Τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν αυτές τις ημέρες για την ξηρασία και τη λειψυδρία στη χώρα μας δεν μπορούν να μας αφήσουν αδιάφορους. Το πρόβλημα είναι μπροστά μας και δεν αφορά μόνο κάποιες περιοχές της Ελλάδας ή μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν, οι περίοδοι έντονης ζέστης γίνονται πιο συχνές και η διαχείριση του νερού θα είναι ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα των επόμενων χρόνων.
Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, θεωρώ ότι πρέπει να δούμε τη Δυτική Μακεδονία λίγο διαφορετικά. Η περιοχή μας έχει έναν τεράστιο υδάτινο πλούτο. Ο Αλιάκμονας, η λίμνη Πολυφύτου, ο Ιλαρίωνας, η Βεγορίτιδα, οι λίμνες Πετρών, η Χειμαδίτιδα και η Ζάζαρη, η λίμνη της Καστοριάς και οι Πρέσπες είναι ένας φυσικός πλούτος που δεν πρέπει ούτε να θεωρούμε δεδομένο ούτε να αφήνουμε αναξιοποίητο. Και ειδικά για την Κοζάνη και την Πτολεμαΐδα, που βρίσκονται μπροστά στη μεγάλη αλλαγή μετά τον λιγνίτη, το νερό μπορεί να αποτελέσει έναν από τους σημαντικούς πυλώνες της επόμενης ημέρας.
Το Αρδευτικό της Βόρειας Ζώνης Πολυφύτου, που προχωρά, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι μπορούμε να κάνουμε. Η ολοκλήρωσή του μπορεί να δώσει άρδευση σε περίπου 38.000 στρέμματα στην περιοχή της Ελίμειας στην Κοζάνη. Αυτό για μένα δεν είναι απλώς ένα ακόμη έργο υποδομής. Είναι μια επένδυση στην αγροτική παραγωγή και μια ευκαιρία να ξαναδούμε τον πρωτογενή τομέα με διαφορετική ματιά.
Όμως πρέπει να πάμε ένα βήμα παραπέρα. Να δούμε συνολικά τον υδάτινο πλούτο της Δυτικής Μακεδονίας και πώς μπορεί να συνδεθεί με την παραγωγή. Να δημιουργήσουμε σύγχρονα αρδευτικά δίκτυα, να περιορίσουμε τις απώλειες νερού, να χρησιμοποιήσουμε περισσότερο τη γεωργία ακριβείας και τις νέες τεχνολογίες. Να δούμε σοβαρά την ανάπτυξη σύγχρονων θερμοκηπίων και υδροπονικών καλλιεργειών, που μπορούν να παράγουν με πολύ πιο ελεγχόμενη χρήση νερού. Να δούμε νέες καλλιέργειες που μπορούν να προσαρμοστούν στις καινούργιες κλιματικές συνθήκες και να δημιουργήσουμε ένα παραγωγικό μοντέλο που θα έχει μέλλον.
Και εδώ θέλω να σταθώ ιδιαίτερα στους νέους ανθρώπους. Γιατί δεν φτάνει να κάνουμε έργα και να περιμένουμε ότι από μόνα τους θα φέρουν ανάπτυξη. Χρειάζεται ενημέρωση, εκπαίδευση, σεμινάρια, τεχνογνωσία και εξειδίκευση. Για τους ανθρώπους που θέλουν να ασχοληθούν με τον πρωτογενή τομέα, αλλά και για αυτούς που ήδη είναι αγρότες και θέλουν να εξελίξουν την παραγωγή τους. Πρέπει να δημιουργήσουμε μια νέα κουλτούρα στους νέους της Δυτικής Μακεδονίας. Να τους δείξουμε ότι ο αγρότης του σήμερα δεν είναι ο αγρότης που γνωρίζαμε πριν από 30 ή 40 χρόνια. Είναι ένας σύγχρονος επαγγελματίας, που μπορεί να χρησιμοποιεί τεχνολογία, να γνωρίζει την αγορά, να αξιοποιεί το νερό σωστά, να παράγει ποιοτικά προϊόντα και να δημιουργήσει μια πραγματικά βιώσιμη επιχείρηση. Και πάνω απ’ όλα, να τους κάνουμε να πιστέψουν ότι μπορούν να μείνουν στον τόπο τους, να δουλέψουν, να κάνουν οικογένεια και να προκόψουν εδώ.
Για δεκαετίες η Κοζάνη και η Πτολεμαΐδα έδωσαν ενέργεια σε ολόκληρη την Ελλάδα. Τώρα, στην εποχή μετά τον λιγνίτη, πρέπει να βρούμε τους νέους παραγωγικούς πυλώνες της περιοχής. Το νερό μπορεί να είναι ένας από αυτούς. Μαζί με τη γη, την τεχνολογία, τον πρωτογενή τομέα, τη μεταποίηση και την επιχειρηματικότητα, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο για τη Δυτική Μακεδονία.
Και πρέπει να το κάνουμε τώρα. Όχι όταν η λειψυδρία γίνει μεγαλύτερο πρόβλημα και τότε αρχίσουμε να ψάχνουμε λύσεις. Τώρα πρέπει να σχεδιάσουμε. Να ξέρουμε τι νερό έχουμε, πού βρίσκεται, πώς μπορούμε να το αξιοποιήσουμε και ταυτόχρονα πώς θα το προστατεύσουμε. Να ολοκληρώσουμε τα έργα που έχουν ξεκινήσει, να σχεδιάσουμε τα επόμενα και να συνδέσουμε την αξιοποίηση του νερού με πραγματικές επενδύσεις και πραγματικές θέσεις εργασίας.
Η Δυτική Μακεδονία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως μια περιοχή που χρειάζεται στήριξη εξαιτίας της απολιγνιτοποίησης. Έχουμε γη, έχουμε νερό, έχουμε φυσικό πλούτο και έχουμε ανθρώπους. Αυτό που χρειάζεται είναι σχέδιο και η πίστη ότι μπορούμε να δημιουργήσουμε ξανά παραγωγή στον τόπο μας.
Για μένα, το μεγάλο στοίχημα είναι να κρατήσουμε τους νέους μας εδώ. Να τους δώσουμε λόγο να μείνουν και όχι λόγο να φύγουν. Να τους δώσουμε γνώσεις, εργαλεία και ευκαιρίες. Να τους δείξουμε ότι μέσα από τον πρωτογενή τομέα, την αγροτική παραγωγή και τις νέες τεχνολογίες μπορούν να δημιουργήσουν τη ζωή που θέλουν.
Η Δυτική Μακεδονία για δεκαετίες έδωσε ενέργεια στην Ελλάδα. Τώρα μπορεί να αξιοποιήσει έναν ακόμη μεγάλο πλούτο της.
Το νερό.
Και ίσως αυτή να είναι μία από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες που έχουμε μπροστά μας. Να μετατρέψουμε τον υδάτινο πλούτο της Δυτικής Μακεδονίας σε παραγωγή, σε δουλειές, σε νέες επιχειρήσεις και κυρίως σε προοπτική για τα παιδιά μας.
