Σχετικά με τις αιτήσεις κατασκευής πλωτών φωτοβολταϊκών (Φ/Β), που υποβλήθηκαν στη ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) και αφορούν στη λίμνη Πολυφύτου, έχουμε να παρατηρήσουμε τα εξής :
- Προφανώς οι επενδυτές είναι νομικά κατοχυρωμένοι εφόσον δεν είναι υποχρεωμένοι να ενημερώσουν σε αυτή τη φάση την Τοπική Αυτοδιοίκηση, παρά μόνο τη ΡΑΕ και τη ΔΕΗ.
- Προφανώς όμως κι εδώ ισχύει η γενική αρχή; «Ότι είναι νόμιμο δεν είναι κατ’ ανάγκη και ηθικό». Δεν είναι δυνατόν οι οικείοι δήμοι να μην ενημερώνονται εξαρχής για τέτοιες μεγάλες επενδύσεις, όταν μάλιστα αυτές συγκρούονται με άλλες αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές προτεραιότητες, και να καλούνται (οι δήμοι) να γνωμοδοτήσουν μόνο για τις σχετικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
- Από τα πέντε φωτοβολταϊκά τα δύο είναι ιδιωτικά και τα τρία της ΔΕΗ.
Η ισχύς των δύο ιδιωτικών Φ/Β (2 Χ 250 MW) και η αντίστοιχη έκτασή τους υπερβαίνει κατά πολύ τις διεθνείς «καλές πρακτικές βιωσιμότητας» για πλωτά Φ/Β. Σύμφωνα με αυτές η μέγιστη έκταση των Φ/Β δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5,5% της επιφάνειας της λίμνης, ενώ από πλευράς ισχύος το μεγαλύτερο εν λειτουργία στο κόσμο Φ/Β είναι της τάξης των 30 ΜW. Συγκρίνοντας το νούμερο αυτό με τα 500 MW !!! που θέλει να εγκαταστήσει η εταιρεία Interphoton Investment, διαπιστώνουμε μια απόκλιση εξωφρενική (1500 % !). Σχετικά με την έκταση των Φ/Β, το μέγιστο ποσοστό του 5,5 % επίσης παραβιάζεται κατάφωρα από την Interphoton, αφού οι εγκαταστάσεις της (σύμφωνα με το χάρτη της ΡΑΕ) καλύπτουν το 20-25 % της επιφάνειας του ταμιευτήρα !
- Βιοποικιλότητα – ορνιθοπανίδα. Σύμφωνα με ορνιθολογική μελέτη που είχε καταθέσει το 2011 η Οικολογική Κίνηση Κοζάνης στην Περιφέρεια η λίμνη έχει όλες τις προϋποθέσεις για να ενταχτεί στις Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (ΣΠΠ ή Important Bird Areas). Η πρόταση και ο χαρακτηρισμός αυτός δυστυχώς δεν περπάτησε λόγω ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗΣ ολιγωρίας των Περιφερειακών Αρχών. Αν είχε χαρακτηριστεί η λίμνη ως ΣΠΠ, τότε θα είχαμε ένα ισχυρό όπλο στα χέρια μας για να κοντράρουμε τέτοιου μεγέθους εγκαταστάσεις. Η Ελλάδα διαθέτει 208 Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά και οι περισσότερες έχουν χαρακτηριστεί ως «Ζώνες Ειδικής Προστασίας» και άρα επωφελούνται από το προστατευτικό πλαίσιο του δικτύου Natura
Να σημειωθεί τέλος ότι οι ιδιώτες επενδυτές (και η ΔΕΗ) ζητούν χωροθέτηση των Φ/Β πάρκων σε περιοχές της λίμνης όπου υπάρχουν αρκετές αποικίες πτηνών (ερωδιών κ.α) και κολπίσκοι συγκέντρωσης παρυδάτιων και υδρόβιων πουλιών.
Με βάση τα παραπάνω προκύπτουν αβίαστα οι εξής προτάσεις:
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
- Να απορριφθεί η αίτηση για τα δύο τεράστια Φ/Β (2 Χ 250 MW) της Interphoton Investment.
- Να διερευνηθεί η δυνατότητα για εγκατάσταση των μικρών Φ/Β της ΔΕΗ, συνολικής ισχύος 50 MW, αλλά όχι στο τμήμα αυτό της λίμνης που είναι οικολογικά ευαίσθητο και ήπια αξιοποιήσιμο. Η χωροθέτηση μπορεί να γίνει στο Β.Α άκρο, προς τη στέψη του φράγματος. (Έχει μεν μικρότερη ηλιοφάνεια, αλλά «ας μην τα θέλουμε όλα δικά μας»)
- Να μετοχοποιήσει η ΔΕΗ ένα ποσοστό της επένδυσης γύρω στο 10 % προς όφελος μικρομετόχων από τους παραλίμνιους δήμους (Το έχει προτείνει αυτό η ΔΕΗ για το ενεργειακό λεκανοπέδιο, όπου θα κάνει τα μεγάλα Φ/Β των 2 GW, και θα δώσει το 5% σε ντόπιους μικρομετόχους με απόδοση 8-10 % . Ας κάνει λοιπόν αυτή την κίνηση και για τα Φ/Β της λίμνης)
- Να χαρακτηριστεί ο ταμιευτήρας Πολυφύτου ως Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά
- Να κρατείται ενήμερη σε κάθε φάση η Τοπική Αυτοδιοίκηση έγκαιρα και όχι κατόπιν εορτής
- Να διερευνηθεί η δυνατότητα για ίδρυση ενεργειακής κοινότητας στους παραλίμνιους δήμους
- Να ολοκληρωθεί επιτέλους το Ειδικό Χωροταξικό των ΑΠΕ, το οποίο θα πρέπει να συμπεριλάβει και τη χωροθέτηση πλωτών Φ/Β.
