Πολλά είναι τα διάσημα καρναβάλια ανά την Ελλάδα που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον του κόσμου την περίοδο των Αποκριών. Πάτρα, Ξάνθη, Ρέθυμνο και Σκύρος είναι τα πιο γνωστά και φυσικά συγκεντρώνουν πλήθος επισκεπτών.
Ωστόσο, υπάρχει άλλη μια πόλη που παραδίδεται άνευ όρων στο γλέντι και φέτος, περισσότερο από ποτέ, έχει καταφέρει να τραβήξει πάνω της όλα τα βλέμματα.
Μιλάμε για τη φημισμένη Κοζανίτικη Αποκριά, με την πληρότητα φέτος στην πόλη της Κοζάνης να αγγίζει σχεδόν το 100%, σύμφωνα με τοπικά μέσα.
Eξαιρετικά καλογυρισμένο είναι και το σποτάκι για τη φετινή Κοζανίτικη Αποκριά, με την παρουσία του νυν και παλαιότερων Δημάρχων της πόλης.
Λίγα λόγια για την ιστορία της Κοζανίτικης Αποκριάς
Η Κοζανίτικη Αποκριά είναι ένα πλέγμα εθίμων με βαθιές ρίζες στον χρόνο. Πυρήνας της παραμένει ο Φανός, που ανάβει στα σταυροδρόμια της πόλης εδώ και αιώνες.
Κατά καιρούς γνώρισε ακμές και υφέσεις: από τις οργανωμένες «Λαϊκές Γιορτές» του 1938, τη διακοπή στα χρόνια του πολέμου, την αναβίωση τη δεκαετία του ’50, μέχρι τη φθορά της περιόδου της δικτατορίας και τη δυναμική επιστροφή μετά τη Μεταπολίτευση.
Από τη δεκαετία του ’80 και έπειτα, με τη στήριξη του Δήμου και τη μαζική συμμετοχή των πολιτών, η Αποκριά της Κοζάνης απέκτησε πανελλαδική προβολή.
Απόκριες με… σιουρδαμάρα από την Τσικνοπέμπτη
Η έναρξη έγινε την Τσικνοπέμπτη. Εκείνη την ημέρα είναι σαν να πέφτει ένα νέφος «σιουρδαμάρας» πάνω από την πόλη: μια διάθεση τρέλας, ανατροπής και ξεγνοιασιάς που θα παραμείνει πυκνή μέχρι και τις απογευματινές ώρες της Καθαράς Δευτέρας.
Η Μικρή Αποκριά φέρνει μαζί της την είσοδο του Καρνάβαλου. Ο «βασιλιάς» των ημερών κατεβαίνει στην πόλη, με χιλιάδες παιδιά να προπορεύονται χορεύοντας στους ήχους της Δημοτικής Μπάντας «Πανδώρα».
Ένα πολύχρωμο ποτάμι ξεχύνεται στους δρόμους και κατακλύζει το κέντρο, δίνοντας τον τόνο για όσα θα ακολουθήσουν.
Οι Φανοί: H φωτιά που κρατά ζωντανή την πόλη
Ο πυρήνας της Κοζανίτικης Αποκριάς είναι ο Φανός. Οι Φανοί είναι φωτιές στους δρόμους που ανάβουν όλοι μαζί το βράδυ της Κυριακής της Μεγάλης Αποκριάς.
Από την Τσικνοπέμπτη και μετά κάθε γειτονιά στήνει το δικό της γλέντι, με το αποκορύφωμα φυσικά την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς.
Ο Φανός στήνεται σε συγκεκριμένα σταυροδρόμια, πάνω σε έναν είδος βωμού, και η φωτιά καίει ακοίμητη όλη τη νύχτα. Γύρω της σχηματίζεται κύκλος: μπροστά ο κορυφαίος τραγουδιστής λέει τον στίχο και ο χορός απαντά. Κρασί, μεζέδες, σατιρικά και τολμηρά τραγούδια, πειράγματα, χορός μέχρι το ξημέρωμα.
Στην Κοζάνη ο Φανός συνδυάζει τη φωτιά με το ιδιαίτερο αποκριάτικο τραγούδι, την ιδέα της ανατροπής και την κατάργηση των ορίων. Επιπλέον, η ύπαρξη πολλών σταθερών Φανών επιτρέπει στον κόσμο να μετακινείται από γειτονιά σε γειτονιά, βυθιζόμενος κάθε φορά σε ένα νέο, διονυσιακό πανηγύρι.
Sourd Games: Η σύγχρονη πινελιά στην Κοζανίτικη Αποκριά
Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα έχουν τα Sourd Games. Από το 1997, αυτό το ιδιότυπο κυνήγι θησαυρού έχει κατακτήσει τη νεολαία της πόλης.
Μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων συγκεντρώνονται στην κεντρική πλατεία, ντυμένοι ομαδικά, και δίνουν τον καθιερωμένο όρκο μπροστά στο Μαμάτσιο ρολόι, πριν ριχτούν στους «αγώνες σιουρδαμάρας».
Οι δοκιμασίες που έχουν να αντιμετωπίσουν οι μικροί καρναβαλιστές θυμίζουν λίγο και… Squid Games.
H μεγάλη παρέλαση της Αποκριάς
Το μεσημέρι της Μεγάλης Αποκριάς, τα πεζοδρόμια γεμίζουν από ντόπιους, ξενιτεμένους και επισκέπτες.
Στις τρεις ακριβώς ξεκινά η παρέλαση: άρματα εμπνευσμένα από την τοπική παράδοση και τη σάτιρα της επικαιρότητας, χρώματα, μουσικές και ερασιτέχνες «θίασοι» που δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό.
Κοζάνη: Μια περιοχή που αναγεννάται και αξίζει να την ανακαλύψετε
Η Κοζάνη δεν είναι μόνο οι Απόκριες. Είναι μια περιοχή που τα τελευταία χρόνια προσπαθεί να επαναπροσδιορίσει την ταυτότητά της, αφήνοντας πίσω της το βαρύ παρελθόν της λιγνιτικής δραστηριότητας και αναζητώντας ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο.
Στην ευρύτερη Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης, ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει τη λίμνη Πολυφύτου και τη Γέφυρα Σερβίων, τους αμπελώνες του Βελβεντού, τα αρχοντικά της Σιάτιστας και ορεινά τοπία που προσφέρονται για εξορμήσεις όλες τις εποχές του χρόνου.
Ίσως τελικά αυτός να είναι και ο λόγος που η πόλη έχει κάνει τόσο μεγάλο «χαμό» φέτος: γιατί οι Απόκριες στην Κοζάνη δεν είναι απλώς ένα καρναβάλι. Είναι μια συλλογική έκρηξη ταυτότητας, παράδοσης και αναγέννησης.
