Οι συνταξιούχοι των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), από το 2010, έχουν υποστεί πολλαπλές μειώσεις – περικοπές στις συντάξεις τους, από 19,9% έως και πάνω από 50%, όπως εκτιμούν οι ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης.
Ωστόσο η σύνταξη που παίρνει κάποιος δεν είναι μόνο αναφορές, στατιστικές και πίνακες, αλλά είναι τελικά τι αφαιρέθηκε από την τσέπη του συνταξιούχου και τον οικογενειακό του προϋπολογισμό.
Οι μειώσεις στις καταβαλλόμενες συντάξεις ξεπέρασαν τα 45 δισ. ευρώ το διάστημα 2010- 2014, καθώς και 2,4 δισ. ευρώ που ήταν οι συνολικές μειώσεις που δρομολογήθηκαν μετά τη συμφωνία στο Γ’ Πρόγραμμα του 2015. Οι μειώσεις αυτές αντιστοιχούσαν στο 40% του εισοδήματος των συνταξιούχων.
Ας θυμηθούμε ποιές πραγματικά είναι οι δραματικές μειώσεις των συντάξεων και εξακολουθούν να υφίστανται.
Το ιστορικό των περικοπών των συντάξεων που ψηφίστηκαν και εφαρμόστηκαν από το έτος 2010 είναι:
Τον Μάιο του 2010, πριν δηλαδή από την υπογραφή του πρώτου Μνημονίου, με τον νόμο 3845 ψηφίστηκε η περικοπή των δώρων, ήτοι της 13ης και της 14ης κύριας σύνταξης καθώς και η υποκατάστασή τους με επιδόματα (€800 συνολικά, με εξαιρέσεις). Οι επικουρικές συντάξεις παρέμειναν 14.
Τον Ιούλιο του 2010, με τους νόμους 3863 και 3865, που έμειναν γνωστοί και ως μεταρρύθμιση Λοβέρδου – Κουτρουμάνη, ορίζεται νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων για μετά το 2015, που οδηγεί σε μικρές μειώσεις που σταδιακά γίνονται μεγάλες. Είναι η μεταρρύθμιση στην οποία «πάτησε» και το 3ο Μνημόνιο, που υπέγραψε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.
Τον Σεπτέμβριο του 2011 ψηφίστηκε ο νόμος 3869, με αναδρομική εφαρμογή από τον Αύγουστο του 2010. Επέβαλε την ειδική εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων, με κλιμακωτές μειώσεις 3% για ποσά άνω των 1.400 ευρώ έως 13% για συντάξεις άνω των 3.500 ευρώ. Ο ίδιος Νόμος, που εφαρμόστηκε άμεσα, προέβλεπε και μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις, κλιμακωτά, από 3% για ποσά άνω των 300 έως 10% για επικουρικές συντάξεις άνω των 650.
Τον Ιούλιο του 2011, με το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα και τους νόμους 3986 και 4002 επήλθαν νέες, μεγαλύτερες μειώσεις στις κύριες συντάξεις, αυτή τη φορά εισάγοντας ηλικιακά κριτήρια. Έτσι, όσοι συνταξιούχοι ήταν μικρότεροι των 60 ετών και λάμβαναν συντάξεις άνω των 1.700 ευρώ υπέστησαν μειώσεις από 6% έως και 10% για συντάξεις μεγαλύτερες των 3.000 ευρώ.
Τον Οκτώβριο του 2011, με εφαρμογή από τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου, ψηφίστηκε ο νόμος 4024 που προέβλεπε ακόμη μεγαλύτερες μειώσεις στις κύριες συντάξεις των «νεότερων» συνταξιούχων. Έτσι, οι μικρότεροι των 55 ετών υπέστησαν 40% μείωση για ποσά άνω των 1.000 ευρώ. Οι μικρότεροι των 60 ετών και μεγαλύτεροι των 54 ετών υπέστησαν μείωση 20% για ποσά άνω των 1.200 ευρώ.
Ο ίδιος νόμος (4024/11) επέβαλε μειώσεις και στις επικουρικές συντάξεις.
Τον Μάρτιο του 2012, με τον νόμο 4046, αναδρομικά από τον Ιανουάριο του 2012, επιβλήθηκαν νέες μειώσεις στις κύριες συντάξεις. Συγκεκριμένα, οι συντάξεις που είχαν απομείνει υψηλές, άνω των 1.300 ευρώ, υπέστησαν μειώσεις 12%.
Με τον ίδιο νόμο, μειώθηκαν εκ νέου και οι επικουρικές. Συγκεκριμένα, για ποσά άνω των 250 ευρώ, μείωση ήταν 10%. Για ποσά από 251 έως 300 ευρώ, μείωση 15%, για ποσά άνω των 300 ευρώ, μείωση 20%.
Ο Νόμος 4051/2012 άρθρο 1 και 6 επέβαλε νέες περικοπές κύριων και επικουρικών συντάξεων άνω ενός ορισμένου ποσού.
Τον Νοέμβριο του 2012, με εφαρμογή από τον Ιανουάριο του 2013, ψηφίστηκε ο νόμος 4093, με νέες μειώσεις σε κύριες και επικουρικές. Συγκεκριμένα, αυτή τη φορά, η μείωση έγινε στο σύνολο των εισοδημάτων από συντάξεις (κύρια + επικουρική). Συγκεκριμένα, ποσά από 1.000-1.500 ευρώ υπέστησαν μείωση 5%, 1.500-2.000 μείωση 10%, από 2.000-3.000 μείωση 15%, και ποσά από 3.000 ευρώ και άνω, μείωση 20%. Επίσης, καταργήθηκαν τα επιδόματα δώρων στις κύριες και τα δώρα στις επικουρικές.
Τον Ιούλιο του 2014, εφαρμόζεται για πρώτη φορά ο νόμος 4254/12 για το ΕΤΕΑ, που προβλέπει τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος στις επικουρικές συντάξεις. Έτσι, όσοι είχαν ενταχθεί τότε στο υπερ-επικουρικό ταμείο υπέστησαν οριζόντιες μειώσεις της τάξης του 5,2%.
Η τελευταία μείωση έχει την υπογραφή της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Συγκεκριμένα, με βάση το 3ο Μνημόνιο (Ν. 4336/15) επέρχεται σημαντική μείωση σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, μέσω της αύξησης των εισφορών υπέρ ΕΟΠΥΥ στις κύριες και της επιβολής εισφοράς στις επικουρικές. Συγκεκριμένα, οι εισφορές αυξήθηκαν κατά 2 μονάδες (6% από 4%) επί του ποσού των κύριων συντάξεων πριν από τις περικοπές που ξεκίνησαν το 2010. Στις επικουρικές, επιβλήθηκε εισφορά 6% επί του ποσού μετά των περικοπών.
Στη συνέχεια έρχεται η αντιασφαλιστική μεταρρύθμιση του ν.4387/16 (Νόμος Κατρούγκαλου), που δρομολόγησε συγχωνεύσεις ασφαλιστικών ταμείων και τη δημιουργία ενός υπερταμείου (ΕΦΚΑ), αυξάνονται τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης ή στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης) λόγω γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου δικαιούνται ανταποδοτικό μέρος σύνταξης, που προκύπτει με βάση τις συντάξιμες αποδοχές, το χρόνο ασφάλισης, και τα κατ’ έτος ποσοστά αναπλήρωσης.
Προωθήθηκαν μειώσεις για τους νέους συνταξιούχους, αυτούς δηλαδή που θα συνταξιοδοτηθούν εντός του 2015 και εφεξής. Αυτές είναι:
Αύξηση της ποινής σε όσους επιλέξουν να στραφούν στην πρόωρη συνταξιοδότηση. Η εξτρά περικοπή θα είναι 10% και θα διαρκεί μέχρι να φτάσει ο ασφαλισμένος το όριο της πλήρους συνταξιοδότησης.
Αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων, με μεικτό τρόπο, βάσει του νόμου 3863/2010 που σε πολλές περιπτώσεις οδηγεί σε μικρές μειώσεις συντάξεων.
Μειώνονται τα κατώτερα όρια συντάξεων.
Από 1-1-2019 το ποσό της σύνταξης αναπροσαρμόστηκε (επανυπολογίστηκε) βάσει των διατάξεων των άρθρων 14 &33 του ν. 4387/2016 & καθορίστηκε προσωπική διαφορά.
Στη συνέχεια έρχεται ο νόμος Βρούτση (4670/2020), που διατηρεί, θωρακίζει και ενισχύει θεσμικά τον «νόμο Κατρούγκαλου» 4387/2016.
Ειδικότερα από 1-1-2019, σε εφαρμογή των διατάξεων του ν.4670, οι όποιες παρεμβάσεις γίνονται στα ποσοστά αναπλήρωσης, μετά τα 30 χρόνια υπηρεσίας, σε εκτέλεση των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την επιστροφή ενός ελάχιστου ποσού, σε καμία περίπτωση δεν αναπληρώνουν ούτε στο ελάχιστο τις τεράστιες μειώσεις που είχαν οι συνταξιούχοι με τον Νόμο Κατρούγκαλου και τους προηγούμενους μνημονιακούς αντιασφαλιστικούς νόμους.
Διατηρούνται τα εξευτελιστικά ποσοστά αναπλήρωσης του Νόμου Κατρούγκαλου, ιδιαίτερα για όσους έχουν μέχρι 30 χρόνια υπηρεσίας.
Διατηρούνται τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στα 67 για όλους ή στα 62 με 40 χρόνια υπηρεσίας, που ψηφίστηκαν με τον Ν4336/15 (τρίτο μνημόνιο).
Διατηρεί την εξαίρεση της προσωπικής διαφοράς από τις συντάξιμες αποδοχές, όπως και ο ν.4387/2016.
Διατηρούνται οι μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις, που έφτασαν στο 50%, καθώς και στο εφάπαξ όπου αθροιστικά οι περικοπές ξεπέρασαν το 40%.
Το ΕΤΕΑΕΠ (επικουρική ασφάλιση) ενσωματώνεται στον ΕΦΚΑ κι ανοίγει έτσι ο δρόμος για την πιθανή πλήρη κατάργησή του μελλοντικά.
Διατηρείται η λεηλασία, που έγινε διαχρονικά στα ασφαλιστικά ταμεία και καμία πρόβλεψη δεν υπάρχει για επιστροφή των κλεμμένων.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΑΛΑΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΤΟΣΙΟΥ
