Βιταμίνη D, γνωστή ως «βιταμίνη του ήλιου». Κι όμως στην Ελλάδα, που τις περισσότερες ημέρες του χρόνου έχουμε ηλιοφάνεια, ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων, περίπου το 70% των Ελλήνων, έχουν έλλειψη βιταμίνης D. Η έλλειψη ή η ανεπάρκεια της συγκεκριμένης βιταμίνης προκαλεί σοβαρά προβλήματα στον ανθρώπινο οργανισμό, όπως οστεοπόρωση, μυική αδυναμία, κατάθλιψη, ενδοκρινικά και αυτοάνοσα νοσήματα και χρόνια κόπωση.
Τα αίτια της έλλειψης βιταμίνης D
Τα αίτια δυστυχώς είναι πολλά, με το πιο συχνό την ανεπαρκή έκθεση στο ηλιακό φως. Καθημερινά χρειαζόμαστε 400 μονάδες βιταμίνης D. Έχει αποδειχθεί ότι περίπου το 90% της βιταμίνης D που χρειαζόμαστε το παίρνουμε από τον ήλιο. Η υπεριώδης ακτινοβολία διασπά τη χοληστερίνη που βρίσκεται στο δέρμα και έτσι συντίθεται η βιταμίνη D. Παράλληλα, η υπερβολική χρήση αντηλιακών με υψηλό δείκτη προστασίας, το σκουρόχρωμο δέρμα, η ηλικία και η παχυσαρκία συντελούν επίσης στη μειωμένη σύνθεση βιταμίνης D.
Ωστόσο υπάρχουν και ορισμένες παθήσεις που δυσκολεύουν τη σύνθεση της «βιταμίνης του ήλιου», όπως η κυστική ίνωση, η νόσος του Crohn και η κοιλιοκάκη. Τέλος, νοσήματα των νεφρών και του ήπατος είναι πιθανό να εμποδίσουν τη μετατροπή της βιταμίνης στην ενεργό της μορφή, καθιστώντας την αναποτελεσματική.
Πόσα λεπτά όμως αρκούν για να παραχθεί επαρκής ποσότητα βιταμίνης D;
Σύμφωνα με μελέτες, έχει υπολογισθεί, ότι 20 λεπτά καθημερινής έκθεσης στον ήλιο, αρκούν για να πάρουμε την ποσότητα που χρειαζόμαστε. Όμως ο συγκεκριμένος χρόνος αφορά την εποχή της άνοιξης και του καλοκαιριού. Το χειμώνα απαιτούνται σχεδόν δύο ώρες. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι όσο πιο σκουρόχρωμο δέρμα έχουμε, τόσο πιο πολλή ώρα έχουμε ανάγκη να μας «βλέπει» ο ήλιος για να παραχθεί η απαραίτητη βιταμίνη D, παρακάμπτοντας τη μελανίνη του δέρματος που την εμποδίζει.
Άλλο ένα σημαντικό στοιχείο, που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη μας, είναι δεν έχουν όλα τα σημεία του δέρματος την ίδια ικανότητα παραγωγής βιταμίνης D, ενώ η δυνατότητα μειώνεται με την πάροδο της ηλικίας (οι μεσήλικες έχουν το 66% της δυνατότητας που έχουν τα παιδιά). Ο ήλιος πρέπει να «βλέπει» το πρόσωπο και τα άνω άκρα του σώματός μας. Σε αυτά τα μέρη παράγεται η συγκεκριμένη βιταμίνη.
Επηρεάζει το αντηλιακό τη σύνθεση βιταμίνης D;
Δυστυχώς η απάντηση είναι «ναι». Η γενική σύσταση, ωστόσο, είναι να φοράμε πάντα αντηλιακό, καθώς μας προστατεύει από εγκαύματα αλλά και από τον καρκίνο του δέρματος. Με το αντηλιακό είμαστε λιγότερο εκτεθειμένοι στις βλαβερές υπεριώδη ακτίνες του ήλιου. Όμως οι UVB ακτίνες είναι απαραίτητες για την παραγωγή βιταμίνης D, πράγμα που σημαίνει ότι το αντηλιακό μπλοκάρει την παραγωγή της.
Επομένως, μία πιθανή λύση είναι, ότι αν στόχος είναι η αύξηση της βιταμίνης D, τα πρώτα 15 λεπτά που καθόμαστε στον ήλιο, να μην φοράμε αντηλιακό, προκειμένου να προλάβει να παραχθεί επαρκής ποσότητα βιταμίνης D. Επισημαίνεται, όμως, ότι η χρήση του αντηλιακού είναι απαραίτητη, καθώς ο ήλιος δεν έχει μόνο ευεργετικές ιδιότητες, αλλά και βλαβερές, όπως ο καρκίνος και η γήρανση του δέρματος, θερμοπληξία, εγκαύματα και ηλίαση.
