ΑΝΑΦΟΡΑ No X που υποβλήθηκε στο Τμήμα Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO
7, θέση de Fontenoy
75352 Παρίσι 07
Γαλλία
Παρίσι, 12 Αυγούστου 2024
Κράτη μέλη: Ελλάδα και υπόλοιπος Κόσμος
Τα Ολυμπιακά ιδεώδη, μια φιλοσοφία ζωής που επικεντρώνεται στην εξισορρόπηση του Σώματος και του Νου μέσω της έννοιας του «Αγώνα», προέκυψαν στην Αρχαία Ελλάδα το 776 π.Χ., όταν εισήχθη η πρώτη Ολυμπιάδα.
Περισσότερο από κάθε άλλο αρχαίο πολιτισμό, οι Έλληνες τόνισαν τη σημασία του ανθρώπινου σώματος στον πολιτισμό, την τέχνη και τον αθλητισμό τους.
Θεωρούσαν το γλυπτό ή αθλητικό ανθρώπινο σώμα πηγή αισθητηριακής ευχαρίστησης και αντανάκλαση ενός ευφυούς νου.
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες τελούνταν στο Πανελλήνιο θρησκευτικό ιερό της Ολυμπίας προς τιμήν του Δία και γίνονταν κάθε τέσσερα χρόνια.
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες γιορτάζονταν υπό την εντολή της ολυμπιακής «εκεχειρίας», προωθώντας μια ειρηνική κοινωνία με αξίες ένταξης, ανεκτικότητας, ισότητας ευκαιριών και διατήρησης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας μέσα σε πνεύμα φιλίας, αλληλεγγύης, αριστείας, τελειότητας, και έντιμου συναγωνισμού.
Μια αθλητική και θρησκευτική γιορτή αριστείας, δημοκρατικά προσβάσιμη από όλες τις κοινωνικές τάξεις, οι Ολυμπιακοί Αγώνες μεταδίδονταν από γενεά σε γενεά για περισσότερα από χίλια χρόνια, ίσως και 1600 χρόνια, αφήνοντας πίσω τους μια χόβολη που επρόκειτο να ξαναφλεγεί στα τέλη του 19ου αιώνα μ.Χ.
Οι πέντε αλληλένδετοι δακτύλιοι, γνωστοί ως «Ολυμπιακοί δακτύλιοι», που προτάθηκαν από τον Γάλλο Coubertin το 1913 και προορίζονταν να αντιπροσωπεύουν την ένωση των πέντε ηπείρων είναι η αναδημιουργία ενός αρχαιολογικά τεκμηριωμένου Mινωικού συμβόλου του πολιτισμού της Εποχής του Χαλκού του Αιγαίου που ξεκινά περίπου το 3.000 π.Χ.
Από τους εναρκτήριους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα το 1896 έως τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού το 2024, η πορεία αυτού του αθλητικού γεγονότος αποτελεί απόδειξη της κοινής μας παγκόσμιας αφήγησης.
Αυτή η αφήγηση είναι πλούσια με σημαντικές διεθνείς αντιπαραθέσεις και κομβικές μάχες: τον αγώνα για ίσα δικαιώματα, την καταπολέμηση της φυλετικής προκατάληψης και των διακρίσεων σε όλες τις εκφάνσεις τoυς και τη σταδιακή επέκταση των Ολυμπιακών Αγώνων για να συμπεριλάβουν όλα τα έθνη και τους πληθυσμούς παγκοσμίως.
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες έχουν γίνει μια ισχυρή πλατφόρμα για την προώθηση της συμμετοχικότητας, της ισότητας των φύλων, των δικαιωμάτων των γυναικών, των πολιτικών δικαιωμάτων και τώρα των περιβαλλοντικών δικαιωμάτων, ενώνοντάς μας όλους στον αγώνα για τους κοινούς στόχους της ανθρωπότητας.
Η εξέλιξη της τρέχουσας πρακτικής των Ολυμπιακών Αγώνων εντάσσεται στον τομέα της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η οποία, σύμφωνα με τη Σύμβαση της UNESCO του 2003, «μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, αναδημιουργείται συνεχώς από τις κοινότητες και τις ομάδες ως απάντηση στο περιβάλλον τους, την αλληλεπίδρασή τους με τη φύση και την ιστορία τους, και τους παρέχει μια αίσθηση ταυτότητας και συνέχειας». Η διαδικασία μεταστοιχείωσης και μετάδοσης των Ολυμπιακών Αγώνων, μια παράδοση που χρονολογείται από τους προϊστορικούς χρόνους για τον ελληνικό πολιτισμό και έχει αγκαλιαστεί από κάθε έθνος όλου του πλανήτη από τα τέλη του 19ου αιώνα μ.Χ., αποτελεί απόδειξη της κοινής μας πολιτιστικής και ιστορικής συνέχειας ως Ανθρώπινο Γονιδίωμα.
Αυτή η διαδικασία δεν αφορά μόνο το παρελθόν και το παρόν, αλλά και το μέλλον, όταν οι επιδόσεις των μεμονωμένων σωμάτων και εγκεφάλων θα ενισχυθούν από τη Νευροτεχνολογία, μια συναρπαστική προοπτική μετεξέλιξης των Ολυμπιακοί Αγώνες στη Mετα-ανθρώπινη Επαυξημένη Εποχή.
Επιπλέον, τόσο η αρχαία όσο και η τρέχουσα πρακτική των Ολυμπιακών Αγώνων είναι επιτακτικά συμβατή με «τις απαιτήσεις αμοιβαίου σεβασμού μεταξύ κοινοτήτων, ομάδων και ατόμων και βιώσιμης ανάπτυξης», με την τελευταία να ορίζεται ως κύριος στρατηγικός στόχος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής.
Το 1989, ο Αρχαιολογικός Χώρος της Ολυμπίας εγγράφηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Unesco.
Η παρούσα πρόταση εγγραφής των Ολυμπιακών Αγώνων στον Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας και του υπόλοιπου Κόσμου είναι εξαιρετικά σημαντική για την UNESCO στο σύνολό της, σε πλήρη ευθυγράμμιση με την παγκόσμια αποστολή της να προωθεί μέσω της εκπαίδευσης, της επιστήμης και του πολιτισμού, τη συνεργασία, την πολιτιστική πολυμορφία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την εκπαίδευση για την ειρήνη μέσω του αθλητισμού.
Δρ Εύα Μπόντα,
Σύμβουλος UNESCO – Τομέας Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς NEUROAISTHESIS
