Βασικά σημεία από την ομιλία του Πάρι Κουκουλόπουλου, Βουλευτή Κοζάνης και Υπεύθυνου ΚΤΕ Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, την Πέμπτη στην Ολομέλεια της Βουλής, επί του Νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας για τις κυρώσεις των συμβάσεων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων:
Η άμυνα και η ενέργεια αποτελούν κατά σειρά τις κορυφαίες κρατικές υποθέσεις, από τότε που εμφανίστηκε το έθνος – κράτος, και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει στο ορατό μέλλον. Η εισβολή Πούτιν στην Ουκρανία πριν τέσσερα χρόνια και η αναιτιολόγητη επίθεση ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν φέρνουν με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο τη σημασία τους, υπενθυμίζοντας ότι σε αυτά τα δύο κρίσιμα μέτωπα (της άμυνας και της ενέργειας) κάθε χώρα πρέπει να στηρίζεται, πάνω από όλα και πριν οτιδήποτε άλλο, στις δικές της δυνάμεις.
Από τον κανόνα δεν εξαιρούνται ούτε τα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τον απλό λόγο ότι η ενέργεια και η άμυνα δεν αποτελούν πεδία κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής. Κι αν στην άμυνα γίνονται ορατά βήματα, προκειμένου να φθάσουμε σε μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική άμυνας, στην ενέργεια δεν συμβαίνει κάτι αντίστοιχο. Μια απλή ματιά στο ενεργειακό μείγμα κάθε χώρας αποδεικνύει του λόγου το αληθές, καθώς διαφέρουν τα μέγιστα μεταξύ τους.
Αναμφίβολα, το κεντρικό πρόβλημα των κρατών – μελών της ΕΕ, όπως και της Χώρας μας, δεν είναι άλλο από την ενεργειακή εξάρτηση. Στο διάστημα των ετών 2005-2020 ο βαθμός ενεργειακής εξάρτησης της ΕΕ μειώθηκε ελάχιστα, από 58% σε 55%. Την ίδια περίοδο στην Ελλάδα εκτινάχθηκε σε 78%, λόγω της πρόσδεσης της Χώρας στο φυσικό αέριο, που είχε ήδη γίνει από την Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και εντάθηκε από την Κυβέρνηση ΝΔ.
Το πρόβλημα της ανεξέλεγκτης εξάρτησης για την Ελλάδα έχει πολλαπλές επιπτώσεις, δεδομένου ότι επιβαρύνει το μεγάλο “ασθενή” της οικονομίας μας, το έλλειμμα στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών. Η συμμετοχή των εισαγόμενων καυσίμων στο εμπορικό μας έλλειμμα κινείται σταθερά σε διψήφια ποσοστά, έφτασε μάλιστα μέχρι 37%, όταν κινούνταν ψηλά η τιμή του αργού πετρελαίου. Αυτό, λοιπόν, μας οδηγεί να δούμε τις εγχώριες πηγές ενέργειας, το νερό, τον ήλιο, τον αέρα, το λιγνίτη και ενδεχομένως υπό προϋποθέσεις τους ελληνικούς υδρογονάνθρακες, για τους οποίους συζητούμε σήμερα.
Ας κάνουμε, επομένως, έναν μικρό απολογισμό για τα έργα και τις ημέρες της Κυβέρνησης του κ. Μητσοτάκη:
Ι] Λιγνίτης.
– Βιαίως, κόντρα σε κάθε ευρωπαϊκή λογική και απέναντι στην κοινή λογική, αντικαταστάθηκε με το εισαγόμενο φυσικό αέριο, εντείνοντας την εξάρτηση της Ελλάδας, επιβαρύνοντας το ισοζύγιο στο οποίο αναφέρθηκα, καθιστώντας τη Χώρα αδύναμη στις κρίσεις και καταποντίζοντας τη Δυτική Μακεδονία σε απόγνωση.
ΙΙ] ΑΠΕ, ο τομέας για τον οποίο επαίρεται η Κυβέρνηση.
– Από τον Αύγουστο του 2022, οι ΑΠΕ είναι υπόθεση για λίγους, για πέντε οικογένειες και τη ΔΕΗ.
– Ταυτόχρονα, πραγματοποιείται “τυφλή” ανάπτυξή τους, χωρίς αποθήκευση, γεγονός που οδήγησε στο να πετάξουμε πέρυσι 2 τεραβατώρες (TWh) και φέτος 3,5 TWh. Πετάμε, δηλαδή, το 7% των ενεργειακών αναγκών της Χώρας. Αποτέλεσμα, 2.000 μικρομεσαία φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 1,5 GW άλλαξαν χέρια, πέρασαν σε ισχυρούς, εντείνοντας τον ολιγοπωλιακό χαρακτήρα της ενεργειακής αγοράς.
– Παρά τη χρηματοδοτική ευκαιρία του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας, δεν έγινε καμία αναβάθμιση στα δίκτυα μεσαίας και χαμηλής τάσης, ούτε υψηλής και υπερυψηλής. Κατά συνέπεια, τα φωτοβολταϊκά διεσπάρησαν κατά μήκος των πυλώνων υψηλής και υπερυψηλής, αφού δεν υπήρχε άλλος διαθέσιμος χώρος. Και τώρα, εκ των υστέρων, η Κυβέρνηση μιλά για Χωροταξικό.
– Οι περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας, που είχαν το “πλεονέκτημα” να διέρχονται από αυτές γραμμές υψηλής τάσης, καταστράφηκαν για 2η φορά, από την άναρχη ανεξέλεγκτη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών.
– Η μη αναβάθμιση του δικτύου έχει τεράστιο κόστος. Αρκεί να δούμε το παράδειγμα Δανίας – Νορβηγίας, που έχουν συνδεθεί με ένα “έξυπνο” καλώδιο, το οποίο μπορεί σε λίγα δευτερόλεπτα να αλλάζει φορά ροής (από και προς). Θα μπορούσαμε, δηλαδή, την περίσσεια της ενέργειάς μας, παρά την υστέρηση στην αποθήκευση, να την εξάγουμε. Αυτό, όμως, δεν γίνεται, χωρίς αναβάθμιση των δικτύων.
– Η μη αναβάθμιση των δικτύων, σε συνδυασμό με την Απόφαση του 2022 που δώρισε τον ηλεκτρικό χώρο σε λίγους, έβαλαν φραγμό στην Ενεργειακή Δημοκρατία, που αποτελεί κεντρική πολιτική επιλογή σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αφού η κατεύθυνση της ΕΕ είναι ότι τα επόμενα χρόνια τουλάχιστον το 45% της ενέργειας από ΑΠΕ πρέπει να παράγεται από μεμονωμένους πολίτες και ενεργειακές κοινότητες.
– Συμπερασματικά, ο δρόμος που έχετε επιλέξει στον τομέα των ΑΠΕ, είναι δρόμος τριτοκοσμικός. Η κατεύθυνση της ΕΕ είναι να ανήκουν στην κοινωνία και εδώ ανήκουν σε πέντε οικογένειες με τη ΔΕΗ.
III] Υδρογονάνθρακες.
– Το ΠΑΣΟΚ δεν δέχεται υποδείξεις, γιατί είναι ταυτισμένο με την υπόθεση των υδρογονανθράκων και μάλιστα με πατριωτική οπτική.
– Το πραγματικό ερώτημα, είναι ένα: γιατί η Χώρα άργησε δέκα ολόκληρα χρόνια; Τι συνέβη και η υπόθεση των υδρογονανθράκων “πάγωσε” για μια δεκαετία από την Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και την Κυβέρνηση ΝΔ;
– Από αυτό το κεντρικό ερώτημα, παράγονται τα εξής πέντε υποερωτήματα:
1) Πόσο έχει κοστίσει γεωπολιτικά η καθυστέρηση; Ποιο θα ήταν, δηλαδή, το γεωπολιτικό όφελος, εάν η Ελλάδα είχε προχωρήσει στην ώρα της και όχι υπό την πίεση, μεταξύ άλλων, του τουρκολιβυκού μνημονίου;
2) Τι μεσολάβησε και οδήγησε τον κ. Μητσοτάκη σε στροφή 180 μοιρών, από εκεί που δήλωνε ο πιο “πράσινος” Πρωθυπουργός όλης της οικουμένης, τώρα να προσχωρεί πανηγυρίζοντας το δόγμα των εξορύξεων “drill, baby, drill”;
3) Πως είναι δυνατόν ο κ. Μητσοτάκης το 2019 να κάνει ακριβώς τα ανάποδα από όσα έλεγε προεκλογικά, αλλά και το 2023 ακριβώς τα αντίστροφα; Υπάρχει μείζον ζήτημα Δημοκρατίας.
4) Τι γίνεται με το ΕΣΕΚ (Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα); Με τις κυρούμενες συμβάσεις, το ΕΣΕΚ “τινάζεται στον αέρα”. Θα το αλλάξετε;
5) Πόσες ενεργειακές κρίσεις πρέπει ακόμη να συμβούν (μέσα σε τέσσερα χρόνια, βιώσαμε δύο), για να αλλάξετε επιτέλους γνώμη για την αναγκαία παράταση στη χρήση του λιγνίτη, έστω για εθνικούς λόγους;
Εν κατακλείδι, το αφήγημα της Κυβέρνησης “μπάζει από παντού” και μάλιστα διπλά, γιατί η ενέργεια έχει ένα βασικό χαρακτηριστικό: έχει μεγάλο “συντελεστή αδράνειας”, όπως λέμε στη φυσική. Ό,τι αποφασίζεις ή δεν αποφασίζεις σήμερα, το βρίσκεις μπροστά σου σε πέντε με δέκα ή και παραπάνω χρόνια. Η υπόθεση των υδρογονανθράκων, στην καλύτερη περίπτωση, θα ευοδωθεί σε μια δεκαετία από σήμερα. Εύχομαι να πάνε όλα καλά και ακόμα καλύτερα. Καταθέτω, όμως, μία πρόβλεψη: το οικονομικό όφελος της Χώρας, ως συνέπεια της μεγάλης καθυστέρησης, θα είναι πολύ μικρότερο από αυτό που θα μπορούσε να ήταν υπό άλλες συνθήκες.
Αναλυτικά, ολόκληρη η ομιλία στο video:
