Στο μικροσκόπιο του υπουργείου Οικονομικών μπαίνει η έξτρα έκπτωση φόρου που θεσπίστηκε για να ενισχύσει τις ηλεκτρονικές πληρωμές και να περιορίσει τη φοροδιαφυγή σε 20 επαγγέλματα «υψηλού κινδύνου». Το μέτρο, που προβλέπει έκπτωση φόρου έως και 2.200 ευρώ ετησίως, εκπνέει στο τέλος του 2025 και, σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο μελετά από μηδενική βάση τη χρησιμότητα και αποτελεσματικότητά του.
Παρά την υποχρεωτική χρήση POS και IRIS από τους επαγγελματίες και την αλματώδη αύξηση στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, τα στοιχεία δείχνουν πως το συγκεκριμένο κίνητρο δεν κατάφερε να αλλάξει τη συμπεριφορά των φορολογουμένων ούτε να καταστήσει τις αποδείξεις… αυτονόητες. Ειδικά σε κλάδους όπως η οικοδομή (υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, μπογιατζήδες), οι πληρωμές με μετρητά και χωρίς αποδείξεις εξακολουθούν να κυριαρχούν.
Το μέτρο, το οποίο ενεργοποιήθηκε το 2022, προβλέπει έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα ποσοστού 30% των ηλεκτρονικών δαπανών για την πληρωμή αμοιβών στους επαγγελματίες μέχρι ποσού 5.000 ευρώ ετησίως. Η μείωση φόρου που κερδίζουν οι φορολογούμενοι κυμαίνεται από 450 ευρώ το χρόνο για όσους έχουν εισοδήματα έως 10.000 ευρώ και φτάνει μέχρι και 2.200 ευρώ για έχοντες ετήσιο εισόδημα πάνω από 40.000 ευρώ.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι περισσότεροι φορολογούμενοι είτε δεν αξιοποίησαν το μέτρο είτε το αγνόησαν εντελώς.
Δύο είναι οι βασικοί λόγοι που το μπόνους δεν λειτούργησε όπως αναμενόταν:
–Χαμηλό ή μηδενικό όφελος για εκατομμύρια φορολογούμενους. Μισθωτοί, αγρότες και συνταξιούχοι με εισόδημα κάτω από το αφορολόγητο δεν έχουν κανένα φορολογικό όφελος.
-Η «μαύρη» έκπτωση είναι πιο ελκυστική από τη φορο-έκπτωση. Το φορο-μπόνους αποδίδει αργότερα και σε μικρότερο ποσό από αυτό που προσφέρει ο επαγγελματίας για πληρωμή με μετρητά και χωρίς απόδειξη.
Για παράδειγμα αν μια ηλεκτρολογική επισκευή κοστίζει 100 ευρώ και για την εργασία αυτή ο ηλεκτρολόγος πληρωθεί μέσω IRIS ή POS και κόψει απόδειξη τότε το ποσό που θα πρέπει να πληρώσει ο φορολογούμενος ανεβαίνει στα 124 ευρώ (λόγω ΦΠΑ 24%). Στην περίπτωση αυτή, ο φορολογούμενος θα έχει έκπτωση μόλις 8,20 ευρώ την οποία θα δει στην εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης που θα υποβάλλει τον επόμενο χρόνο. Αν όμως δεν ζητήσει απόδειξη και πληρώσει τοις μετρητοίς τότε κερδίζει άμεσα 24 ευρώ.
Οι επαγγελματίες που περιλαμβάνονται
Η φορολογική έκπτωση ισχύει για πληρωμές σε 20 επαγγέλματα, όπως υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, σοβατζήδες, πλακάδες, κτηνίατροι, κομμωτήρια, γυμναστήρια, νομικές υπηρεσίες, παιδική φροντίδα, οικιακοί βοηθοί, υπηρεσίες ευεξίας, φωτογράφοι, ταξί, σχολές χορού και δραστηριότητες αναψυχής.
Τα σενάρια
Με το μέτρο να λήγει στο τέλος του έτους, στο τραπέζι βρίσκονται όλα τα ενδεχόμενα. Από την ενίσχυση του υφιστάμενου κινήτρου –με προτάσεις που φτάνουν ακόμα και στον διπλασιασμό της φορο-έκπτωσης (έως και 4.400 ευρώ για υψηλά εισοδήματα)– μέχρι και την πλήρη κατάργησή του.
Σήμερα η έκπτωση φόρου, ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος, κλιμακώνεται ως εξής:
-Έως 450 ευρώ για ετήσιο εισόδημα μέχρι 10.000 ευρώ.
-Έως 1.100 ευρώ για ετήσιο εισόδημα από 10.000 ευρώ έως 20.000 ευρώ.
-Έως 1.400 ευρώ για εισόδημα από 20.000 ευρώ έως 30.000 ευρώ.
-Έως 1.800 ευρώ για εισόδημα από 30.000 ευρώ έως 40.000 ευρώ.
-Έως 2.200 ευρώ για ετήσιο εισόδημα πάνω από 40.000 ευρώ.
