Ριζικές αλλαγές στον χάρτη της κατοικίας επιδιώκει να φέρει το νέο πακέτο παρεμβάσεων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με επίκεντρο το στεγαστικό, που περιλαμβάνει την ανακαίνιση ακινήτων, τη στήριξη των ενοικιαστών και τον αυστηρότερο έλεγχο της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Τα μέτρα που ανακοίνωση από το βήμα της Βουλής περιλαμβάνουν την επιδότηση ανακαίνισης έως 90%, τη διπλή επιστροφή ενοικίου για συγκεκριμένους δικαιούχους και τις μακροχρόνιες μισθώσεις.
Στην πρώτη γραμμή των κερδισμένων βρίσκονται οι ενοικιαστές που αναζητούν κατοικία εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων λόγω διορισμού ή μετάθεσης, καθώς και οι ιδιοκτήτες παλαιών ή κλειστών ακινήτων που αποκτούν ισχυρά κίνητρα για να τα επαναφέρουν στην αγορά.
Παράλληλα, κατασκευαστικές και επενδυτικές εταιρείες αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν αδιάθετα ακίνητα ή να επενδύσουν στη μετατροπή υφιστάμενων κτιρίων προς μακροχρόνια μίσθωση, με ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση.
Το νέο «Ανακαινίζω»
Την «καρδιά» του στεγαστικού πακέτου αποτελεί το νέο πρόγραμμα ανακαινίσεων, που στοχεύει στην ενεργοποίηση χιλιάδων κλειστών και παλαιών κατοικιών. Η κυβέρνηση σχεδιάζει για το 2026 ένα νέο «Ανακαινίζω», με διαφορετικούς όρους από τα προηγούμενα.
Ο προϋπολογισμός αναμένεται να φτάσει τα 500 εκατ. ευρώ και με βάση τις τελευταίες πληροφορίες, το νέο πρόγραμμα δεν θα περιορίζεται σε ενεργειακές παρεμβάσεις, αλλά θα καλύπτει γενικές και λειτουργικές ανακαινίσεις, ώστε τα ακίνητα να καταστούν άμεσα κατοικήσιμα.
Στόχος είναι να ανακαινιστούν 15.000 έως 20.000 κατοικίες, κυρίως διαμερίσματα που παραμένουν εκτός αγοράς εδώ και χρόνια.
Η συνολική ενίσχυση ανά κατοικία θα μπορεί να φτάσει περίπου τις 36.000 ευρώ. Το βασικό ποσοστό επιδότησης θα φτάνει το 90% του επιλέξιμου κόστους, με προσαυξήσεις για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες,
Διπλή επιστροφή ενοικίου για όσους μετακινούνται στην περιφέρεια
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους εργαζομένους που μετακινούνται στην περιφέρεια για υπηρεσιακούς λόγους. Εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές που μισθώνουν κατοικία στον τόπο υπηρεσίας τους θα δικαιούνται πλέον επιστροφή ενοικίου που αντιστοιχεί σε δύο μήνες μίσθωσης.
Το ανώτατο ποσό ορίζεται στα 800 ευρώ ανά μήνα, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, γεγονός που διαφοροποιεί σημαντικά το νέο καθεστώς από το ισχύον. Σήμερα, η επιστροφή ενοικίου εφαρμόζεται οριζόντια σε κύριες και φοιτητικές κατοικίες, υπό συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια, και αντιστοιχεί στο 1/12 του συνολικού ετήσιου ενοικίου, με ανώτατο ποσό τα 800 ευρώ ετησίως, προσαυξανόμενο για κάθε εξαρτώμενο παιδί.
«Φρένο» στη βραχυχρόνια μίσθωση – Τι αλλάζει για τα Airbnb
Στον αντίποδα, το νέο πλαίσιο αυστηροποιεί σημαντικά τους κανόνες της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Στο κέντρο της Θεσσαλονίκης παγώνει η έκδοση νέων αδειών Airbnb, ενώ αντίστοιχοι περιορισμοί ισχύουν και σε συγκεκριμένες ζώνες της Αθήνας.
Κομβική αλλαγή αποτελεί το γεγονός ότι, στις περιοχές όπου απαγορεύεται η έκδοση νέων αδειών, η βραχυχρόνια μίσθωση παύει να «ακολουθεί» το ακίνητο. Σε περίπτωση μεταβίβασης – είτε μέσω αγοραπωλησίας, γονικής παροχής ή κληρονομιάς – το ακίνητο διαγράφεται από το Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης και δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ως Airbnb.
Τα 6 μέτρα που ανακοινώθηκαν
- Γενναίο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών με επιδότηση που θα καλύπτει έως και το 90% του κόστους, συνολικού προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ. Το πρόγραμμα στοχεύει στην αναβάθμιση παλαιών και κλειστών ακινήτων, με επιδότηση έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Το εισοδηματικό όριο για συμμετοχή ορίζεται στα 35.000 ευρώ για ζευγάρι, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.
- Για περίπου 50.000 εκπαιδευτικούς, νοσηλευτές και γιατρούς που εργάζονται εκτός των αστικών κέντρων της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, θα επιστρέφονται δύο ενοίκια ετησίως, ανεξαρτήτως εισοδήματος, ως κίνητρο για παραμονή και στέγαση σε αυτές τις περιοχές.
- Αναβάθμιση δημοτικών και κρατικών κτιρίων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, τα οποία θα μετατρέπονται σε κατοικίες για δημοσίους υπαλλήλους, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής και την προσβασιμότητα στις απομακρυσμένες περιοχές.
- Επιβάλλονται νέοι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση, επεκτείνοντας τις ισχύουσες ρυθμίσεις και στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Επιπλέον, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, όπου η βραχυχρόνια μίσθωση απαγορεύεται, ακίνητα που μεταβιβάζονται θα διαγράφονται αυτόματα από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής, με στόχο την αύξηση της διαθεσιμότητας κατοικιών μακροχρόνιας μίσθωσης.
- Νέο πλαίσιο κινήτρων για ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα της προσιτής στέγης. Οι κατασκευαστικές εταιρείες θα έχουν τη δυνατότητα να οικοδομούν ή να μετατρέπουν κτίρια αποκλειστικά για μακροχρόνια ενοικίαση τουλάχιστον δέκα ετών, με τα μισθώματα να εκπίπτουν από τον φόρο εισοδήματος. Το ανώτατο όριο ενοικίου θα καθορίζεται κεντρικά, εξασφαλίζοντας τη διατήρηση προσιτών τιμών.
- Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα προχωρήσει σε πολεοδομικές ρυθμίσεις που θα επιταχύνουν τη μετατροπή υφιστάμενων ακινήτων σε κατοικίες. Εγκαταλελειμμένα ή ημιτελή κτίσματα θα εντάσσονται σε καθεστώς ιδιωτικών επενδύσεων με φορολογικά κίνητρα, προάγοντας την αξιοποίηση ανενεργών ακινήτων.
