο κλειδί μπουζί. Εάν το περίβλημα είναι κυλινδρικό, θα πρέπει να διαθέτει δακτύλιο ο-ring.
- Κοιτάξτε στο κουτί του μπουζί για να δείτε με πόση ροπή στρέψης πρέπει να το σφίξετε. Πάρτε ένα δυναμόκλειδο, ρυθμίστε τη ροπή και σφίξτε τα μπουζί. Είναι μάλλον εύκολο να μην τηρηθεί η ροπή στρέψης με ένα συνηθισμένο κλειδί μπουζί: είτε ο δακτύλιος δεν θα σφίξει αρκετά είτε το μπουζί θα σφίξει υπερβολικά, το σώμα του μπουζί θα μετακινηθεί, ο κεραμικός μονωτήρας θα σκάσει και τα θραύσματά του μαζί με το κεντρικό ηλεκτρόδιο θα πέσουν σε έναν κύλινδρο.
- Τοποθετήστε μεμονωμένα πηνία ανάφλεξης ή καλώδια ανάφλεξης, φροντίζοντας να είναι σφιχτά.
- Βάλτε μπροστά τον κινητήρα και βεβαιωθείτε ότι λειτουργεί σωστά.
- Τοποθετήστε το προστατευτικό κάλυμμα στον κινητήρα.
Από πού προήλθαν οι πληροφορίες για το άρθρο:
