Με καθυστέρηση δύο ετών, η Περιφερειακή Αρχή Αμανατίδη, κατέθεσε την πρότασή της για την ίδρυση Ζώνης Καινοτομίας στη Δυτική Μακεδονία, ως υποσύνολο ενός πολυδαίδαλου σχήματος οικοσυστήματος καινοτομίας, με ασαφή χαρακτηριστικά. Παραβλέποντας δύο ολοκληρωμένες μελέτες από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και το ΕΚΕΤΑ που έδιναν τη δυνατότητα ίδρυσης Ζώνης Καινοτομίας, από τις αρχές του 2024.
Περισσότερο ανησυχητική όμως είναι η απόφαση, της Περιφερειακής Αρχής, να αναθέσει την επιχειρησιακή δομή της Ζώνης Καινοτομίας, σε δημόσια υπηρεσία της Περιφέρειας και συγκεκριμένα στο Περιφερειακό Ταμείο, με σκοπό, κατά τη γνώμη μας, ένα καθαρά αναπτυξιακό εργαλείο να το καταστήσει όχημα πολιτικών σκοπιμοτήτων.
Αντί λοιπόν, ως σύστημα λειτουργίας και διοίκησης να επιλέξει μία δομή με αυτοτέλεια, γρήγορες αποφάσεις και επιχειρηματική ευελιξία, επέλεξε ένα παρωχημένο και αποδεδειγμένα αποτυχημένο μοντέλο διοίκησης και λειτουργίας. Αυτό, που ευνοεί τη γραφειοκρατία, το συγκεντρωτισμό και στηρίζεται σε δημοσίους υπαλλήλους, που όπως είναι απολύτως φυσιολογικό, οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν καμία σχέση με την επιχειρηματικότητα.
Από την πρόταση που κατατέθηκε, απουσιάζει η τεκμηρίωση της βιωσιμότητας της. Στοιχείο απαραίτητο για το πως θα λειτουργήσει το εν λόγω εγχείρημα στο χρόνο. Το γεγονός αυτό, κατά την γνώμη μας, στέλνει ένα επικίνδυνο μήνυμα. Αυτό, που λέει ότι, αφού είμαστε κρατική δομή του στενού δημόσιου τομέα, καταναλώνουμε χρήματα, χωρίς να είναι πρώτη μας προτεραιότητα η αποτελεσματικότητα και η βιώσιμη λειτουργία της δομής, με όρους ανταγωνιστικότητας και γενικότερα με όρους αγοράς.
Αυτό όμως είναι ένα λάθος μήνυμα. Τόσο προς την επιχειρηματική κοινότητα, που της δίνει την κατεύθυνση της κρατικοδίαιτης λογικής, όσο και προς τους νέους επιστήμονες που αναζητούν αξιοκρατία και αξιόπιστες προοπτικές, απαλλαγμένες από λογικές συνδιαλλαγής με την εκάστοτε πολιτική ηγεσία. Είτε για να συνεχίσουν τη δραστηριότητα τους στον τόπο μας, είτε να επιστρέψουν σ’ αυτόν, κάτι που είναι ζητούμενο για την περιοχή μας.
Εμφανής όμως, στην πρόταση, είναι και η απουσία στρατηγικής και σχεδιασμού ισόρροπης περιφερειακής ανάπτυξης, που είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος για την Περιφέρειά μας, η οποία μετά την απόφαση για απολιγνιτοποίηση, θα πρέπει να δημιουργήσει το νέο της παραγωγικό περιβάλλον.
Έτσι, υποβαθμίζονται και απονευρώνονται οι αναπτυξιακές δυνατότητες στις Περιφερειακές Ενότητες, Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας, μιας και στις χωρικές αυτές ενότητες, αντί να ιδρύονται, σε κάθε μία, θύλακες καινοτομίας που θα αναπτύξουν πολυδιάστατα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της κάθε περιοχής, θεσπίζεται, σε κάθε μία, ένα περιοριστικής εμβέλειας θεματικό living lab (Ζωντανό Εργαστήρι).
Για τον συνδυασμό μας, που εμπνευστήκαμε τη ζώνη καινοτομίας, σε αντίθεση με τις παρωχημένες λογικές της Περιφερειακής αρχής, κάθε υποδομή καινοτομίας είναι πετυχημένη όταν μετασχηματίζει την καινοτομία σε πρακτικό έργο, προϊόν ή υπηρεσία. Για το λόγο αυτό θα πρέπει, οι δομές καινοτομίας που δημιουργούνται, να είναι ελκυστικές, χωρίς δαιδαλώδη σχήματα, γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και προσκόμματα πολιτικών σκοπιμοτήτων, για να μπορούν να προσελκύσουν ανθρώπινο δυναμικό υψηλών δυνατοτήτων.
Στην κατεύθυνση αυτή λοιπόν και εν συντομία, ο δικός μας σχεδιασμός ήταν:
• Να ιδρυθεί η Ζώνη Καινοτομίας Δυτικής Μακεδονίας με σχέδιο νόμου, ως αυτόνομη εταιρία, με επιχειρησιακή ευελιξία, λογοδοσία, εξωστρεφή προσανατολισμό και με ισχυρή συμμετοχή φορέων του ιδιωτικού τομέα στο Διοικητικό της Συμβούλιο, σύμφωνα με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας.
• Με καθορισμένα τα γεωγραφικά της όρια και με πέντε διακριτούς θύλακες υποδοχής δραστηριοτήτων δύο στην ΠΕ Κοζάνης, (Κοζάνη και Πτολεμαΐδα) και από έναν στις ΠΕ Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας, σε πρώτη φάση, ώστε η ανάπτυξη να αφορά την ανάδειξη και αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων όλης της Δυτικής Μακεδονίας.
• Στην συνέχεια η ίδια η εταιρεία θα αποφάσιζε, με βάση τις ανάγκες της αλλά και τις επιχειρηματικές της προοπτικές, τις συνεργασίες και τη μορφή που θα είχαν αυτές, με άλλες δομές καινοτομίας τόσο της Δυτικής Μακεδονίας, όσο και ολόκληρης της χώρας, που θα έκρινε κατάλληλες, αλλά και την δημιουργία πιθανόν νέων θυλάκων υποδοχής καινοτόμων δραστηριοτήτων.
Για τον συνδυασμό μας η πρόταση του κ. Αμανατίδη και συνολικά της Περιφερειακής Αρχής, δυστυχώς, δεν αφορά την καινοτομία στην επιχειρηματικότητα, που είναι το ζητούμενο, αλλά αφορά την καινοτομία στην γραφειοκρατία, την αναποτελεσματικότητα και την πολιτική σκοπιμότητα, τον 21ο αιώνα!
