Ορθές πρακτικές για τον περιορισμό της εξάπλωσης του Επιβλαβούς Οργανισμού Potato Stolbur Mycoplasm (Candidatus Phytoplasma solani) σε φυτά λεβάντας
Από την Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Π.Ε. Κοζάνης σε συνέχεια σχετικών έγγραφων ενημερώσεων από το εργαστήριο Βακτηριολογίας του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, µε τα οποία διαπιστώνεται, κατόπιν εργαστηριακών εξετάσεων, η παρουσία του επιβλαβούς οργανισµού Potato stolbur phytoplasma (Candidatus Phytoplasma solani), σε δείγματα φυτών λεβάντας σας ενημερώνουμε τα εξής:
- Το εν λόγω φυτόπλασµα αποτελεί επιβλαβή οργανισµό ο οποίος είναι ευρύτατα διαδεδοµένος στον ενωσιακό χώρο (Γαλλία, Βουλγαρία, Αυστρία, Πορτογαλία, Κροατία, Ελλάδα, Τσεχία, Ουγγαρία, Ιταλία, Ρουµανία, κλπ).
- Το εύρος των ξενιστών του οργανισµού είναι αρκετά μεγάλο και περιλαμβάνει κυρίως είδη της οικογένειας Solanaceae (45 είδη). Μεταξύ αυτών ιδιαίτερης οικονοµικής σηµασίας είναι η πατάτα (Solanum tuberosum, L.), η τοµάτα (Lycopersicon esculentum, Mill.), η µελιτζάνα (Solanum melongena, L.) και είδη του γένους Capsicum (πιπεριές). Ως ευπαθή έχουν επίσης αναφερθεί, τουλάχιστον, 16 επιπλέον είδη από 6 άλλες οικογένειες, συμπεριλαμβανομένων και ζιζανίων των οικογενειών Asteraceae, Convolvulaceae (π.χ. περικοκλάδα), Lamiaceae και Fabaceae (π.χ. Trifolium spp).
- Το φυτόπλασµα μεταδίδεται εύκολα µε εμβολιασμό, ανεξάρτητα αν είναι προσβεβλημένο το εµβόλιο ή το υποκείμενο, καθώς και µε είδη του φανερόγαµου παρασίτου Κουσκούτα. Ο σημαντικότερος φορέας του Potato stolbur phytoplasma είναι το ηµίπτερο Hyalesthes obsoletus, που ανήκει στα κοινώς ονομαζόμενα “τζιτζικάκια”. Άλλα έντοµα-φορείς που έχουν αναφερθεί είναι: Aphrodes bicinctus, Euscelis plebeja, H. phytoplasmakosiewiczi, Lygus pratensis, L. rugulipennis, L. gemellatus, Macrosteles quadripunctulatus. Η εκδήλωση της ασθένειας ευνοείται κατά τους θερµούς και ξηρούς µήνες του καλοκαιριού, και γενικά όταν οι καιρικές συνθήκες υποχρεώνουν τα έντοµα φορείς να µεταναστεύουν από άγρια φυτά -ξενιστές σε σολανώδη φυτά, τα οποία υπό άλλες συνθήκες δεν προτιµώνται από τα έντοµα αυτά. Στη φύση, τα άγρια φυτά ξενιστές, όπως η περικοκλάδα (Convolvulus arvensis), το τριφύλλι και πιθανώς φυτά της οικογένειας Asteraceae ή και άλλα, φαίνεται να παίζουν σηµαντικότερο ρόλο στη διατήρηση του παθογόνου από ό,τι τα καλλιεργούμενα φυτά-ξενιστές του.
- Ο οργανισµός µεταδίδεται σε µεγάλες αποστάσεις µε το πολλαπλασιαστικό υλικό, ενώ σε μικρότερες αποστάσεις µεταδίδεται µε έντοµα φορείς (κυρίως τζιτζικάκια).
- Δεν υπάρχουν θεραπευτικά µέτρα στα προσβεβληµένα φυτά. Στους καλλιεργητές λεβάντας, προκειµένου να περιορίσουν τις απώλειες στις καλλιέργειες τους, συστήνονται τα κάτωθι προληπτικά µέτρα:
- εκρίζωση και καταστροφή των φυτών όσο το δυνατόν ταχύτερα μετά την εκδήλωση των συμπτωμάτων,
- εκρίζωση και καταστροφή των ζιζανίων που αποτελούν ξενιστές του οργανισμού,
- αποφυγή καλλιέργειας στην περιοχή, στο μέτρο που είναι δυνατόν, άλλων ευπαθών φυτών, όπως τομάτας, μελιτζάνας, πιπεριάς και καπνού,
- ψεκασμοί των φυτών με εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα για την αντιμετώπιση των εντόμων φορέων του φυτοπλάσματος, ακολουθώντας τις οδηγίες του παρασκευαστή οίκου,
- φύτευση υγειών φυτών απαλλαγμένων από τον επιβλαβή οργανισμό,
- οι παραγωγοί λεβάντας πρέπει να φροντίζουν κατά την προμήθεια υλικού προς φύτευση των καλλιεργειών τους να ζητούν από τους προμηθευτές τους τα φυτά να είναι απαλλαγμένα από το Candidatus Phytoplasma solani.
