Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 14 Απριλίου 2026 και φέρνει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο η φορολογική διοίκηση θα παρακολουθεί εισοδήματα, καταθέσεις, επενδύσεις, crypto και ακίνητα. Το σχέδιο νόμου ενσωματώνει ευρωπαϊκές οδηγίες για την ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών και δημιουργεί ένα νέο σύστημα αυτόματων διασταυρώσεων για τους φορολογούμενους.
Το Dnews.gr παραθέτει ένα συνοπτικό οδηγό με τη βασική χαρτογράφηση των αλλαγών:
1. Τι αλλάζει συνολικά με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο;
Το βασικό που αλλάζει είναι ότι η εφορία αποκτά πολύ μεγαλύτερη πρόσβαση σε πληροφορίες για τραπεζικούς λογαριασμούς, επενδύσεις, crypto και ακίνητα. Δημιουργείται ένα σύστημα αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ τραπεζών, πλατφορμών, κρατών και φορολογικών αρχών, ώστε να εντοπίζονται πιο εύκολα αδήλωτα εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία.
2. Τι θα βλέπει πλέον η εφορία για τους τραπεζικούς λογαριασμούς;
Οι τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα αποστέλλουν πλήρη στοιχεία για κάθε λογαριασμό. Θα αποστέλλονται το υπόλοιπο του λογαριασμού στο τέλος του έτους, οι τόκοι, τα μερίσματα, τα εισοδήματα από επενδύσεις και τα έσοδα από πωλήσεις χρηματοοικονομικών προϊόντων, καθώς και τα στοιχεία ταυτοποίησης του δικαιούχου. Θα δηλώνεται επίσης αν ένας λογαριασμός είναι κοινός και ποιοι είναι οι συνδικαιούχοι.
3. Γιατί γίνεται σημαντικός ο ΑΦΜ στο νέο σύστημα;
Ο ΑΦΜ γίνεται το βασικό εργαλείο σύνδεσης όλων των πληροφοριών. Με αυτόν θα συνδέονται τραπεζικοί λογαριασμοί, crypto, επενδύσεις και εισοδήματα από το εξωτερικό, ώστε να γίνονται αυτόματες διασταυρώσεις και να εντοπίζονται διαφορές μεταξύ δηλωμένων εισοδημάτων και πραγματικής περιουσίας.
4. Τι αλλάζει με τα crypto;
Τα crypto μπαίνουν για πρώτη φορά σε πλήρη φορολογική παρακολούθηση. Οι πάροχοι υπηρεσιών crypto θα υποχρεούνται να στέλνουν στοιχεία για τους χρήστες, τις συναλλαγές και τα κέρδη στις φορολογικές αρχές. Αυτό σημαίνει ότι τα κέρδη από crypto θα μπορούν πλέον να εντοπίζονται εύκολα και να φορολογούνται.
5. Θα υπάρχει ευρωπαϊκή βάση δεδομένων για crypto;
Δημιουργείται κεντρικό ευρετήριο πληροφοριών crypto σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο θα καταγράφονται στοιχεία για συναλλαγές και φορολογούμενους και θα γίνεται επαλήθευση του ΑΦΜ. Έτσι οι φορολογικές αρχές των κρατών θα ανταλλάσσουν στοιχεία.
6. Τι πρόστιμα προβλέπονται για παραβάσεις στα crypto;
Το νομοσχέδιο προβλέπει κλίμακα προστίμων για μη υποβολή στοιχείων, ανακριβή στοιχεία ή μη συνεργασία σε ελέγχους, με πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως 5.000 ευρώ.
7. Τι αλλάζει με την κύρια κατοικία;
Η κύρια κατοικία δεν θα αποδεικνύεται μόνο από τη φορολογική δήλωση, αλλά από το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Το μητρώο αυτό θα χρησιμοποιείται για φορολογικές απαλλαγές, όπως απαλλαγή ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς.
8. Ποιοι δικαιούνται απαλλαγή ΕΝΦΙΑ για κύρια κατοικία;
Η απαλλαγή αφορά κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους και σε ορισμένες παραμεθόριες περιοχές έως 1.700 κατοίκους, με ανώτατη αξία κατοικίας έως 400.000 ευρώ.
9. Τι αλλάζει στον υπολογισμό της αξίας της ακίνητης περιουσίας;
Αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού της συνολικής αξίας ακίνητης περιουσίας για την προσαύξηση φόρου, καθώς ακίνητα που απαλλάσσονται από φόρο δεν θα υπολογίζονται πλέον στη συνολική αξία, ώστε να μην αυξάνεται τεχνητά η φορολογική επιβάρυνση.
10. Τι είναι το tax ruling από την ΑΑΔΕ;
Εισάγεται ο θεσμός των δεσμευτικών απαντήσεων της ΑΑΔΕ. Δηλαδή κάποιος μπορεί να ζητήσει εκ των προτέρων απόφαση για το πώς θα φορολογηθεί μια συναλλαγή ή επένδυση και η απάντηση θα είναι δεσμευτική για την εφορία. Η απάντηση θα δίνεται μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και θα απαιτείται παράβολο.
11. Τι αλλάζει με τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις;
Καθιερώνεται πρόστιμο 100 ευρώ για εκπρόθεσμες δηλώσεις, ενώ παλαιότερα πρόστιμα για μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις διαγράφονται ή συμψηφίζονται αναδρομικά. Επίσης προβλέπεται εξαίρεση για ανήλικους.
12. Τι γίνεται με ανήλικους που έχουν δραστηριότητα;
Αν ανήλικος έχει κάνει έναρξη δραστηριότητας χωρίς πραγματικά έσοδα, δεν επιβάλλεται τέλος επιτηδεύματος και δεν επιβάλλονται πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις.
13. Τι αλλάζει στις πληρωμές με μετρητά πάνω από 500 ευρώ;
Τελειώνει η δυνατότητα «σπαστών» αποδείξεων. Αν μια συναλλαγή είναι συνολικά πάνω από 500 ευρώ, δεν μπορεί να πληρωθεί με μετρητά ακόμη και αν κοπεί σε πολλές αποδείξεις. Το πρόστιμο είναι ίσο με το διπλάσιο του ποσού που πληρώθηκε με μετρητά.
14. Τι αλλάζει γενικά στις ηλεκτρονικές πληρωμές;
Οι συναλλαγές άνω των 500 ευρώ πρέπει να γίνονται υποχρεωτικά με ηλεκτρονικό τρόπο πληρωμής, όπως κάρτα ή τραπεζική μεταφορά, ώστε να περιοριστεί η φοροδιαφυγή και οι συναλλαγές χωρίς παραστατικά.
15. Τι είναι το marketplace για κόκκινα δάνεια;
Δημιουργείται ηλεκτρονική πλατφόρμα για τη διαχείριση και πώληση μη εξυπηρετούμενων δανείων, όπου θα συγκεντρώνονται πληροφορίες και θα μπορούν να γίνονται συναλλαγές και ρυθμίσεις δανείων.
