Τα νεφρά πονάνε όταν αρρωσταίνουν και αν όχι ποια είναι τα πρώτα σιωπηλά σημάδια ότι κάτι δεν πάει καλά; Πόσο γρήγορα μπορεί να εξελιχθεί μία σοβαρή νεφρική βλάβη και τι ρόλο παίζει η διατροφή και η άσκηση; Υπάρχουν κόκκινες γραμμές στην «υγιεινή διατροφή»; Σε αυτά και σε άλλα κρίσιμα ερωτήματα για το θέμα της νεφρικής δυσλειτουργίας, που αφορά σημαντική μερίδα του πληθυσμού και για χρόνια έμενε εκτός δημοσίου διαλόγου, απαντά ο καθηγητής Νεφρολογίας, διευθυντής Β’ Νεφρολογικής Κλινικής στο «ΑΧΕΠΑ», ΓΓ της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας Βασίλης Λιακόπουλος.
Ο γνωστός νεφρολόγος που είναι και μέλος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεφρολογίας, παραχωρεί συνέντευξη στο Πρακτορείο Fm και στη δημοσιογράφο Τάνια Μαντουβάλου, με αφορμή και το νέο δωρεάν πρόγραμμα προληπτικών εξετάσεων για τη νεφρική δυσλειτουργία, στο πλαίσιο του «Προλαμβάνω», που προσφέρει εξετάσεις σε πολίτες 30 έως 70 ετών, με ιστορικό υπέρτασης ή σακχαρώδους διαβήτη. Όπως τονίζει, «αυτό το πολύ σημαντικό πρόγραμμα είναι και αποτέλεσμα μίας μεγάλης προσπάθειας που έκανε η Ελληνική Νεφρολογική Εταιρεία. Η χρόνια νεφρική νόσος δεν είναι σπάνια, καθώς αφορά περίπου το 10% το πληθυσμού, ίσως και λίγο περισσότερο, με κάποιες εργασίες να ανεβάζουν τη συχνότητα, ακόμη και στον έναν στους οκτώ».
Η νυκτουρία καμπανάκι για εξετάσεις
Η χρόνια νεφρική νόσος, είναι μία πολύ σιωπηρή νόσος, χωρίς συμπτώματα και είναι πολύ συχνό το φαινόμενο να φτάνει κάποιος στα επείγοντα ενός νοσοκομείου, όταν έχει πια πολύ προχωρημένη νεφρική ανεπάρκεια και χρειάζεται αιμοκάθαρση, λέει ο ΓΓ της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας. «Ένα σύμπτωμα όμως, σε σχετικά αρχικό στάδιο μπορεί να είναι η νυκτουρία. Όταν δηλαδή κάποιος σηκώνεται την νύχτα πάνω από μία-δύο φορές, χωρίς όμως απαραίτητα αυτό να σημαίνει πάντα νεφρική δυσλειτουργία. Μπορεί να είναι πχ ένας αρρύθμιστος διαβήτης, μία υπερτροφία του προστάτη, υπνική άπνοια, καρδιακή ανεπάρκεια και άλλα. Ωστόσο αποτελεί καμπανάκι για εξετάσεις. Τα νεφρά δεν πονάνε παρά μόνο σε περίπτωση που υπάρχει κάποια πέτρα ή όταν εμφανίζονται κάποιες λοιμώξεις όπως πχ πυελονεφρίτιδα».
Πότε πρέπει να ξεκινά ο έλεγχος
Από ποια ηλικία και μετά πρέπει να ελέγχουμε τη λειτουργία των νεφρών μας; Αυτό δεν είναι τόσο στανταρισμένο απαντά ο κ Λιακόπουλος. «Αν πχ κάποιος έχει διαβήτη τύπου 1 από παιδί, θα πρέπει από νωρίς να ελέγχει τη λειτουργία των νεφρών του. Και γενικότερα αν υπάρχουν άλλες παθήσεις όπως υπέρταση ή καρδιαγγειακά, από τότε που θα εμφανιστούν θα πρέπει να εξετάζεται η νεφρική λειτουργία, έστω και αν κάποιος είναι 40 ετών. Ο υπόλοιπος πληθυσμός μετά τα 60». Ο διαβήτης, η υπέρταση ή η καρδιακή ανεπάρκεια που αποτελούν παράγοντες κινδύνου «χαλάνε» τα νεφρά, ή μπορεί και τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για αυτές τις παθήσεις, τίθεται εύλογα το ερώτημα. «Κυρίως οι ασθένειες. Κάποια φάρμακα μπορεί να επιδεινώσουν κάποια νεφρική δυσλειτουργία, και για αυτό ακριβώς το λόγο χρειάζεται συνεργασία καρδιολόγου, νεφρολόγου, διαβητολόγου».
Τα νέα φάρμακα καθυστερούν πολύ την εξέλιξη – Το καθόλου αλάτι δεν συνιστάται
Μπορεί να αναστραφεί μια αρχόμενη νεφρική δυσλειτουργία, είναι το επόμενο ερώτημα που εύλογα προκύπτει. «Μπορεί να αναστραφεί, ανάλογα την αιτία της. Το σημαντικότερο όμως, είναι ότι σήμερα έχουμε φάρμακα πρόσφατης ένταξης στο οπλοστάσιο μας, τα οποία μπορούν να μας βοηθήσουν να καθυστερήσουμε πάρα πολύ την εξέλιξη της». Σύμφωνα με τον διακεκριμένο νεφρολόγο, δεν είναι γνωστό πόσο γρήγορα μπορεί να εξελιχθεί μία νεφρική βλάβη. «Υπάρχουν διάφορα είδη νεφρικής βλάβης. Κάποια που μπορεί να εξελιχθούν σε μέρες, ή εβδομάδες, αλλά και άλλα που κάνουν πολλά χρόνια. Και εκεί βρίσκεται το σημερινό θεραπευτικό ζητούμενο, να μπορούμε αυτή την εξέλιξη να την καθυστερούμε». Όσον αφορά τη διατροφή ο κ. Λιακόπουλος αναφέρει ότι η αποφυγή ποσότητας αλατιού είναι κρίσιμης σημασίας, όχι όμως η υπερβολή. «Το καθόλου αλάτι στις τροφές δεν υπάρχει, ούτε όμως το συνιστούμε. Μία υγιεινή διατροφή που θα την συζητήσει κάποιος με τον διαιτολόγο, ανάλογα με το ιστορικό του, είναι ιδανική».
Απαγορευτικά κάποια συμπληρώματα διατροφής – Όχι υπερβολές στην άσκηση
Όσον αφορά την άσκηση που είναι γνωστό πόσο καλό κάνει σε όλους μας, για τους ανθρώπους με προβλήματα νεφρικής λειτουργίας θα πρέπει να πούμε ότι συστήνεται μία ήπια άσκηση. Όχι μαραθώνιοι τρεξίματος, ούτε πολλά κιλά βάρη. Όμως, αυτά που είναι απαγορευτικά είναι τα συμπληρώματα διατροφής που πολλοί νέοι παίρνουν για το γυμναστήριο. Αυτά πολλές φορές μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στους νεφρούς, χωρίς γυρισμό».
