Ελάχιστα έργα και περιορισμένες θέσεις εργασίας από τη Δίκαιη Μετάβαση – Τα δισεκατομμύρια της Ελληνικής Κυβέρνησης χάθηκαν στη διαδρομή, οι πολίτες της Δυτικής Μακεδονίας παραμένουν στο περιθώριο.
Η απάντηση που έδωσε ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ραφαέλε Φίτο, στην ερώτηση του Ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Σάκη Αρναούτογλου για την πορεία υλοποίησης του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στη Δυτική Μακεδονία, καταδεικνύει ότι τα πολυδιαφημισμένα κονδύλια των 7,5 δισ. ευρώ που υποσχέθηκε η Ελληνική Κυβέρνηση το 2021 παραμένουν, σε μεγάλο βαθμό, «στα χαρτιά».
Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει:
- Στον Πυλώνα 2 (InvestEU) έχει ενταχθεί το έργο «Φωτοβολταϊκό πάρκο 230 MW στην Κοζάνη», με επιχορήγηση 40 εκατ. ευρώ από τον ΜΔΜ. Το έργο αφορά τρεις μονάδες, εκ των οποίων η πρώτη ήδη λειτουργεί. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων χρηματοδοτεί επένδυση ύψους 195 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών σταθμών και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στην περιοχή.
- Στον Πυλώνα 3 (Public Sector Loan Facility) υλοποιείται το έργο «Κοινωνικοοικονομική μετάβαση Δυτικής Μακεδονίας», με 15 υποέργα που αφορούν ενεργειακή απόδοση, ΑΠΕ, αναβάθμιση κτιρίων και αστική ανάπλαση. Το έργο χρηματοδοτείται με 14 εκατ. ευρώ επιχορήγηση και 58 εκατ. ευρώ δάνειο από την ΕΤΕπ. Η υλοποίηση ξεκίνησε την 1η Νοεμβρίου 2023 και ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο του 2026, προβλέποντας μόλις 15 μόνιμες θέσεις εργασίας.
- Παράλληλα, η ΕΤΕπ παρέχει τεχνική βοήθεια για την προετοιμασία μιας δεύτερης επένδυσης ύψους 110 εκατ. ευρώ, που θα αφορά τομείς όπως μεταφορές, ενέργεια, εκπαίδευση, υγεία και ψηφιοποίηση, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα.
Με αφορμή την απάντηση του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Κομισιόν, ο Σάκης Αρναούτογλου και ο Πάρις Κουκουλόπουλος δήλωσαν:
«Η απάντηση της Επιτροπής αποδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στις Κυβερνητικές εξαγγελίες και την πραγματικότητα. Η Δυτική Μακεδονία, που πλήρωσε το μεγαλύτερο τίμημα της βίαιης απολιγνιτοποίησης, βλέπει να υλοποιούνται έργα με περιορισμένο αντικείμενο και ελάχιστες θέσεις εργασίας. Είναι αδιανόητο να μιλάμε για Δίκαιη Μετάβαση όταν, τέσσερα χρόνια μετά τις Κυβερνητικές υποσχέσεις, οι πολίτες της περιοχής συνεχίζουν να ζουν με ανεργία, αβεβαιότητα και αναμονή. Η Κυβέρνηση οφείλει να λογοδοτήσει γιατί τα 7,5 δισ. ευρώ δεν έχουν μετατραπεί σε πραγματικές επενδύσεις και θέσεις εργασίας. Η Δυτική Μακεδονία δεν χρειάζεται άλλα λόγια – χρειάζεται έργα τώρα».
Ο Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και ο Βουλευτής Κοζάνης του ΠΑΣΟΚ τόνισαν ότι θα συνεχίσουν να ασκούν πίεση τόσο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και στην Ελληνική Κυβέρνηση, ζητώντας διαφάνεια, χρονοδιαγράμματα και ουσιαστική στήριξη για τους πολίτες της Δυτικής Μακεδονίας.
Ακολουθούν η απάντηση του Επιτρόπου και η ερώτηση του Ευρωβουλευτή.
EL
E-002458/2025
Απάντηση του εκτελεστικού αντιπροέδρου κ. Fitto
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(3.9.2025)
- Όσον αφορά τον πυλώνα 2 του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης (ΜΔΜ), το έργο «φωτοβολταϊκό πάρκο 230 μεγαβάτ στην Κοζάνη», το οποίο λαμβάνει 40 εκατ. EUR, συνίσταται στη δημιουργία τριών ηλιακών φωτοβολταϊκών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, εκ των οποίων η πρώτη βρίσκεται ήδη σε λειτουργία. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) χρηματοδοτεί ακόμα μια επένδυση αξίας 195 εκατ. EUR, η οποία πρόκειται να υλοποιηθεί εν μέρει στην περιφέρεια και η οποία στηρίζει την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών μονάδων και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας σε συσσωρευτές.
Όσον αφορά τον πυλώνα 3 του ΜΔΜ, στην περιφέρεια υλοποιείται ένα έργο με τίτλο «Κοινωνικοοικονομική μετάβαση Δυτικής Μακεδονίας[1]». Το έργο περιλαμβάνει 15 υποέργα σε 5 διαφορετικούς τομείς επενδύσεων, μεταξύ των οποίων η ενεργειακή απόδοση, η ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τα μέτρα σχετικά με την αναβάθμιση κτιρίων και η αστική ανάπλαση. Το έργο υλοποιείται από την περιφέρεια, η οποία ενεργεί ως συντονιστής για έξι δήμους. Η επιχορήγηση της ΕΕ και το δάνειο της ΕΤΕπ για το έργο ανέρχονται σε 14 εκατ. EUR και 58 εκατ. EUR, αντίστοιχα. Η υλοποίηση του έργου άρχισε την 1η Νοεμβρίου 2023 και αναμένεται να ολοκληρωθεί την 31η Οκτωβρίου 2026. Αναμένεται να δημιουργηθούν 15 μόνιμες θέσεις εργασίας.
- Η συμβουλευτικές υπηρεσίες της ΕΤΕπ βοηθούν την περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας στην προετοιμασία δεύτερης επένδυσης αξίας περίπου 110 εκατ. EUR. Το προβλεπόμενο δανειακό πρόγραμμα περιλαμβάνει διάφορα είδη επενδύσεων σε διάφορους τομείς, όπως οι μεταφορές, η ενεργειακή απόδοση, η εκπαίδευση, το περιβάλλον, η υγεία και η ψηφιοποίηση.
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-002458/2025/rev.1
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Σάκης Αρναούτογλου (S&D)
Θέμα: Πορεία υλοποίησης του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Δυτική Μακεδονία
Οι κάτοικοι των νομών Κοζάνης, Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας βιώνουν βαρύτατες επιπτώσεις από την εφαρμογή ενός ταχύτατου προγράμματος απολιγνιτοποίησης, ενώ τα 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ που τους ανακοίνωσε η ελληνική κυβέρνηση το 2021, επικαλούμενη και τον Μηχανισμό Δίκαιης Μετάβασης της ΕΕ (Just Transition Mechanism), δεν έχουν φθάσει ακόμη στην πραγματική τοπική οικονομία.
Δεδομένου ότι καμία επίσημη ελληνική πηγή δεν παρέχει δεδομένα για την υλοποίηση του 2ου πυλώνα (ειδικό καθεστώς στο πλαίσιο του προγράμματος InvestEU) και του 3ου πυλώνα (δανειακός μηχανισμός του δημόσιου τομέα – Public Sector Loan Facility, PSLF) του ΜΔΜ της ΕΕ, ερωτάται η Επιτροπή:
- Ποια έργα στη Δυτική Μακεδονία έχουν ενταχθεί στο InvestEU και στον PSLF, ποιο είναι το οικονομικό και φυσικό αντικείμενό τους, το χρονοδιάγραμμα, το τρέχον στάδιο υλοποίησής τους και πόσες θέσεις εργασίας δημιούργησαν ή σχεδιάζεται να δημιουργήσουν;
- Γνωρίζει η Επιτροπή προτάσεις έργων στη Δυτική Μακεδονία που είτε έχουν υποβληθεί και δεν έχουν ακόμη συμπεριληφθεί είτε πρόκειται να υποβληθούν στο InvestEU και στον PSLF και —εάν ναι— ποια είναι τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά τους
