Ο καφές είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας για εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Ωστόσο, η συνήθεια να απολαμβάνουμε ένα φλιτζάνι αργά το απόγευμα ή το βράδυ μπορεί να έχει απρόσμενες συνέπειες στην ποιότητα του ύπνου και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Νέες επιστημονικές μελέτες δείχνουν, ότι, η κατανάλωση καφεΐνης ακόμη και έξι ώρες πριν τον ύπνο μπορεί να μειώσει σημαντικά τον χρόνο βαθύ ύπνου, με επιπτώσεις στη μνήμη, την προσοχή και τη διάθεση.
Η δράση της καφεΐνης στον εγκέφαλο
Η καφεΐνη δρα ως διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος, μπλοκάροντας τη δράση της αδενοσίνης — μιας χημικής ουσίας που προάγει την υπνηλία. Όταν αυτό συμβαίνει, ο εγκέφαλος παραμένει σε «κατάσταση εγρήγορσης» για πολλές ώρες.
Σύμφωνα με ερευνητές του Sleep Disorders & Research Center στο Henry Ford Hospital των ΗΠΑ, η καφεΐνη μπορεί να έχει ημιζωή στον οργανισμό έως και 8 ώρες, πράγμα που σημαίνει ότι ένα απόγευμα καφέ στις 6 μ.μ. μπορεί να επηρεάζει ακόμη και τον ύπνο των μεσάνυχτων.
Επιπτώσεις στην ποιότητα του ύπνου
Ο βραδινός καφές δεν επηρεάζει μόνο τον χρόνο που χρειάζεται για να αποκοιμηθεί κάποιος, αλλά και την ποιότητα του ύπνου. Η μείωση του βαθύ ύπνου (στάδιο NREM) σημαίνει ότι το σώμα δεν ξεκουράζεται πλήρως, ενώ ο εγκέφαλος δεν προλαβαίνει να ολοκληρώσει τις διαδικασίες εδραίωσης της μνήμης και της μάθησης.
Η Δρ. Alanna Morris, καθηγήτρια καρδιολογίας στο Emory University School of Medicine, εξηγεί: «Η κατανάλωση καφεΐνης το απόγευμα ή το βράδυ μπορεί να λειτουργήσει σαν να πατάμε το φρένο στον φυσικό κιρκαδικό ρυθμό του οργανισμού. Ακόμη κι αν νομίζετε ότι κοιμάστε, ο εγκέφαλος σας δεν περνά επαρκή χρόνο στα βαθύτερα και πιο αναζωογονητικά στάδια του ύπνου».
Ποια είναι η ασφαλής ώρα για τον τελευταίο καφέ
Η Morris συστήνει να αποφεύγεται η κατανάλωση καφέ μετά τις 3 μ.μ., ιδιαίτερα για όσους έχουν ήδη προβλήματα αϋπνίας ή ανήσυχου ύπνου. Για τους πιο ευαίσθητους στην καφεΐνη, η «κόκκινη γραμμή» μπορεί να είναι ακόμη νωρίτερα.
Τι να πιείτε αντί για καφέ το βράδυ
Αν αναζητάτε ενέργεια ή θέλετε να χαλαρώσετε μετά τη δουλειά, δοκιμάστε εναλλακτικές όπως τσάι χωρίς καφεΐνη, ρόφημα χαμομηλιού ή ζεστό κακάο χωρίς ζάχαρη. Αυτές οι επιλογές μπορούν να βοηθήσουν τον οργανισμό να προετοιμαστεί για έναν πιο ήρεμο και ποιοτικό ύπνο, αναφέρει η Morris.
